Safsata: Hint-Avrupa kurmacası

Gerçek: Türk Kuşağı-Hint Kumaşı/Türkistan-Hindistan bağı. Sıfır’ı Hint buldu, Türk Harezmi matematik işlemlere uyguladı; bütün bunları alıp uygulayarak Sıfır’ı Bir yapan ise Avrupa oldu. Neden?. İran ve Hint etkileri neticesinde Soğutça ve Sanksritçe olarak yazılan ilk Türk yazıtına (Bugut) takipeden iki yüzyıl içinde yazılacak Arapça eserler de eklendiğinde; Türk Hinterlandı bir üçgen şeklinde teşekkül etmiş olacaktır.

Türk-Hint sentezi

Türk-Hint’erlandı tezini oluşturmalıyız. Hindistan ve Türkiye arasında geliştirilmesi temenni edilen kültürel ve ekonomik ilişkilerde iletişimi sağlayacak dil, her iki tarafa sömürge ve yağmacılığı çağrıştıran ve bağları zedeleyen ecnebi İngiliz’in dili değil, tarihî Türk-Hint ilişkisinin dile gelmesini sağlayan Urdu dilidir. Hintlilerin bu haliyle bu dile Hintçe adını veriyor oluşu, onu benimseyişinin ve bu dilin çağrıştırdığı Türk-Hint ortak mirasına değer verişinin göstergesi olsa gerek. Hindistan’ın onlarca resmî dilinden yalnızca biri olmasına karşılık, etki alanı bunca geniş olan, dahası Türk-Hint mirasının kelimelerinde vücut bulduğu bu dil, Türk-Hint iletişimi için en tercihe şayan dildir desek isabet oranımız hayli yüksektir.

Sıfır rakamı
Yazıtlardaki Hintçe kelimeler
Urdu dili
Hind Tekkeleri
Hind kıtasındaki Türk devletleri
Tasavvuf
Biruni
Harezmi

Hint’erlandımızın ana güzergahı Beş Deniz üzerinden Hint Okyanusu olacak gibi gözüküyor.

Hind. Hindoloji. Hint’erland. Hind-i Çin

Hind-Avrupa mı, Hint-Türk mü?

 

Hint-Türk mitolojisi

Umay: Bazı araştırıcılar Hint tanrısı Şiva’nın karısı Uma ile eski Türkçe metinlerde geçen Umay’ı aynileştirmektedirler. Türkçede borgu – borguy sürna – sürnay gibi örneklere dayanılarak uma – umay denkliği düşünülebilir. Bazı araştırıcılar ise eski İran metinlerindeki Humay ile etü. Umay’ aynileştirmektedirler. Runik metinlerin imlasında h- ifade edilemediği için bu eşitlik makul görünüyor. Ancak her iki görüşte de kelimenin hangi dilden hangi dile geçtiği meçhul kalmaktadır. Eski ve günümüz Türk toplulukları arasında Altay, Hakas, Şor, Sağay, Beltir, Başkırt ve Yakut Türklerinde Umay kelimesi çeşitli anlamlarda görülmektedir. Benim sanskritçe mütehassısı olan meslektaşlarımdan ricam Türkler tarafından kullanılan Umay, Tengri Umay, Umay iyesi, Uma Katun, vs gibi ibarelerin Hint kaynaklarındaki etimolojilerini yaparak beni aydınlatmalarıdır. Kaynak: Göktürk Yazıtlarında Hintçe Unsurlar Osman Fikri Sertkaya

HİNDİSTAN SEYAHATNAMESİ Hint Kumaşı&Türk Kuşağı

Hindistan seyahatlerimin gözlemleri ve Hindistan literatürü birlikte değerlendirilerek yazılan Hindistan Seyahatnamesi – Hind Kıtası kitabı, Hint-Avrupa sınıflamaları ve Hindiçin coğrafyalarının önüne Hindistan, Türkiye, Türkistan sacayağını konumlandırıyor. Büyük Asya yüzyılı da efkâr dağıtarak hayatı hürriyet ile anlamlandıran Türk ve Hintlilerin dinamizmi ile canlanmaktadır.

Avrupa’nın zihni (düşünce) kazanımları nasıl Güney Asya, Güneybatı Asya ve Kuzey Afrika gibi yollardan devşirilmiş ise, Türklerin benzer kazanımları da çoban ateşlerinin peşi sıra Türkistan’dan yollara düşülerek sofra tutulan Kuzey Hindistan’ı da içine alan Büyük Horasan, Küçük Asya (Anadolu) ve ardından Güneydoğu Avrupa (Rumeli) çizgisinde hayat bulmuştur. Nil -Yamuna nehirleri arasındaki bölgenin Dicle, Fırat, Seyhun, Ceyhun, İndus nehir boyları da bu hayatı sürekli kılmıştır.

Velhasıl; Horasan, Hindistan ve Hitit, Büyük Asya ve Küçük Asya’daki sentezlerimizin asli unsurlarındandır.

Hint bir okyanustur da Türk değil midir? İlk kez Tonyukuk yazıtında karşımıza çıkan Talay ile adlandırılan okyanus tabiri daha sonra Budist rahip ve devlet adamı Dalai Lama ile kendini göstererek, okyanuslar enginliğindeki ve derinliğindeki Hint ve Türk dünyalarının ortak yaşam zenginliğini ortaya sermektedir.

Türk Evi serisinin ikinci kitabı olarak yayınlanan eser, bu denli zengin olan bir tarihsel birikime ve on altı Türk Devletinden dördüne vatan olmuş Hint Kıtası’nın efsaneliğine karşın son derece kısıtlı Hindistan kütüphanemize bir ivme kazandırarak, ilişki ve alışverişlere canlılık getirme derdi ile doludur.

Hâsılı; Hint kumaşı bulunmaz değildir, arayan bulacaktır, Hint fakir de değildir, inanılmaz zenginlikleri barındırmaktadır. Harezmî, Bîrûnî ve Seydi Ali Reis’den bu yana atalarımızın yaptığı gibi Hint kıtasında seyrüsefer ve seyyah edelim.

Avrupa Asya

Hocam haritadaki sarı kuşak Çin’deki sarı nehirden Macaristan’daki tuna nehrine ulaşan ve bozkır olduğu için atlarla yol aldığımız bizim Otobanımız işte biz Asya’nın en içinden Avrupa’nın en içine bu şekilde gidip gelmişiz Avrupa Asya birliğini gerçekleştirmişiz. Biz niye şimdi başkalarının BOP projesinin ondan sonra başkalarının Avrasya projesinin Taşeronu olalım kendi birliğimizi kendimiz tesis edeceğiz öncelikle doğu Avrupa ve Balkanlar’dan başlayarak civarımızdaki komşularla da Asya Avrupa birliğini oluşturacağız inşallah. Kitabın tezi o. Ama harita başka birşey söylüyor. Türk-Avrupa., Türk-Hint, Asya-Avrupa. Bu tezleri üretmemiz lazım.

Avrupa

Dört yüzlü yıllarda Attila ile Roma İmparatorluğu’na son veren Türkler, 1000 yıl sonra 1400’lerde Fatih ile birlikte İstanbul merkezli Roma İmparatorluğu’nu ortadan kaldırmışlardı.

İstanbul’un alınmasından önceki ve sonraki süreç içerisinde, Türkler Çanakkale üzerinden Avrupa’ya doğru yol almışlar ve Edirne’de başkentlerini kurmuşlardır Bu dönem içerisinde Tuna havzası ülkeleri olan Arnavutluk, Sırbistan, Bulgaristan ve Bulgaristan Osmanlı egemenliğine girmiştir zaten.

Bizzat içerisinde yer aldığı Avrupa ve Asya kıtalarını birleştirme ve bu şekilde küresel bir barış temin etme vizyon ve misyonundan uzaklaşarak 8400 km ötedeki bir devletin kendisine ait olan projesinin liderliğini yapmak, Türkiye’ye hiçbir değer kazandırmamıştır ve kazandıramayacaktır.

Türkiye bugün artık bir Orta Doğu ülkesi olarak adlandırılmaktadır, Avrupa ülkesi imajını kaybetmiştir. Bu aynı zamanda Asya’da da bir değer ve itibar kaybıdır.

Siyasi kimliklerinin oluşumunda birincil olarak rol aldığı Avrupa ve Asya kıtaları kimliğini yitirerek, kıtasal kimlikten, bölgesel bir projeye angaje olmak, stratejik sığlıktır.

Hind – Avrupa dil âîlesi

Hint Türk

Türkiye’de yalnızca iki üniversitede eğitimi verilen; etki ve verimlilik sahası oldukça sınırlı olan Urdu Dili ve Edebiyatı bölümlerinin haricinde kurulması önerilen bölümün işleyişi şu şekilde olacak:

Bu bölümde Hindistan ve Türkiye arasında kültür alışverişini mümkün kılması beklenen Urdu Dili (veya tespit edilecek bir başka dil. Ancak en elverişlisi Urdu Dili) ana hatlarıyla 1 senelik hazırlık aşamasında yoğun bir biçimde öğretilecek. Öğrenciler bu dilde kaynakları okuyabilecek, gündemi takip edebilecek ve iletişim kurabilecek yetkinliğe geldikten sonra bu dilde 1 sene edebiyat, tarih ve siyaset alanlarında eğitim alacak. Bu eğitimin ardından öğrenci kendi eyginliğine (yatkınlık, meyil) göre bu başlıca üç alandan uzmanlaşmak istediği bir alanı seçecek ve eğitimine o yolda devam edecek.

Aynı programın Hindistan’da anlaşmalı bir üniversitede Türk Dili ile yürütülmesi sağlanırsa dönemlik veya senelik öğrenci değişimleri ile her iki bölümün öğrencilerinin ilmî ve kültürel alışverişlerde bulunmasına imkân sağlanmış ve zihinsel köprüler tahkim edilmiş olur.

Böylelikle öngörülen 4 veya hazırlıkla 5 senelik bu eğitim programı, devletimize siyasî, kültürel ve ilmî sahalarda elçilik görevini üstlenmeye hazır bulunuşlu yetişmiş eleman kazandıracak.

Bir ayağı Hindistan’da bir ayağı Türkiye’de olmak üzere bir Hint-Türk ortak tarih araştırma merkezi kurularak her iki merkezde de Türkiye ve Hindistan’dan araştırmacılar görevlendirilmeli. Bununla birlikte Türkiye’deki merkezde Hint dili ve kültürü ve Hindistan’daki merkezde Türk dili ve kültürü eğitimleri verilmeli ve bu dersler halktan gelebilecek başvurulara da açık olabilmeli. Bu sayede Türk’ün Hindistan’daki varlığı sağlam temellere oturtularak bugünün girişimleri tarihî köklerle desteklenerek meşru bir zeminde ilerlemeli.

Üniversite çağına gelmeleri beklenmeden gençlerimizde Hindistan ve Hint gençlerinde Türkiye konusunda farkındalık oluşturulmalı ve bu bağlamda karşılıklı kültür gezileri düzenlenmeli. Gençler bu gezilerde karşılıklı kültür akışının yanı sıra bu ülkelerdeki kuvveler (potansiyeller) konusunda bilgilendirilmeli ve ileride bunları fiile dökme bilinci aşılanmalı. Hâkim eğitim sisteminde ufku Avrupa ile sınırlı insanımızın zihin dünyası Asya ile genişletilmeli. Ve bu iki ülke, ülke insanları için dünya haritasındaki yerinden zihin haritasındaki yerine terfi almalı.

Batı 7/24 bir gözlem evidir sonsuzca çalışan bir radardır. Korkunun ecele faydası yok. Bugün Türkiye’nin nüfusu kadar bir nüfus bizim geride bıraktığımız Rumeli topraklarında yaşıyor bunlar bizden batı tarafından söküldü.

Yorumunuz üzerine şunu düşündüm. Batı bizden kültür varlıklarımızı arkeolojik eserleri aldı götürdü müzelerinde sergiliyor. Fakat sergilediği sadece kültür varlıkları değil. Ruhumuzu aldı götürdü. Bizim ruhumuz bir birlik felsefesi üzerinde oturuyordu. Bakın Diyarı Rum, Mevlana Celaleddin Rumi, Rumi, Rumeli, Kaiser, Erzurum, Rumeli Beylerbeyi dilimizdeki Roma kavramları. Ruhumuzu geri almalıyız. Aç gözlü olan Batı, birlik felsefesi güdemez. O bizim işimiz. Rumeli ve Doğu Avrupa’dan, Doğu Akdeniz ve Hind kıtasından başlayarak Birlik yolunda ilerlemeliyiz.

Hind-Avrupa tezi düzmecedir, yalandır. Ama ilk Hindolog, Özbek Türkü Biruni’den başlayarak Hind-Türk tezini gündeme alıp, Doğu Roma, Babür, Osmanlı diyarları birliğinin peşinde koşmalıyız.

Türkçe’nin Anayurdu ve Hint-Avrupa Savı KİTAP
https://www.facebook.com/share/PYwkEjE2coS4evBV/?mibextid=3AengB

Living in Istanbul

(38525)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Magic Bus: On the Hippie Trail from Istanbul to India

(435128)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

In Europe: Travels Through the Twentieth Century

(475280)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44553)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(44592)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Blue Guide Istanbul: Sixth Edition (Travel Series)

(43527)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Blue Mosque: Where Heaven Meets the Sky – A Cinematic Photographic Journey Through Istanbul's Sultan Ahmed Masterpiece

$10.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435499)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The 500 Hidden Secrets of Istanbul

(42521)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Modern Istanbul Map / Modern Istanbul Haritasi: Guide to Modern Architecture in Istanbul, Turkey (Blue Crow Media Architecture Maps)

(1051)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

God's Battalions: A Study of the Crusades, Christian Warfare, and the Fight for the Holy Land

(4651045)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: Memories and the City (Vintage International)

(415979)

$11.94 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Amazing Mrs. Pollifax (Mrs. Pollifax Series Book 2)

(4653851)

$5.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

What's So Special About Istanbul?: A Solva Publishing Travel Guide (A Solva Publishing Travel Guide Series)

$11.86 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide To Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$2.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44553)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(44592)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Crescent & Star: Turkey Between Two Worlds

(455213)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire

(425489)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Shadow of the Silk Road: A 7,000-Mile Journey Through Central Asia—Trade, Religions, and Ideas from China to Turkey (P.S.)

(425669)

$7.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Dk. 24-36 Farabi ve Batı Aydınlanması

Welcome to Hell?: In Search of the Real Turkish Football

(455167)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The 500 Hidden Secrets of Istanbul

(42521)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

In Europe: Travels Through the Twentieth Century

(475280)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$21.77 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Mediterranean Cruise Ports (Rick Steves Travel Guide)

(45580)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Insight Guides Turkiye: Travel Guide with eBook: 2026-2027 | Culture & Society | Must-See Sights | Stunning Photos | Expert Advice | Covers: Istanbul, Cappadocia, Ephesus and more

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul, City map 1:10.000, City Pocket map + The Big Five

(42518)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

ISTANBUL TRAVEL GUIDE 2026/2027: The Ultimate Insider's Guide to Historic Landmarks, Hidden Gems, Bosphorus Cruises, Authentic Turkish Cuisine, ... Cultural Experiences, and Smart Travel Tips

$19.00 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Modern Istanbul Map / Modern Istanbul Haritasi: Guide to Modern Architecture in Istanbul, Turkey (Blue Crow Media Architecture Maps)

(1051)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Turkish Cookbook

(475970)

$54.95 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(44592)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Great Escapes Mediterranean. The Hotel Book

(455106)

$55.92 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Delilah Dirk and the Turkish Lieutenant

(475175)

$27.77 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: City of Majesty at the Crossroads of the World

(465515)

$15.14 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(4657)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Fodor's Essential Turkey (Full-color Travel Guide)

(41514)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

What's So Special About Istanbul?: A Solva Publishing Travel Guide (A Solva Publishing Travel Guide Series)

$11.86 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Learn Turkish for Beginners: The Complete Beginner’s Guide to Speak Turkish Naturally in Everyday Life, Travel & Conversations (The Everyday Fluency Series)

(5051)

$2.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435499)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44553)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Hacı Bektaşi Veli Şiirleri

 

Hacı Bektaşi Veli (1209-1271): Horasan Nişabur, (İran). Sufi “Horasan Evliyaları” Velayet-nâme-i Hacı Bektaş-ı Velî, Makalat – (Arapça), Kitâbu’l-Fevâid, Şerh-i Besmele, Şathiyye, Makalat-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye’nin önde gelenlerinden Horasan Yusufeliçiliğinin temsilcileri. Kalenderî/Haydarî şeyhi, İslam mutasavvıfı. Lokman, ilk eğitimini Parende’den almış ve Hoca Ahmed Yesevi’nin (1103-1165) öğretilerini takip etmiştir.

 

Bu nedenle Yesevi’nin halifesi olarak kabul edilir. Anadolu’ya geldikten sonra kısa sürede tanındı ve değerli öğrenciler yetiştirdi. Hacı Bektaş-ı Veli, bağlı olduğu “Ahilik Teşkilatı” ile Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş döneminde Anadolu’daki sosyal yapının gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur. Ömrünün büyük bir kısmını Sulucakarahöyük’te (Hacıbektaş) geçiren Hacı Bektaş-ı Veli de ömrünü burada tamamlamıştır. Mezarı Nevşehir ilinin Hacıbektaş ilçesinde bulunmaktadır.

……………………………………..

A
Allah ile kalp arasında perde yoktur.
Allah’ın sakının dediği şeylerden kaçınmak gerekir. Korkmamak, inanmamaktır. İnsan nefsinin bilincindedir ve Allah’ın yasaklarından kaçınır.
Araştırma açık bir sınavdır.
Arifler hem arıdır, hem arıtıcıdır.
(Arifs: anlayış)
Adem’in özünü Medine toprağından yarattı. Beytülmukaddes’in toprağından başını yarattı. Kulağı Tur toprağından yarattı. Burnunu Şam toprağından yarattı. Uçan Sakalı, alnını Mağribi lehine Medine topraklarından yarattı. Ağzını Medine’nin Meşrik yanlısı topraklarından yarattı. Dilini Buhara topraklarından yarattı. Dudaklarını Berberi toprağından yarattı. Dişlerini Harzem toprağından yarattı. Boynunu Çin malı topraklardan yarattı. Silahlarını Yemen Taif topraklarından yarattı. Sağ elini Mısır topraklarından, sol elini ise İran topraklarından yarattı. Tırnaklarını Hitay toprağından yarattı. Parmaklarını Sitan’dan, göğsünü Irak’tan, sırtını Hemedan’dan, zekerini (cinsel organ) Hindistan’dan, uyluklarını Türkistan’dan, toplarını Konstantinopolis’ten (İstanbul) yarattı. Dizlerini Kırım toprağından, inciklerini ise Antalus toprağından yarattı.
B
Kabem insandır.
Bir olalım, büyük olalım, hayatta olalım.
Bilim olmadan yola çıkılamaz.
Dil ve konuşmaya bakmıyoruz; İşin özüne ve durumuna bakalım.
Onlara Yeniçeriler denilsin. Yüzleri ak, pazuları kuvvetli, kılıçları keskin, okları tehlikeli olan Allah onlara daima galip etsin.[1]
(Orhan Gazi’nin getirdiği birkaç Yeniçeri askeri için yaptığı dua. Böylece ocağa “Yeniçeri” ismi verilmiş, ocağın piri de Hacı Bektaş-i Veli olmuştur.) C Çalışmadan geçimini
sağlayanlar
, biz.
D
Dikkatli olun, lokma sizi yemesin, lokmayı siz yersiniz!
Dili, dini, rengi ne olursa olsun iyi insanlar iyidir.
dünyada ne varsa; Helal, haram, temiz, kirli hepsi din (İslam) tarafından bilinmektedir.
Düşmanınızın bile insan olduğunu unutmayın.
Ne mutlu düşüncenin karanlığına ışık tutanlara.
K
Bir insan hem çalışkan hem de akıllıysa kıymetini bilin; çalışkansanız ama akıllı değilseniz dikkatli olun; akıllı ama tembelse uyar; hem aptal hem de tembelse ayrıl.
Ellerine, beline, diline sahip ol.
En büyük zenginlik bilgidir.
H
Isı sacda değil nardadır. Keramet taçta değil baştadır. Neye bakarsan bak, kendine bak. Kudüs’teki Mekke’deki Hac’da değil.
Neye bakarsan bak, kendine bak.
Hiçbir milleti veya milleti utandırmayın.
Her insanı üç yüz altmış melek korur. Bunca melek arasında yalnız olduğunuzu sanıp kabalık ediyorsunuz ama kendiniz gibi insanların önünde kabalık yapmıyorsunuz. Meleklere inandığını biliyorsun.
Bilim
beşikte başlar, mezarda biter.
İlimsiz yolun sonu karanlıktır.
(İlim: ilim)
İncinsen de incitme
İnsanın güzelliği, sözünün güzelliğidir.
(Cemali: Yüzünün güzelliği)
İman hazinedir, şeytan hırsızdır, akıl ise hazinedardır. Sayman ayrılırsa hırsız hazineyi çalacaktır.
K
Senin için zor olanı başkalarına yapma!
Hainler gelmesin meclisimize, biz evliyalarla sohbet ederiz.
M
Maddenin karanlığıyla, aklın ışığıyla; cehaletin karanlığı, ilmin nuruyla; marifet ışığıyla ruhun karanlığı; Kalbin karanlığı da sevginin nuruyla aydınlanır.
İlim ehlinin ilk durağı edeptir.
(“Yaratıcılık: ustalık, beceri.” “İnsanlarınız: eviniz.” “Ofis: konum, kat.” “Aralık: düzgün davranın”).) Yaratıcılık ruhu silmek değil, bilmektir
.
Murada’ya ulaşmak sabırla olur.
(Murada ulaşmak sabırla olur.)
N
Nebiler, Veli Allah’ın insanlığa bir hediyesidir.
(Nebiler: peygamberler)
(Anne-baba: evliyalar)
Ruhunuza ağır gelen şeyleri kimseye uygulamayın.
(Benlik: öz, kişilik)
HE
Okunacak en büyük kitap insandır.
HE
Kendini bilirsen özürden kurtulursun.
S
Seni tanıyorsan yüzün Hüda’dır; Eğer kendini tanımıyorsan, gerçek senden uzaktır.
(Yahuda: ayrı)
Sıkıntılı günler birlik ve beraberlikle aşılır. El ele tutuşduğunuzda güzel günler çabuk gelir.

…………………………………….

Allah
ile gönül arasında perde yoktur.
Allah’ın sakınındığından de sakınmak gerekir. Sakınmamak, ona inanmaktır. İnsan olanlar, kendilerine bileler ve Allah’ın yasaklarından sakınalar.
Araştırma açık bir sınavdır.
Arifler hem arıdır, hem arıtıcı.
(Arifler: anlayışlılar)
Ademin özünü Medine’den ayrılanlardan yarattı. Başını, Beytülmukaddes’in yarattığından yarattı. Kulağını Turlarından yarattı. Burnunu Dımışık (Şam) bıraktıdan yarattı. Sakalını Uçmak, alnını Medine’nin Mağribinden yana depolamaktan yarattı. Ağzını Medine’nin Maşrıktan yana kullandığından yarattı. Dilini, Buhara bölgelerinden yarattı. Dudaklarını Berberiye odalarından yarattı. Dişlerini Harzem alanlarından yarattı. Boynunu Çin mülkü birimlerden yarattı. Kollarını Yemen Tayif bölgelerinden yarattı. Sağ elini Mısır, sol elini Pers kullanmaktan yarattı. Tırnaklarını Hıtay depolamadan yarattı. Parmaklarını Sitan, göğsünü Irak, arkasını Hemedan, zekerini (cinsel organını) Hindistan, kölelerini Türkistan, hayalarını Kostantiniyye (İstanbul) depolarından yarattı. Dizlerini Kırım, inciklerini Antalus kullanmaktan yarattı.
B
Benim Kâbem insandır.
Bir dosya, iri miktarlar, diri miktarlar.
Bilimle gidilmeyen yolun sonu yoktur.
Biz dile ve söze bakmayız; öze ve hale bakarız.
Bunların adı Yeniçeri olsun. Cenab-ı Hak yüzlerini ak, pazularını şiddetli, kılıçlarını keskin, oklarını tehlikeli, ellerini daima galip buyursun.[1]
(Orhan Gazi’nin getirdiği birkaç Yeniçeri askerine olan duası. Böylece ocağa “Yeniçeri” ismi konulmuş, ocağın pir’i de Hacı Bektaş-i Veli olmuştur.)
Ç
Çalışmadan geçinenler bizden değildir.
D
Dikkat et, lokma seni yemesin, sen lokmayı ye!
Dili, dini, rengi ne olursa olsun, iyiler iyidir.
Dünyada ne varsa; helal, haram, temiz ve pis hepsi din (İslam) ile bilinir.
Düşmanınızın dahi insan olduğunu unutmayın.
Düşüncelerine ışık tutanlara ne mutlu.
E
Eğer bir insan, hem çalışkan hem akıllı ise takdir et; Çalışkan sağlıklı değilse dikkat et; akıllı fakat tembel ise sakin ve; hem akılsız hem tembel ise terk et.
Eline, beline, diline sahip ol.
En yüce servet ilimdir.
H
Hararet nardadır, sacda değildir. Keramet baştadır, tacda değildir. Onu ne ararsan kendinde ara. Kudüs’de Mekke’de Hac’da değildir.
Onu ne ararsan kendinde ara.
Hiçbir milleti ve insanı yıpratmayınız.
Onu kişi, üç yüz altmış melek korur. Bunca melek arasında yalnız kendini sanıp Edepsizlik (ahlâksızlık) edersin de sen, kendin gibi kişinin yanında Edepsizlik yapmazsın. Hani senin meleklere inandığın.
İlim
beşikte başlar, mezarda ısırır.
İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır.
(İlim: bilim)
İncinsen de incitme
İnsanın cemâli özelliklerinin güzelliğidir.
(Cemâli: yüzünün güzelliği)
İman bir hazine, iblis bir hırsız, akıl ise hazinedardır. Hazinedar giderse hırsız hazineyi çalar.
Kendine
ağır gelen başkasına yapma!
Kalleşler gelince meclisimize bizim erenlerle sohbetimiz var.
M
madde maddeleri, akıl nûru ile; cehâletler, ilim nûru ile; nefis kadınların marifet nûru ile; Gönülde bulunur da aşk nûru ile aydınlanır.
Mârifet ehlinin ilk makamı edeptir.
(“Marifet: ustalık, hüner.” “Ehlinin: evinin.” “Makam: mevki, kat.” “Edep: uygun davranma”.) Mârifet, nefsi silmek değil, bilmektir
.
Murada ermek sabırladır.
(Murada ermek sabir ile olur.)
N
Nebiler, Veliler insanlığa Allah’ın bir hatırasıdır.
(Nebiler: peygamberler)
(Veliler: ermişler)
Nefsine ağır gelen kimseye tatbik etme.
(Nefis: öz varlık, kişilik)
O
Okunacak en büyük kitap insandır.
Ö
Özünü bilirsen özürden kurtulursun.
S
Sen seni bilirsen yüzün Hüdâ’dır; sen seni bilmezsen, Hak’tan cüdâdır.
(Cüdâ: ayrı)
Sıkıntılı günler birlik ve beraberlikle aşılabilir.El ele verce güzel günler hızlı gelir.

Prof. Dr. Onur Bilge Kula – Cumhuriyet Kavramının Anadolu’da / Türkiye’de Düşünsel Kökenleri

Bektaşı Veli 

Dakikalar:

6:29
7:30
7:59
8:59
17:28
17:59
19:58
20:28
24:28
27:57
34:56

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435499)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Blue Mosque: Where Heaven Meets the Sky – A Cinematic Photographic Journey Through Istanbul's Sultan Ahmed Masterpiece

$10.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia (Rick Steves Travel Guide)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia

(485177)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Mini Rough Guide to Istanbul and the Aegean Coast: Travel Guide with eBook

(46536)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

In Europe: Travels Through the Twentieth Century

(475280)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide To Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$2.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

ISTANBUL TRAVEL GUIDE 2026/2027: The Ultimate Insider's Guide to Historic Landmarks, Hidden Gems, Bosphorus Cruises, Authentic Turkish Cuisine, ... Cultural Experiences, and Smart Travel Tips

$19.00 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Insight Guides Turkiye: Travel Guide with eBook: 2026-2027 | Culture & Society | Must-See Sights | Stunning Photos | Expert Advice | Covers: Istanbul, Cappadocia, Ephesus and more

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Welcome to Hell?: In Search of the Real Turkish Football

(455167)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435499)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: Memories and the City (Vintage International)

(415979)

$11.94 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bodrum, & more (Travel Guide)

(50511)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide To Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$2.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(4657)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkish Phrasebook & Dictionary: Learn Essential Phrases & Vocabulary | 3,500 Word Two-Way Dictionary | Pull-Out Fast Phrases Card | Travel with Confidence

(43520)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Learn Turkish for Beginners: The Complete Beginner’s Guide to Speak Turkish Naturally in Everyday Life, Travel & Conversations (The Everyday Fluency Series)

(5051)

$2.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

What's So Special About Istanbul?: A Solva Publishing Travel Guide (A Solva Publishing Travel Guide Series)

$11.86 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Great Tours: Greece and Turkey, from Athens to Istanbul

(5054)

$18.73 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Shadow of the Silk Road: A 7,000-Mile Journey Through Central Asia—Trade, Religions, and Ideas from China to Turkey (P.S.)

(425669)

$7.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Neşet Ertaş 

tipik bir Asya tefekkürüdür,
düşüncesidir.

Horasan geleneğidir;
abdallık..

Asyalı köklere
uzanmak lazım.

Bozkırın sesi derken
İç Anadolu’yu
kastediyorlar.

Ama aslolan

Uçsuz bucaksız
Asya’nın bozkırlarıdır.

Büyük Asya’nın

Küçük Asya’da

dile gelişidir.

Neşet Ertaş..

• Ağla sazım ağlanacak zamandır.
• Ahu gözlerini sevdiğim dilber, sana bir sözüm var diyemiyorum.
• Aşk biterse yorulur insan, ben ne zaman ölürsem Neşet yoruldu desinler.
• Ben diyorum ki, insan ve insanoğlu var. Ayrımcılığın sonu kavgadır, kavganın karı var mı?
• Bir de şu var; Gönlün’ün eşini bulan garip değildir.
• Biz doğduğumuzdan beri yoksulduk. Varlığı görmedik ki yoksulluktan şikayet edelim.
• Cahildim, dünyanın rengine kandım. Hayale aldandım, boşuna yandım.

Can yakıp da kalp kırma ey insanoğlu. Senin de gül benzin solacak bir gün. Her canlının kalbi Allah’a bağlı. Herkes ettiğini bulacak bir gün.

• Can yakıp da kalp kıɾma. Senin de gül benzin solacak biɾ gün. Heɾ canlının kalbi Allah’a bağlı. Heɾkes ettiğini bulacak biɾ gün.
• Darda kaldım diye umutsuz olma, Yok iken dünyayı var eden vardır.
• Darda kaldım diye umutsuz olma, Yok iken dünyayı var eden vardır.
• Denizi seyretmek gibidir bozkırda gökyüzünü seyretmek.
• Sevgi dünyasına yalan girmez. Gönülden sevmeyen hakka eremez.
• Gel sevelim, sevileni seveni sevgisiz suratlar gülmüyor canım, nice gördüm dizlerini döveni, giden ömür geri gelmiyor canım.
• Gel sevelim, sevileni seveni. Sevgisiz suratlar gülmüyor canım. Nice gördüm dizlerini döveni. Giden ömür geri gelmiyor canım.
• Gönül kimi severse, aşk onda güzeldir.
• Gurbette olanların hiç biri mutlu değil ben mutluyum diyene rastlayamazsın. Neden? Gurbet herkesin içinde taş gibidir.
• Güneşe gülle at, karartır mı hiç? Allah sevmediğini yaratır mı hiç? İnsan olan insan darıltırmı hiç? Haksızlık haksızın özünden olur.
• Hak bildiğim yoldan ayrı gitmedim, koğular getirip gıybet etmedim, gönülleri kırıp can incitmedim, bir garip sazımı çaldım giderim.
• Herkesin bir Zahide’si vardır.
• İlimsizlik bilgisizlik yüzünden, cehalet hortlayıp çıkar mı çıkar… Sevgisizlik saygısızlık yüzünden , insan insandan bıkar mı www.orjinalsozler.com bıkar…
• İlimsizlik bilgisizlik yüzünden. Cehalet hoɾtlayıp çıkaɾ mı çıkaɾ. Sevgisizlik saygısızlık yüzünden İnsan insandan bıkaɾ mı bıkaɾ.
• İnsanları birbirinden ayıran mezhepçilere karşıyım, mezheplere değil.
• Kadınlar insandır. Biz insanoğlu.
• Kendi kendisinden utanmayan, yeryüzünde hiç kimseden utanmaz.
• Kendini bilen bilmeyenin kusuruna bakmaz!
• Ne söyleyim şu dünyanın haline dağlar ayrı ayrı, çöl ayrı ayrı, şu insanlar bölüşmüşler dünyayı Hudut ayrı ayrı yol ayrı ayrı.
• Nerde bir türkü söyleyen görürsen korkma yanına otur. Çünkü kötü insanların türküleri yoktur!…
• Nerde bir türkü söyleyen görürsen korkma yanına otur. Çünkü kötü insanların türküleri yoktur!…
• Özü gülmeyenin yüzü güler mi?
• Sevgi dünyasına yalan girmez, gönülden sevmeyen Hak’ka eremez.
• Seviştiğimde mutlu olurum, sevgisiz imanı nasıl bulurum, böyle inandım böyle bilirim, sevişmek ibadettir sevgi imandır.
• Uyku girmez gözüne , gönlü viran olanın.
• Zehidem, kurban olam, ne olacak halım? Gene bir laf duydum, büküldü belim.

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435499)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(4657)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide To Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$2.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul, City map 1:10.000, City Pocket map + The Big Five

(42518)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$21.77 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

ISTANBUL Travel Guide 2026: Where Two Continents Meet: The Complete Insider's Guide to Exploring the World's Most Captivating City

(5052)

$3.00 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The 500 Hidden Secrets of Istanbul

(42521)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Modern Istanbul Map / Modern Istanbul Haritasi: Guide to Modern Architecture in Istanbul, Turkey (Blue Crow Media Architecture Maps)

(1051)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul For First Timers: A Local's Travel Guide To Turkiye's Hidden Gems and Culture

(42536)

$4.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(44544)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

God's Battalions: A Study of the Crusades, Christian Warfare, and the Fight for the Holy Land

(4651045)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Great Tours: Greece and Turkey, from Athens to Istanbul

(5054)

$18.73 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkish Phrasebook & Dictionary: Learn Essential Phrases & Vocabulary | 3,500 Word Two-Way Dictionary | Pull-Out Fast Phrases Card | Travel with Confidence

(43520)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(44592)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bodrum, & more (Travel Guide)

(50511)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul Travel Guide 2025: Discover Istanbul’s Top Attractions, Hidden Gems, Cultural Highlights, Timely Itineraries, and Budget-Friendly Hacks for Every Traveler

(5052)

$0.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435499)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Constantinople to Istanbul: One City, Two Empires.

$56.68 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Great Escapes Mediterranean. The Hotel Book

(455106)

$55.92 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(4657)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

700’lü yıllarda Yenisey Yazıtları ve Orhun Yazıtları ile başlayan yazınımız Yunus Emre (ö.1321) ile zirvesine ulaşmıştır. Sözler ile yaşanan, aktarılan bir hazine olan Türkçe bu 6 yüzyıllık dönemde olgunlaşarak, paha biçilmez hazineler yazı diline aktarılmıştır. Yunus Emre’de en üst düzeye çıkan insan anlayışımız bizi çağlar boyu diri tutmuştur.

Türk insanının değerleri Büyük Asya ve Küçük Asya coğrafyalarında yoğrulmuştur. Destanlardan ve mezar taşlarından, ardından da yazıtlardan başlayarak ilk yazılı Türkçe kitap Kutadgu Bilig’e kadar insan ve değerleri inceden inceye işlenmiştir.  Kişi ve eser adlarında, içeriklerinde sürekli bilge ve bilgelik vurgusundaki maksat, kişiliğin işlenmesindeki mükemmeliyetçilik kaygısıdır.  11.yüzyılda Küçük Asya’ya giren Türkler burada onbin yıllık bir yerleşik kültür geleneği ile karşılaştılar. Gelişlerinden iki yüzyıl sonra ise Yunus Emre gibi çağlarüstü bir değeri ortaya çıkardılar.

Büyük Asya’daki binlerce yıllık birikim, Maveraünnehir ve Horasan üzerinden Anadolu’ya taşındığında, aynı kavramsal çerçeve süreklilik arzetmiştir. Sözkonusu birikimin en yüksek olarak dile getirildiği yer ise Yunus Emre’nin yaşadığı Eskişehir topraklarıdır. Sibirya bataklıklarından Sakarya Nehrine taşınan aynı insanlık anlayışıdır. Kesintisiz bir süreklilik ile Yunus’da dile gelmektedir. Küçük Asya coğrafyasındaki onbin yıllık yerleşimin getirdiği yegâne kültür birikimi ve insan çeşitliliği, Türklerin yarımadaya gelişleri ile birlikte evrensel bir senteze kavuşmuştur.

Yunus Emre Divanı ile yüzümüzü yıkamaktan iyi ki hoşnutuz ama sonrası belli ki kararsızlık. 

Kişi ve Kamu, kendileri olabildiklerinde mekânlar (hava, yer, deniz) kuşaklanmış olacaktır. Kilit kavramdır kendilik. Kavramı en çok kullananlar Bilge Tonyukuk, Yunus Emre ve Osmanlılar olmuştur.

Tonyukuk’un satırlarına yansıyan ifadeler kendilik literatürünün en şiirsel ve iddialı ifadeleridir. Daha ilk satırda kendisini ortaya koyar ve son satıra kadar bu şekilde devam eder. “Ben Bilge Tonyukuk” kendiliğin en özlü bir ifadesidir.

Tonyukuk’dan sonra kavramı en sık ve vurgu ile kullanan bu kez tasavvuf öncülerimizden Yunus Emre’dir ve kendi içine yönelerek, “bir ben vardır benden içeri” ifadesiyle o içsel değerleri dışa çıkartma çabasında olur.

Kişi ve Kamu Sentezi

Kavrama ilk kez Oğuz Kağan Destanında rastlarken, en yoğun kullanım ise Farabi ve Yunus Emre’de gözükmektedir. Gözetilen bütünlük ve birliktelikten doğacak olan enerjidir. Türkler kişinin özgürlüğünü ve toplumun birlikteliğini, bütünlüğünü devlet yapıları altında kaynaştırma konusunda gözetici olmuşlardır. Hep batıya doğru yol alan Türkler, Çin, Rusya, İran gibi doğu tıplum ve devlet yapılarından da farklılaşmışlardır.

Kişinin özgürlüğü ve kamunun kapsayıcılığı aynı önem seviyelerindedir. Yunus Emre’nin deyişince Kamu, Âlem’dir bize. Âlem, Kamu olarak tanımlanmıştır. Dışımızdaki dünya bir âlem’dir. Âlem bizleri kavrayan ve kapsayandır. Farabi’de de âlem-insan ilişkisi kurularak, etkileşimlerine vurgu yapılmıştır.

Yazıtlar, Kutadgu Bilig, Hacı Bektaş Veli, Ahmet Yesevi, Yunus Emre, Mevlana, Hacı Bektaş-ı Veli gibi kurucu düşünürlerimizin eserlerindeki kişiler, kamu adına kaygıları, dertleri olan insanlardır.  Kendimizi, kendi insanımızı, halkımızı iyi tanımamız önem taşımaktadır.

Bilge Kağan ve Kül Tigin yazıtlarında ilk kez karşımıza çıkan Kamu kavramı, Kutadgu Bilig ve Divan-ı Lugat it Türk’de de karşımıza çıkmaktadır. En yoğun kullanım ise kendi kavramında olduğu gibi, yine Yunus Emre ile dile gelmektedir.

Pasifik kıyılarına yaslanmış Hunlarla başlayan Türklerin gökyolculuğu‘nun zirvesi 1400 yıl sonra küçük Asya’da Anadolu’da yaşanacaktır. Bu zirvenin adı da Yunus Emre’dir. Yunus Emre kullandığı Türkçe tasavvuf kavramları ile içimizdeki göğü aydınlatmış, kamu âlemdeki insanları birbirine bir kılmıştır. Yunus ile birlikte göğ ekini biçmiştir. Göğün aydınlattığı gönün içindekidir, gönüldür. Gönül kumaşı ise gökte dokunmuştur.

Yunus Emre’nin çağdaşı Mevlana’da da Sema (Gök) ayinleri ile Semazenlerle görselleştirilen Mesnevi de gökteki sırlarla ilişkilidir.

Mevlana, Yunus, Köroğlu, Pir Sultan Abdal, Dadaloğlu, Âşık Veysel, Neşet Ertaş halkın içinden çıktılar, halk filozofları oldular.  Orta Anadolu  türküleri  ve müzik geleneğinin kökleri Orta Asya’da halkın geliştirdiği düşünceler ve sanatlarla ilişkilidir. Doğaçlama anlatımı ile sürekli filozofik bilgelikler dile getirilmektedir.

Yunus Emre, tasavvufu, halk seviyesinde, halk diliyle ortaya koyuyordu. Mevlâna ise, “Mesnevi”siyle, farsça olarak yüksek tabakaya hitap ediyordu ama Mevlâna ile Yunus Emre’nin dünya ve din görüşleri birbirinin hemen hemen aynıydı. Eski Türk kültürü, halk kültürüyle ve yüksek kültürle beraber o çağın mahsülüdür. Bundan dolayı eskiyi değerlendirirken ikisini beraber değerlendirmek gerekir.

Türkistan/Horasan – Endülüs Sentezi: Türkistan/Horasan Tasavvufu ardından Anadolu ve Rumeli’ne sıçrayarak Demir Baba/Sarı Saltuk/Yunus/Mevlana/Hacı Bektaş çizgisine ilaveten Endülüs’ten hicret eden İbnül Arabi ile mücadeleci de bir kimliğe bürünecek, kolonizatör Dervişler her iki kıtayı da tekke, zaviye ve dergâhlarla şenlendirerek hem müteşebbis hem de mütefekkir olmanın birlikteliğini yaşatacaklardır.

Maya (Yusuf Has Hacip. Yesevi. Yunus)

Atatürk’ün ölümünden sonra izlenen yeni politika çerçevesinde, eski Yunan esas alınmış batıdaki Avrupa’daki hümanizm kavramı ithal edilerek büyük bir yabancılaşma çerçevesinde bize ait olmayan bir akım Türk düşünürlerine yansıtılmaya çalışılmıştır. Buradaki Türk düşünürleri en başta Yunus Emre, Mevlana olmak üzere hümanist olarak adlandırılmıştır. Türk sözde düşünürleri kendi tarihlerini araştıracaklarına, 1600’lü yıllarda Avrupa’da bir akım haline gelen Hümanizmi olduğu gibi taklit ederek okul müfredatlarına Eski Yunan’ı yerleştirmişlerdi.

Sekizinci yüzyıla rastgelen yazıtlar dönemindeyse Bilge Tonyukuk, Bilge Kağan, Kül Tigin yazıtlarında kavramların çoğunluğunun metinlerde yer aldığını görmekteyiz. Yazıla, yazmalar dönemine geldiğimizde ise kavramların yedisinin de hem Farabi’de hem de Yunus Emre de söz konusu edildiğini görmekteyiz.

İç Asya’nın ve Küçük Asya’nın bozkırları bu açıdan bakıldığında göklerle irtibatın sağlandığı engin mekânlar, halkın düşünce kaynağı alanlar olmuştur. Halktaki düşünceler de düşünürleri beslemiştir. İç Asya’daki İpek Yolu bozkırları ve Küçük Asya’daki Kapadokya bölgesi ve civarı alanlar Eskişehir, Ankara, Konya, Kırşehir, Niğde, Nevşehir hattı içeriği en zengin eserlerin verildiği sahalar olmuştur. Aklımıza gelen ilk örnekler Yunus Emre, Mevlana, Hacıbektaş Veli hep bozkırda yetişmiş düşünürlerdi.

Kendi: Yunus, Osmanlı

Könül: Farabi. Yusuf Has Hacip. Yunus Emre.

Ne: İnsan kavramını merkeze alan düşünürlerimiz ise Farabi ve Yunus Emre’dir

Yunus’un “bir ben var bende benden içeri” dizesi ile insanın benliğinin içsel özü olan kişiliği ve kişiliğin de kendiliği dile getirilmiştir.

Yunus, “kişi, kendi, kamu” örgüsündeki insan anlayışımızın sentezini yapmış bir bilge düşünürümüzdür, Divan-ı Lugat it Türk’teki tabir ile “yügrük bilge”mizdir. Türklerin yazılı sözlü eserlerinde sürekli “kişi, kendi, kamu” örgüsü işlenmiştir. Sözkonusu örgüde iki bileşen (kişi, kendi) bir senteze (kamu) yol vermektedir.

Eskişehir doğumlu Yunus Emre ile 1200’lü yıllarda evrensel manada yorumlanan insan varlığı 1900’lü yıllarda bu kez Eskişehir-Polatlı çizgisinde cereyan eden Sakarya Savaşında 22 gün 22 gece boyunca Atatürk’ün önderliğindeki ölüm kalım savaşının öznesi olmuştur. Yunus Emre’nin şiirleri ile gönüllere işlediği insan felsefesini, Atatürk bu kez savaş ve strateji ile kan ve gözyaşı ile kahramanca kazanmasını bilmiştir. Eskişehir-Polatlı aslında Yunus Emre ile Atatürk’ü aynı insaniyet noktasında biraraya getiren alınyazısı ve kader çizgisi olmuştur.

Savaşı kazanan Atatürk ardından düşmanları olan Trikopis ve Venizelos’a sevgi ve dostluk elini uzatarak Yunus Emre misyonunu devam ettirmiştir.

23 Nisan 1920’de dünyaya ilan edilen Türk insanının egemenliğinin ilk neticesi Sakarya Zaferi olmuştur. İnsan onurumuzun başlangıç noktasından yola çıktıktan sonra ilk zaferin kazanılması kısa sürede gerçek olmuştur. Yüzüncü yılının içinde olduğumuz bu onur önümüzdeki binyılların da mihenk taşıdır.

Eski Dünya Asya’dan Eskişehir’e uzanan Türklerin yolculuğu aynı topraklarda yeni bir dünyanın ve yeni bir insanın kurtuluş ve kuruluş mücadelesine tanıklık etmiş, Sakarya Savaşı’ndan bir yıl sonra yinelenen zafer ise Eski Yunan’ın demokrasi, felsefe, düşünce gücü ilkelerini kendisine güya ilke edinen saldırgan Batı’nın ikiyüzlülüğünü ortaya koymuştur. Eski Yunan kaybederken Yeni Türkiye küllerinden doğmayı bilmiştir.

https://www.gzt.com/cins/herkes-bir-deryanin-baligidir-kimi-yunus-kimi-levrek-3517064

Yunus’ta Estetik ve Mikrosanat – 1İsmail Hakkı AYDIN
23.06.2008, Pazartesi

Bu makaleme “ Ars Longa, Vita Brevis” Yunan atasözüyle başlamak istiyorum. Sanat, uzun, tükenmez; hayat, kısa tükenir. Dünya ve insan, doğanın iki esrarengiz, enigmatik yaratığıdır. Günümüze kadar ancak noktalanarak araştırabilinmiş, temelden ne oldukları tam olarak bilinmeyen bazı hususlarda birbirine benzeyen iki dinamik yaratık… Dünya, hayat-ölüm olaylarının akımlarını olanaklı kılan biricik gezegen; insan, bu kavramları tartışan, yalnız dünyayı değil, atom parçacıklarından tutun, evrenlerin çapına kadar her boyutu hesaplayan, zaman boyutlarını aşabilen, bütün kubbeleri ve evrenleri içeren, hakkında bugün bile çok az şey bilebildiğimiz bir yaratık… Birbirinden güzel iç açıcı tabiat manzaraları, cana can katan ürünler, önceden hesap edilemeyen korkunç felaketler, her an her yerde olabiliyor. Muazzam bir ateş küresi üzerinde yaşıyoruz.

İnsan; din felsefesi, sanat, ilim ve teknik alanlarında neler üretiyor… En güzel örneğini Yunus Emre’de gördüğümüz gibi doğayı, iç doğasını ve toplumları uygarlaştırabiliyor. Fakat şahısların ve toplumların beyinlerinde kasırgalar koptuğunda; ne doğanın gücü ne de uygarlığın yarattığı normal töre güçleri, bozucu, kırıcı güçleri engelleyebiliyor. İşte dünyamız… Dünyamız ve beynimiz metamorfotik bir kaynaşma durumundadır. Bu nedenle, Nuh’un Gemisi’nden hâlâ inmiş değiliz. Hem içimizdeki hem de dışımızdaki çalkantılar ve dalgalanmalar devam etmektedir. Her ikisini de, daha iyi kontrol etmesini öğrenmeliyiz. Bireysel beyinler ancak “Toplum Beyni” içerisinde kıvama erişip kendi katkılarını verebilme olanağına kavuşabiliyorlar. Toplumların ve tek şahısların yarattığı diller ve diğer kültür eserleri, bireyle toplum arasında dinamik örgütler oluşturmaktadır. Süt, bedenin gıdası olabiliyor, ancak ruhun gıdası olamıyor. Ruhumuzun gıdası ancak toplum ürünleri ve eserleri olabilmektedir. Bunların şahikası Yunus…

Her sahadaki insanın, kendisinden değişik açılardan yararlanabileceği Yunus, bir hekim, bir bilim adamı olarak benim gözümde, kalori ve protein oranı yüksek bir toplum gıdasıdır. Yunus Emre (1241-1320); Türk tasavvuf edebiyatının en güçlü temsilcilerinden eski Anadolu Türkçesinin kurucusu ve yayılmasına en büyük hizmeti geçin, yaşadığı yüzyıldan başlayarak günümüze kadar her seviyeden halk kitleleri içerisinde candan sevilen, hayranlık ve sevgi duyulan, etkisini kaybetmek şöyle dursun, pozitif feed-back gibi gün geçtikçe artan evrensel bir sanatkardır. Artık bir doktrin halini alan Yunus geleneği; sevgisi, hoşgörü, yaratılan en yüce şahaseri olan insan-sanat abidesinin tüm özelliklerini içerisinde toplayan; yaratılanı yaratandan ötürü sevme prensibi içerisinde, hücreye, canlıya saygıyla başlar. Anadolu Türkçesini, halkın söyleyişine en yakın, en maharetle ve sanatkarane kullanmayı başarabilen, yaratana ve yaratılana duyduğu samimi, yüce ve coşkun sevgiyi, her mısrasında bile Vahdet-i Vücut prensibi çerçevesinde, en güzel, en canlı, en sade ve heyecan dolu üslupla ifade eden Yunus’un sevgi özelliği ve bu sevgideki, bir çiçek tozunda bile çok şey görebilme arayışı diye basitçe ifade edebileceğimiz mikrosanat düşüklüğü, kaynağını ve gücünü, sevmeyi ve aşkı, ince düşünmeyi emreden, iyilik ve fazilet duygusunu ön gören, Kur’an ve hadisten, sevgi ve barış içinde yaşamak arzu ve azminden almaktadır.

Eflatun ve Farabi; düşünce kabiliyetimizi “içimizdeki güneş” diye ifade etmişlerdir. Yunus bu güneşi, “Benim ayım ışığına, bulutlar gölge kılmaya, /Hiç gedilmez doluluğu, nuru yerden göğe ağar” diyerek, en iyi şekilde kullanabilmiş, tılsımlı anahtarını yakalayarak, sonsuzluğa dek yaşayabilmenin sırrına ulaşmıştır.

“Seni deli eden şey, yine sendedir sende…” diyerek de, günümüzdeki bilim adamlarının uğraştıkları, hedefledikleri soğuk füzyon enerjisine nisbet, ruhun enerjisini açıklayıp, geçmiş ile gelecek arasındaki köprüleri kurmak istemiştir. İnsan; bazı kararları genetik pusulalara, bazı kararları da, nöronal ve kültürel pusulalara göre verir. Oysa ki, bu iki pusula bazı kararlar için yetersiz kalmakta, üçüncü bir pusulaya ihtiyaç göstermektedir. Vicdan… 2300 yıl evvel yunanlı Menandros “Hepasin Hemin He Syneidesis Theos “( Vicdan, içimizdeki Tanrı’nın sesidir) diye ifade etmiştir.

Biruni (973-1043); 1000 yıl evvel vicdan özgürlüğünü şöyle ifade etmiştir; “Fikirler ve inançlar arasında görülen büyük ayrılıklar, dünyanın dirliğinin kanıtıdır.” Düşünen beyin fikir mimarisinde muhtelif kalıplar kullanmaktadır. Mesele bunların doğru ve yanlış oldukları değildir. Bunlar beyinin hipotezleridir. Mühim olan yaratılan fikir ve ideolojilerin izafiliğini kavramak, kendimizi dogmaya kaptırmamaktır. İşte bunun için Yunus bütün bu boyutları aşarak, mazideki, kaynağı ne olursa olsun, hoşnutsuzlukları izole edebilecek vicdan pusulalarına ilave olarak dördüncü bir pusulayı kullanmayı öğütlemektedir. Sevmek ve sevebilmek…

Yunus’ta Estetik ve Mikrosanat – 2İsmail Hakkı AYDIN
30.06.2008, Pazartesi

“Aşksız adem dünyada belli bilin ki yoktur.
Her biri bir nesneye sevgisi var, aşıktır.”

diyerek de, bunların insanın ayrılamaz parçaları olduğunu vurgulamaktadır.
“Çalabın dünyasında yüz bin türlü sevgi var, Kabul et, kend özüne gör hangisi layıktır.” sözleri ile de, bir yerde insana haddini bildirmektedir.
Sevgi günümüzde sanki zayıflıyor, teknoloji toplumlarda günlük ilişkilerde verilen hizmetlerin, sevginin mistik ve efsanevi havasına kapılmadan yapılabilir olduğu düşüncesi artmaktadır. Sanki bilgisayar düğmesine doğru basmanın yeterliliği gibi mekanikleşen toplumsal ilişkiler öne sürülmektedir. Bu sorun günümüzde batıda en çok tartışılan konudur. Mobilizasyonun artışı, ananevi bağları zayıflatıyor. Anonim bireyler çoğalıyor. Yeni bağlarda çekingenlikler artıyor. Hayat mücadelesi, bireyselliliğin kaybedilmesi tehlikesi, ölüm endişesi ortada kalma korkusu, bencilliği besleyen unsurlardır. Sevi kabiliyeti arkada kalıyor. Sevginin karşıtı bencillik ve bundan doğan kıskançlık, haset, doyumsuzluk ve kanaatsizlik… Günümüzün bu problemine Yunus;

“Kemdürür yoksulluktan, nicelerin varlığı,
Bunca varlık var iken gitmez gönül darlığı.”

diyerek parmak basmış, çözüm bulmuş, Thoreau’nun “İnsan ne kadar azla yetinirse o kadar zengindir” sözünü daha güzel bir üslupla İslami çerçevede yorumlamıştır. “Sevdiğim söylemez isem, sevmek derdi beni boğar…” ifadesi ile Hz. Muhammed’inin diliyle konuşmuş ve toplumsal sevgi bağlarını güçlendirmeyi önermiştir. Bütün bu duygular, insanlığa bencilliği yenme, olumsuzu bile benimseme imkanı vermektedir.

Kendi kendini yontarak, zamanın kendini yontmasına müsaade etmeyen beyinin ve vücudun ötesinde ve üstünde olan aklını çok iyi bir şekilde kullanan Yunus, beynini zincire vurmamış, her zaman sufli kolaylığa, ulvi zorluğu tercih ederek, problemleri halletmeye çalışmıştır.

“Benim bir karıncaya ulu nazarım vardır.” derken bile saygı prensibi içerisinde, küçük bir nesnede büyük alemler tasavvur edilebilme ulviliğine erişmiştir. Bu vesile ile de; Yaradan’ın yüceliği ve sanat gücünü belirlemeye çalışmıştır. Yaratılan her şeyin Yaradan’dan olduğunu ve tek bir kaynaktan fışkırdığını düşünerek Yaradan’ın güzelliğini yaradılanda görme arzusu ile, “Bir çeşmeden akan su acı, tatlı olmaya”, daha da ileri giderek,

“Yetmiş iki millete kurban ol aşık isen ,
Ta aşıklar safında imam olasın sadık.”

diyerek, “İnsan gerçeği” ile birlikte, “gerçek insan”a erişmiştir. Zira toplum önünde sorumluluğunu bilmeyen insanlar, hiçbir zaman çağdaş insan, gerçek insan olamazlar. İnsana kendini tanımayı, kendini öğrenmeyi öneren Yunus; öz benliğini sık sık unutan insanoğluna, kendi olumlu ve olumsuz niteliklerini yeniden gözden geçirip, kontrol altına almasını öğütlemekte ve bir yandan da ona başka insanlar karşısında ki yerini ve sorumluğunu anımsatmak istemiştir.

“Bu gözümden bakan ne?” ifadesiyle de, sanki bakma ve görme aktivitelerinin, birbirinden çok farklı olduklarını, görmenin bakmanın çok ötesinde bir şey olduğunu ima etmiş, bu gerçeği yüzyıllar önce sezmiş bir şair Yunus…

“İlim hod göz hicabıdır, dünya ahiret hesabıdır,
Kitab hod aşk kitabıdır, bu okunan varak nedir ?” deyişi ile de, toplumun dirlik ve düzenine temel taşı koymuş, akıl, bilim ve uygarlığın paralel haraket ettiğini bir kez daha vurgulamak istemiş, sanki bilimsel progresyonumuza mutluluk ve huzur veren açıdan bakmış ve medeniyetin, insanlar arasındaki ilişkileri bozmamasını, belki bunu daha yaşadığı devirde hissettiğinden ve huzursuzluğunu duyduğu için, öğütlemiştir.

Not: Bu makalenin hazırlanmasında, 15-16 Ekim, 1991 tarihinde düzenlenen “Uluslararası Yunus Emre Sempozyumu”nda verdiğim konferanstan (Aydın İH; Yunusta Mikrosanat, Sempozyum Kitabı, sayfa 29-33) yararlanılmıştır.

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(4657)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44553)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul Travel Guide 2025: Discover Istanbul’s Top Attractions, Hidden Gems, Cultural Highlights, Timely Itineraries, and Budget-Friendly Hacks for Every Traveler

(5052)

$0.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$21.77 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Crescent & Star: Turkey Between Two Worlds

(455213)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

In Europe: Travels Through the Twentieth Century

(475280)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul For First Timers: A Local's Travel Guide To Turkiye's Hidden Gems and Culture

(42536)

$4.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Everything about Turkey: A Fun and Colorful Guide to Turkey’s History, Culture, Landmarks, and More (Little Explorers Around the World)

$9.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Mediterranean Cruise Ports (Rick Steves Travel Guide)

(45580)

(as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide To Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$2.99 (as of 09/11/2026 03:19 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(44544)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bodrum, & more (Travel Guide)

(50511)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Delilah Dirk and the Turkish Lieutenant

(475175)

$27.77 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

God's Battalions: A Study of the Crusades, Christian Warfare, and the Fight for the Holy Land

(4651045)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Middle East Phrasebook & Dictionary: Essential Phrases & Vocabulary | 3,500 Word Two-Way Dictionary | Travel Confidently | Order Food, Book Tickets, Emergency Situations

(5055)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435499)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Learn Turkish for Beginners: The Complete Beginner’s Guide to Speak Turkish Naturally in Everyday Life, Travel & Conversations (The Everyday Fluency Series)

(5051)

$2.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Great Tours: Greece and Turkey, from Athens to Istanbul

(5054)

$18.73 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet The Mediterranean: Over 30 Mesmerising Cities & Islands | 15 Weekend Long Road Trip Itineraries | Tips on Where to Eat & What to See | Stunning Photography

(45529)

(as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Crescent & Star: Turkey Between Two Worlds

(455213)

$3.99 (as of 09/11/2026 03:18 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)