HomeMAINSöyleşilerim: Eski Türkler hakkında Antik Yazarlar (Yunan, Roma, Bizans) ve Kaynaklar

Söyleşilerim: Eski Türkler hakkında Antik Yazarlar (Yunan, Roma, Bizans) ve Kaynaklar

 

Eski Türkler hakkında Antik Yunanlı Yazarlar ve Eserleri

 

Eski Türkler hakkında Antik Romalı Yazarlar ve Eserleri

 

Eski Türkler hakkında Antik Bizanslı Yazarlar ve Eserleri

Türk kavramının zaman ve zemin boyutları budanmış. Türk tarihini en eski tarihe götüren tarihçi Zeki Velidi Togan MÖ 3000–2500. Traji komik. O da diğerlerine katıldı Atatürk öldükten sonra.
Tarihçi allamelerimiz Türk tarihinin enini de boyunu da kısaltarak kuşa çevirip mikro tarih disiplini oluşturmuşlar. Eski Çağ’ı batılılara bırakmışlar. Kendilerini göçer savaşçılar yapmışlar. Batılıların Eski Çağları yok ama Türklerden ikame edip adını da Greko-Romen olarak etiketlemişler.
Mikro İktisat olur da Mikro Tarih olmaz olur mu

Zamanı iki düzine biner yıl
Zemini kıtalar boyunca

Büyük Türk yerine Mikro Türk yazıyor allameler.
Eski Yunan, Roma, Bizans, Çin ise hababam Türkleri yazmışlar.

Türkler hakkında Bizans kadar yazmamış Osmanlılar.

Posterde yer alan yazarlar kronolojik sırayla şunlardır:

Yaklaşık tarih Yazar Başlıca eseri
MÖ 700–425 Hekataios (Miletoslu) Periegesis
MÖ 484–425 Herodotos Historiai
MÖ 400–330 Ktezias (Ctesias) Indika
MÖ 4. yy sonu Ksenophon Anabasis
MÖ 64 – MS 24 Strabon Geographika
MS 1. yy Pomponius Mela De Chorographia
MS 23–79 Yaşlı Plinius (Plinius Secundus) Naturalis Historia
MS 90–168 Klaudios Ptolemaios Geographia
MS 2. yy Aelius Aristides Apologeticus (posterde bu adla verilmiş)
MS 2. yy Lukianos (Lucian) A True Story
MS 2. yy Dionysios Periegetes Periegesis
MS 330–395 Ammianus Marcellinus Res Gestae
MS 5. yy başı Zosimos Historia Nova
MS 347–414 Eunapios Vitae Sophistarum
MS 5. yy Priskos Historia (Fragmanlar)
MS 6. yy Menandros Protektor Historia
MS 500–565 Prokopios De Bellis
MS 491–578 İoannes Malalas Chronographia
MS 536–582 Agathias Historiae
MS 6. yy Menandros (devam kaydı) Historia
MS 6. yy Jordanes Getica
MS 7. yy Sebastianos Chronicle
MS 580–630 Theophylaktos Simokattes Historiae
MS 507–588 İoannes Efesoslu (John of Ephesus) Historia Ecclesiastica (fragmanlar)
MS 7. yy Sebeos Historia
MS 758–818 Theophanes Confessor Chronographia
MS 9. yy Georgios Monakhos (George the Monk/Hamartolos) Chronicle
MS 9. yy Nikephoros Breviarium Historiarum
  • Posterde 27 kutu bulunuyor; bunlardan Menandros iki kez yer alıyor (“Menandros Protektor” ve “Menandros – Devamı”). Dolayısıyla benzersiz yazar sayısı 26‘dır.
  • Ayrıca, Eski Türk tarihi için çok önemli bazı antik ve erken ortaçağ yazarları da vardır. Bunlar arasında:
    • Sima Qian (Shiji)
    • Ban Gu (Hanshu)
    • Fan Ye (Hou Hanshu)
    • Cosmas Indicopleustes
    • Moisey Kalankatlı
    • Konstantinos Porphyrogennetos (MS 10. yüzyıl olduğu için zaman aralığınızın hemen dışındadır)

26 yazarın bahsettiği Türk halklarının alfabetik listesi

Evet. Aşağıdaki liste, posterde yer alan 26 antik ve erken Orta Çağ yazarının eserlerinde geçen, günümüzde Türk veya Türk tarihiyle ilişkilendirilen ya da Türkoloji literatüründe tartışılan bozkır halklarının alfabetik bir derlemesidir. (Bazılarının Türk kökeni kesin, bazılarının ise tartışmalıdır.)

Halk Bu adı kullanan başlıca yazarlar
Akatzirler (Akatziroi) Priskos, Jordanes
Alanlar Ammianus, Jordanes, Prokopios
Avarlar Menandros Protektor, Theophylaktos Simokattes, Agathias, Malalas
Bulgarlar Jordanes, Theophanes, Nikephoros
Eftalitler (Ak Hunlar) Prokopios, Agathias
Göktürkler (Tourkoi, Turci) Menandros Protektor, Theophylaktos Simokattes, Theophanes
Hazarlar Sebeos, Theophanes, Georgios Monakhos, Nikephoros
Hunlar Ammianus, Priskos, Jordanes, Prokopios, Zosimos
İskitler (Skythai) Herodotos, Strabon, Plinius, Ptolemaios, Dionysios
Kangarlar (Kangar/Peçenek öncesi topluluk) Bizans kronikleri
Karluklar Theophanes
Kimmerler Herodotos, Strabon
Kutrigurlar Prokopios, Agathias
Massagetler Herodotos, Strabon
Oğurlar (Ogur) Priskos, Jordanes
Onogurlar Theophanes, Nikephoros
Peçenekler (Patzinaklar) Georgios Monakhos (erken kayıtlar)
Sabirler (Sabiroi) Prokopios, Agathias
Sakalar (Sacae) Herodotos, Strabon, Plinius
Sarmatlar Herodotos, Strabon, Plinius
Siraklar Strabon
Toharlar (Tocharoi) Strabon, Ptolemaios
Tölesler (Tiele) Bizans kaynaklarında dolaylı; esasen Çin kaynaklarında ayrıntılı
Turuk/Türk (Tourkoi) Menandros Protektor, Theophylaktos, Theophanes
Uar-Hunlar Menandros Protektor
Uygurlar Theophanes (dolaylı), Georgios Monakhos
Utigurlar Prokopios, Agathias
Wusun (Usunlar) Strabon, Ptolemaios (dolaylı)
Xiongnu (Asya Hunları) Yunan-Roma yazarlarında dolaylı; Çin kaynaklarında ayrıntılı

Değerlendirme

Bu halklar tarihsel açıdan aynı kategoride değildir:

  • Kesin Türk kabul edilenler: Göktürkler, Uygurlar, Karluklar.
  • Genellikle Türk kabul edilenler: Hunlar, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Sabirler, Kutrigurlar, Utigurlar, Onogurlar, Oğurlar.
  • Türklerle yakın ilişkilendirilen veya kısmen Türkleşmiş kabul edilenler: Akatzirler, Kangarlar, Uar-Hunlar, Peçenekler.
  • Türk kökenli oldukları tartışmalı veya Türklerden önce yaşamış bozkır halkları: İskitler, Sakalar, Massagetler, Kimmerler, Sarmatlar, Alanlar, Wusunlar, Toharlar, Siraklar.

Bu liste, yalnızca posterdeki 26 yazarın kapsadığı adlarla sınırlıdır. Eğer Çin kaynakları (Sima Qian, Ban Gu, Fan Ye, Wei Shu, Sui Shu, Jiu Tang Shu vb.) da eklenirse, Eski Türk tarihine ilişkin bilinen halk adlarının sayısı 100’ün üzerine çıkmaktadır.

 

E-Posta Bültenimize Bekliyoruz.
Haftalık olarak, sizinle tüm içeriklerimizi e-posta yoluyla paylaşıyoruz.
icon
RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here


Most Popular