Home Blog Page 150

Cultural reflections from hemp yarn to loom

Kenevir ipliğinden tezgâha kültürel yansımalar – (1/4)

Tonyukuk Yazıları ve Sözlüğü

TESPİT: Tonyukuk Yazıları ve Sözlüğü

SORU: Tonyukuk Yazıları ve Sözlüğü

Tonyukuk Sözlüğü 

  1. KONFERANSLAR 2
  2. SIFIR TAŞIMIZ 9
  3. TONYUKUK VE BİLGELİK 8
  4. İLK’LER VE TONYUKUK  3
  5. TONYUKUK MİRASI 5
  6. TONYUKUK STRATEJİLERİ 3
  7. SİYASET FELSEFESİ 5
  8. TONYUKUK ARAYIŞLARI 4
  9. TONYUKUK YAZITI VE ÇİN KAYNAKLARINDA TONYUKUK 12
  10. TONYUKUK 1370 PROJESİ 1
  11. İNGİLİZCE (IN ENGLISH) 9
  12. TONYUKUK ARKEOLOJİSİ 4
  13. TONYUKUK COĞRAFYASI 4
  14. TONYUKUK İNCELEMECİLERİ 1
  15. FOTOĞRAFLAR   7
  16. KAYNAKÇA 18

 YAZI 86
………………………………………………………………………….


KONFERANSLAR

  1. Salı Buluşmaları…Bilge Tonyukuk…
  2. Hoca Ahmet Yesevi Vakfı (Bilge Vezir Tonyukuk) Anl…

SIFIR TAŞIMIZ

  1. Sıfır Taşımız: Bilge Tonyukuk ATA Anısına…
  2. Bilge Tonyukuk Yazıtı: Sıfır ve Sınır Taşımız
  3. Kurucu Düşünürlerimiz 2: Bilge Tonyukuk
  4. Görsel: Tonyukuk 
  5. Yazıtlar Kraliçesi: Bilge Tonyukuk Yazıtı 
  6. Bilgelik/Strateji (TONYUKUK), Akıl (MATURİDİ) ve Gönül (YESEVİ) bileşimi 
  7. Tonyukuk yazıtında bän ve män /
  8. Tonyukuk Yazıtının GökTürkçe seslendirilmesi (bir …
  9. Bilge Tonyukuk

TONYUKUK VE BİLGELİK

  1. Tonyukuk Bilgeliği Üçlemeler
  2. Bilge Güç ve Bilgelik Yolu
  3. TONYUKUK Neden Bilge İdi?; Prof Dr Ahmet Taşağıl
  4. Bilgelik Sözleri: Bilge Tonyukuk (646-716)
  5. Konfüçyus, Lao Tzu’yu anladık ta nerede Bilge Tonyukuk? 
  6. 4 Z: Bilge Tonyukuk 
  7. Bilgelik Sözleri: Bilge Tonyukuk (646-716)
  8. Bilge Tonyukuk der ki……

İLK’LER VE TONYUKUK

  1. Medeniyet Kutuplarımız: Tonyukuk ve Cemil Meriç
  2. Bilge Tonyukuk’un İlk’leri 
  3. Düşünce Ekolleri Yabancılaşması ve İlk Düşünürümüz Bilge Tonyukuk

TONYUKUK MİRASI

  1. Tonyukuk, Türk mü Çinli mi? 
  2. Türk Düşünürler: Şangay Beşlisi Ülkeleri
  3. Türk Düşünürleri: Çin
  4. Tonyukuk ve Toynbee
  5. VYZ 

TONYUKUK STRATEJİLERİ

  1. Tonyukuk Stratejileri: Bilge Güç
  2. Bilge Tonyukuk’un Seferleri 693-717
  3. Tonyukuk’un Seferleri Haritası

SİYASET FELSEFESİ

  1. Tonyukuk Yazıtında Bağımsızlık, Han, Devlet, Millet
  2. Yazıtlar hakkında siyaset felsefesi çalışmaları yok ? 
  3. Siyasi Düşünceler Tarihi/Siyaset Felsefesi/Tarih Felsefesi Kaynakları 
  4. HAN’sız Kalmak..HAN’ını Bulmak.. 
  5. Stepokrasi ve Kök Türkler, Sencer Divitçioğlu 

TONYUKUK ARAYIŞLARI

  1. Bilge Tonyukuk 1300 yıl önceden bugünleri de tahmin etmiş..Devlet de Devlet oldu, Millet de Millet oldu;
  2. Devlet de Devlet oldu. Millet de Millet oldu..
  3. Bilgeler Bilgesi TONYUKUK
  4. Konfüçyus, Lao Tzu’yu anladık ta nerede Bilge Tonyukuk?

TONYUKUK YAZITI VE ÇİN KAYNAKLARINDA TONYUKUK

  1. Türk Düşünce Tarihi Metinleri-2: Bilge Tonyukuk Yazıtı (MS 730-731)
  2. İlk Düşünürümüz BİLGE TONYUKUK/ Bilimler Açısından TONYUKUK Yazıtı Kavram Endeksi
  3. Bilge Tonyukuk Yazıtı ve Çin Kaynaklarında Bilge Tonyukuk’a atfedilen Sözler, Hakkında Yorumlar
  4. Çin Kaynaklarında Bilge Tonyukuk
  5. Tonyukuk Yazıtına Sarılan Yakut Türkleri, 28 Temmuz 2016
  6. Altay dağlarını aşarak geldik,Bilge Tonyukuk 
  7. Bilge Tonyukuk Yazıtında Bağımsızlık Vurgusu 
  8. Tonyukuk Yazıtında Yedi 
  9. Bilge Tonyukuk Buyrukları ve Yazıtı
  10. Bilge Tonyukuk Yazıtında Kendilik Bilinci
  11. Tonyukuk Yazıtı’nda Düşmanlar 
  12. Bilge Tonyukuk Yazıtı (MS 730-731)’nda OLMAK fiili…


TONYUKUK 1370 PROJESİ

  1. İlk Türk Düşünürü: Bilge Tonyukuk 1370 Yaşında

İNGİLİZCE (IN ENGLISH)

  1. Protection of Cultural Heritage in Urban Areas in Mongolia: The Tonyukuk Complex Munkhtulga Rinchinkhorol, Researcher Institute of History and Archaeology, Mongolian Academy of Sciences,page 32-38. 
  2. İngilizce Tonyukuk literatüründeki kitap/makale adlarında yeralan kavramlar..
  3. Kül-Tegin monument. Turkic Khaganate and research of the First Czechoslovak- Mongolian expedition in Khöshöö Tsaidam 1958
  4. Early Turkish Inscriptions, E. Denison Ross
  5. Tonyuquq Literature in English language
  6. Nouman Smyles, Hostage to Celestial Turks (A Novel)
  7. Monographies of US Scholars on Tonyukuk (646-725)
  8. The Tonyukuk Inscription
  9. Tonyukuk’s Epitaph

TONYUKUK ARKEOLOJİSİ 

  1. Tonyukuk Arkeolojisi 
  2. TONYUKUK Araştırmaları: Kafkasya & Orta Asya Arkeoloji Araştırmaları Merkezi, KAM
  3. A.S. Güneri ile SÖYLEŞİ: “Tonyukuk ve Avrasya Erken Türk Tarihi” 
  4. Tonyukuk Arkeolojisi; 1. Tonyukuk Arkeolojisi 2; Semih Güneri, Barış Berkant 

TONYUKUK COĞRAFYASI

  1. Harita: Tonyukuk’un Çin’de Zaptettiği 23 Şehir 
  2. Çogay-kuzı Dağı ve Tonyukuk 
  3. Tonyukuk ve Yun Zhong
  4. Kahraman Bilge Tonyukuk’a Hasretimiz ile..

TONYUKUK İNCELEMECİLERİ

  1. Öndegelen Tonyukuk İncelemecileri 

FOTOĞRAFLAR

  1. “Tonyukuk Abidesi Muhteşem Resimler” 
  2. Tonyukuk Yazıtı Fotoğrafı…………
  3. Gökyüzüne Yükselen Tonyukuk Yazıtının 2 fotoğrafı ve Yazıtta “Tanrı” kelimesi geçen Satırlar 
  4. Tonyukuk Yazıtı, http://i.hizliresim.com/mE51Ry.jpg 
  5. Tonyukuk Yazıtı; Seçme Fotolar 
  6. Tonyukuk Anıtı Fotoğrafları 
  7. Bazı Fotoğraflar: Tonyukuk Yazıtı 

KAYNAKÇA

  1. Orhun Yazıtlarından 
  2. Türk Bilimi; Tonyukuk 
  3. Tonyukuk Arşivi: Issuu.com 
  4. Edward Denison Ross Bibliyografyası 
  5. Türkolojinin Duayeni Wilhelm Radloff
  6. Koreli Yong Song Li’nin Tonyukuk Üzerine makale ve çevirileri (5 makale, 3 kitap çevirisi)
  7. KONUSU SADECE TONYUKUK VE YAZITI OLAN KİTAPLAR
  8. Ansiklopedilerde Bilge Tonyukuk
  9. Tonyukuk; FiiTarih
  10. BilimDili Tonyukuk Makaleleri
  11. Bilge Tonyukuk Kaynakçası
  12. Tonyukuk PDF Issuu.com
  13. Tonyukuk Kitap Kapakları
  14. Tonyukuk Yazıtı Çözülüşü Hakkında Temel Yayınlar
  15. Tonyukuk Araştırmacısı Rene Giraud
  16. Tonyukuk Kitapları Kaynakçası
  17. Enstitü’de Tonyukuk İçerikleri
  18.     Türk Yurdu: Tonyukuk Makaleleri

 

Cem Gürdeniz ve Mavi Vatan

TESPİT: Cem Gürdeniz ve Mavi Vatan

SORU: Cem Gürdeniz ve Mavi Vatan

Cem Gürdeniz Mavi Vatan 

Cem Gürdeniz Kitapları 

Aurelien Denizeau Mavi Vatan The Blue Homeland 

Bir Türk deniz subayının kaderi, Yunanistan/Kıbrıs konusu ve bu konunun yarattığı deniz sorunları ile uğraşmakla şekillenmiştir denirse, doğru bir tespit yapılmış olur. Cem Gürdeniz Amiral, bu kitabın girişinde, doğumundan günümüze kadar kendi yaşamı ile Yunanistan/Kıbrıs sorunları arasındaki kader bağlantısını özlü bir şekilde özetlemiş… Ben de bir deniz subayı olarak, mesleğe başladığım günden veda ettiğim güne kadar kendimi, Cem Gürdeniz’den neredeyse 15 yıl önceden başlayarak benzer sorunlar ile ilgili mücadelenin içinde buldum. Yani, deniz subaylarının ortak paydası, bu iki konu ile ilgili anılarıdır. Genelde meslek bizi bir yerlerde buluşturur. Ancak ben, meslek hayatım boyunca Cem Gürdeniz ile hiç yakın mekân/görevde çalışmadım.

Kendisini, Silivri’deki Balyoz Kumpas Davasında savunmasını yaparken tanıdım. Etkileyici idi, haklılığına inanmıştı, cesurdu. Hepsinden önemlisi, mahkeme heyetinin FETÖ görevlendirmesi olduğunu ilk teşhis edenlerdendi. Bu nedenle yargılanma döneminde, FETÖ’nün mahkeme heyetini ve bu yargılamayı tanımadığını yüksek sesle haykırarak, Türkiye adalet tarihine kendi ismini altın harflerle yazdırdı.

Mustafa Özbey
(E) Amiral

Mavi Vatan Doktrini kuramcısı ve Mavi Vatan kavramının isim babası Amiral Cem Gürdeniz; ‘Mavi Vatanın Güney Cephesi Doğu Akdeniz’ kitabı ile özellikle son dönemde Türkiye gündemine tekrar oturan Doğu Akdeniz’in tarihsel, jeostratejik ve jeopolitik boyutlarda derinliğini tüm yönleriyle ortaya koyuyor. Gürdeniz, Ege ve Doğu Akdeniz’de Mavi Vatanımızdan yaklaşık 200 bin km² lik bir alanın çalınmak istenmesinin İkinci Sevr olduğundan yola çıkarak ve Mustafa Kemal Atatürk’ün “İlk hedefiniz Akdeniz’dir.” direktifinden hareketle; dünden bugüne ve yarınımıza ışık tutan ‘Mavi Vatan Doktrini’nin ayrıntılarını okuyucunun gözleri önüne seriyor.

“1920’lerde yenilmiş ve işgale uğramış bir imparatorluk kalıntısı üzerinde ana vatanını koruma ve Sevr’i yırtıp atma güdüsü ile kısa süre içinde kurtuluş ve kuruluşu başaran Türk Ulusu, 21. yüzyılda Ege ve Doğu Akdeniz’deki ‘Mavi Vatan İşgal Teşebbüsü’nü def etmelidir. Bu ancak partiler üstü milli bir konsensüs ile gerçekleşebilir. Bugün Mavi Vatan bir doktrin olarak hazırdır. Ancak hükümet, muhalefet ve parlamento marifetiyle askeri, diplomatik ve ekonomik alt stratejilerle desteklenmesi ve tüm bunların uzun erimli bir siyasa belgesi ile sonuçlandırılması gerekir. Mavi Vatan Doktrini günlük kararlar üzerinden değil, milli güvenlik siyaset belgesi gücünde kurumsal bir rehber ile uygulanmalıdır. 100 yıl sonra denizde karşı karşıya kaldığımız İkinci Sevr belası ancak toplumsal mutabakat, birlik ve beraberlikle yırtıp atılabilir.”

Taşlıcalı Yahya Efendi

Taşlıcalı Yahya Efendi Taşlıcalı Yahya Efendi Taşlıcalı Yahya Efendi Taşlıcalı Yahya Efendi

Taşlıcalı Yahya Efendi Taşlıcalı Yahya Efendi Taşlıcalı Yahya Efendi Taşlıcalı Yahya Efendi Taşlıcalı Yahya Efendi

Good friends of history. Welcome to historical minibiographies. In this video
I want to talk to you about a great friend of the prince mustafá, son of suleimán el magnifico and A recognized poet of the ottoman empire, and what is said, although very few historians They believe it happened, that he married a sister of mustafá after her death.

I mean taslicali yahya efendi. This video is on request from murad sehzade.
Yahya was born between 1498 and 1499 in taslica, currently the city of pljevlja, montenegro, That is why it is also known as taslicali. Being small he was recruited as a devsirme, A practice by which the ottoman empire i recruited children from christian families to Train them as jenician soldiers, being converted to islam.

So with the years he became jenízaro, but i would also frequently circle people
Intellectuals where he met kadri de pérgamo, first language publisher on grammar
From the ottoman language, ibn kemal, history, nisanci cafer celebi, poet and ottoman stadist, The future grand visir pargali ibrahim pasha and others.

Being a teenager even though i hated him devsirme, realized that this would be your
Opportunity to ascend if you involved with the right people. How jenízaro participated in several battles, like chaldiran in 1514, the ottoman war-Mameluca from 1517, the baghdad expedition in 1535 and the ottoman- safávida war that Lasted until 1555, while going to the battles it was also dedicated to writing poetry, Which would gain you the respect of very people important, even same sultan.

Taslicali yahya had a poem enemy called khayali mehmed bey. Taslicali written a
Poetry against khayali and showed it to the sultan suleimán and the grand visir, rustem
Pasha, during the otoman-safávida campaign. And that just rustem pasha didn’t fall him
For nothing well khayali that in a little time he was declared enemy of the poets. Rustem
Pasha given taslicali as a gift the administration of several foundations in
Bursa and constantinopla. Taslicali met prince mustafá and As many thought it would be a great sultan, but the good luck of taslicali would change

In 1553, when the prince mustafá is strangulated by order of the sultan, since he believed that I was going to betray him. Taslicali written a poetry about the murder
That for the poet’s unfortunity had a great acceptance in the population. The assumption
Intellectual author of this murder, the great visir rustem pasha, didn’t like it for anything
That poem, seeking and trying to convince the sultan to be executed for talking
About a decision made by same sultan, but suleimán prohibited its execution, but
The administration of the foundations did take it out of him. Something that is not verified, if then Of the execution of mustafá married the prince’s sister called raziye, with
The intention to care for it. But as i say not verified and many historians They don’t believe it happened.

Yes it is known that married and that had at least 1 son called Adem celebi. The sultan expelled him to the balkans, Where he continued writing poesies against of rustem pasha, even after dead This. While by order of the sultan should participate in military campaigns, It is known that in 1566 he participated in the siege from szigetvar, with almost 64 years.

You don’t know what year he died, but he believes between 1575 and 1582. Also, that
The place and burial. Some say that he died and was buried in loznica, serbia and others
Which was buried in constantinople. Taslicali yahya is one of the ottoman poets
Most famous of the xvi and military century, which he was not afraid to write what he thought, Although i would lose favors from the sultan. Maybe he married one of his daughters or maybe not.

………………………………………………………………..

İyi tarih dostları. Tarihsel minibiyografilere hoş geldiniz. Bu videoda
Size şehzade mustafanın büyük bir dostu olan suleimán el magnıfico’nun oğlu hakkında konuşmak istiyorum ve Osmanlı İmparatorluğu’nun tanınmış bir şairi ve çok az tarihçi olmasına rağmen söylenenler Mustafa’nın bir ablasıyla onun ölümünden sonra evlendiğine inanıyorlar.

Yani taşlıcalı yahya efendi. Bu video murad sehzade’den istek üzerine yapılmıştır.
Yahya, 1498-1499 yılları arasında Karadağ’ın şimdiki pljevlja şehri olan Taşlıca’da doğdu.
Bu nedenle taşlıcalı olarak da bilinir. küçükken devşirme olarak alındı,
osmanlı imparatorluğunun hıristiyan ailelerin çocuklarını askere aldığı bir uygulama.
Onları jenician askerleri olarak eğiterek İslam’a dönüştürüyorlar.
Yani yıllar geçtikçe jenízaro oldu ama ben de insanları sık sık daire içine alırdım.
Dilbilgisi üzerine ilk dil yayıncısı olan kadrı de pérgamo ile tanıştığı aydınlar
Osmanlı dilinden ibn kemal, tarih, nısancı cafer çelebi, şair ve osmanlı devletçisi,
Müstakbel sadrazam Pargalı İbrahim Paşa ve diğerleri.

Ergenlik çağındayken devşirmesinden nefret etsem de bunun senin olacağını anladım.
Doğru kişilerle birlikte olursanız yükselme fırsatı.

Jenízaro’nun 1514’teki Osmanlı savaşı Çaldıran gibi çeşitli savaşlara nasıl katıldığı-
1517’den Memluka, 1535’teki Bağdat Seferi ve Osmanlı-Safávıda Savaşı
1555 yılına kadar süren savaşlara giderken şiir yazmaya da ayrılmış,
Bu size çok önemli kişilerin, hatta aynı padişahın saygısını kazandırır.
Taşlıcalı yahya’nın khayalı mehmed bey diye bir şiir düşmanı vardı. Taşlıcalı yazdı
Khayalı’ya karşı şiir ve onu Sultan Süleyman’a ve sadrazam Rüstem’e gösterdi.
Paşa, Osmanlı-safávıda seferi sırasında. Ve o sadece Rüstem Paşa düşmedi ona
Kısa bir süre sonra şairlerin düşmanı ilan edilen khayalı boşuna. Rüstem
Paşa, taşlıcalı’ya hediye olarak çeşitli vakıfların idaresini vermiştir.
Bursa ve Constantinopla. Taşlıcalı, şehzade Mustafa ile görüştü ve
Çoğu kişinin sandığı gibi büyük bir padişah olurmuş ama Taşlıcalı’nın bahtı değişecekmiş.
1553’te şehzade mustafa padişahın emriyle boğulduğu zaman, buna inandığı için
Ona ihanet edecektim. Taşlıcalı cinayetle ilgili şiir yazdı
Şairin talihsizliği halk arasında büyük kabul görmüştür. varsayım
Bu cinayetin müellifi büyük vezir Rüstem Paşa’nın hoşuna gitmedi.
Padişahı konuştuğu için idam edilmeye ikna etmeye çalışan o şiir
Aynı padişahın verdiği bir karar hakkında, ancak Süleyman bunun uygulanmasını yasakladı, ancak Vakıfların idaresi onu elinden aldı. Doğrulanmamış bir şey, eğer o zaman
Mustafa’nın idamına şehzadenin ablası denilen razıyeyle evlendi, Bakım niyeti. Ama dediğim gibi doğrulanmadı ve birçok tarihçi Bunun olduğuna inanmıyorlar. Evet evli olduğu ve en az 1 oğlu olduğu biliniyor. Adem çelebi. Padişah onu balkanlara sürdü, Öldükten sonra bile Rüstem Paşa aleyhine şiirler yazmaya devam ettiği yer.

Bu. Padişahın emriyle seferlere katılmak gerekirken, 1566’da Zigetvar’dan kuşatmaya yaklaşık 64 yaşında katıldığı bilinmektedir. Hangi yılda öldüğünü bilmiyorsunuz ama 1575 ile 1582 arasında olduğuna inanıyor. Yer ve gömü. Bazıları onun loznica, sırbistan’da öldüğünü ve gömüldüğünü söylüyor ve diğerleri Konstantinopolis’te gömüldü.

Taşlıcalı yahya osmanlı şairlerinden biridir. Düşündüğünü yazmaktan çekinmediği 17. ve askeri yüzyılın en ünlüsü, Padişahın iyiliğini kaybedecek olsam da. Belki kızlarından biriyle evlendi, belki de evlenmedi.

Gönül Kavramı

TESPİT: Gönül Kavramı

SORU: Gönül Kavramı

Gönül Kelimesinin Anlam Açısından Tarihsel Süreçteki Değişimi ve Gelişimi

Gönül üzerine daha önce yapılan çeşitli akademik yayınlardan elde edilen verilere göre bu kavramın Eski Türkçe Dönemi metinlerinden beri kullanıldığı görülmektedir.

Hülya Arslan Erol (2008:380)’a göre Gönül kelimesinin elimizdeki en eski yazılı kaynaklarda çok anlamlı olarak karşımıza çıkması dilimizin eskiliğinin ve işlenmişliğinin kanıtıdır. Aksan (2000:81-82) da, köŋül kelimesinin Orhun Yazıtları gibi kısa metinlerde dahi çok anlamlı (polysemyic) kullanılmasını, dilin o çağdaki gelişmişliğine bir ipucu olarak göstermektedir.

Orhun Yazıtlarında gönül kelimesi iki Kültigin, iki de Tonyukuk yazıtı olmak üzere dört yerde köŋülte, köŋülteki, köŋlüŋçe biçimlerinde kullanılmıştır. Kelimenin yazıtlardaki kullanımları bugünkü kullanımlarına yakındır.

Gönül Kavramı

“Bugün Türkiye Türkçesinde gönlümden geçen…, gönlüne göre, gönlünce gibi kullanımlarını gördüğümüz gönül, yazıtlarda şu şekilde karşımıza çıkmaktadır:

1. ‘… köŋlüŋçe uduz tėdi (T I G 8)
([orduyu] gönlünce sevk et dedi)
2. …kıyınıg köŋlüŋçe ay… tėdi (T I K 8)
(cezayı [cezalarını] gönlünün istediği gibi söyle [ver] dedi)
3. Köŋülteki sabımın urturdum (KT G 12)
(gönüldeki sözümü [diyeceklerimi] [taşa] hâkkettirdim)
4. …köŋülte sıgıt kelser yanturu sakıntım (KT K 11)
(gönülden feryat gelse [onu] geri çevirerek yas tuttum.)’
5 “(orduyu) bildiğin gibi sevk et dedi.” (Aydın, 2012:110).
6 “Cezaları da uygun gördüğün şekilde ver…dedi” (Aydın, 2012:116).
7 “Gönlümdeki sözlerimi nakşettim” (Aydın, 2012:43).
8 “gönülden ağıtlar gelse (ağıtımı) bastırarak düşündüm” (Aydın, 2012:63).

Bu kullanımlar incelenince 1. ve 2. tümcelerde ‘istek, kişisel karara dayanan davranış’ anlamının; 3. tümcede ‘düşünce, içten geçen düşünceler; 4. tümcede ise ‘ruh, insanın duygu yönü’ anlamlarının söz konusu olduğu görülür.” (Aksan, 2000:81).

Gönül kelimesinin tarihî süreçteki gelişimini ve değişimini Eski Uygur Türkçesi Dönemi metinlerinden de takip etmek mümkündür. Gönül kelimesinin çok anlamlı olarak kullanılması Eski Uygur Türkçesi Dönemi’nde de devam etmektedir.

Orhun Yazıtları’nda gönül; duygu, düşünce, fikir anlamlarıyla kullanılırken; Eski Uygurca metinlerde bu kelimenin anlayış, idrak anlamlarıyla daha yoğun kullanıldığı görülmektedir.

Bilhassa Budizm ve Manihaizm gibi inançların etkisinin görüldüğü Eski Uygurca metinlerde, gönül kelimesi, dinî terimlerin kullanımı için önemli bir yer arz etmektedir. Uygurlar, dinî kavramları içinde yer alan şuuru ifade ederken köŋül kelimesinden faydalanarak bilig köŋül ‘şuur, bilgili gönül’, köŋül bilig ‘şuur’ gibi sözleri kullanmışlardır.

Kaynak:

T.C.TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANA BİLİM DALI DOKTORA TEZİ KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE GÖNÜL DUYGU DALBUDAK HÜNERLİ TEZ DANIŞMANI PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK EDİRNE 2017

 

Taşlıcalı Yahya Bey

 

Taşlıcalı Yahya Bey

Taşlıcalı Yahya Yaşadığı dönemde Fuzuli’den sonra en büyük mesnevi şairi olarak tanınmıştır. Kanuni’nin emri ile boğdurulan Şehzade Mustafa için yazdığı “Şehzade Mersiyesi”, en ünlü eseridir. John jean Ian Johannes Yahya. Sultan Süleyman, Taşlıcalı’yı Affetti! | Muhteşem Yüzyıl

Jahja bey Dukagjini (arnavutça) 

………………………………….
Kanuni: Gel
Yahya: Hünkarım
Kanuni: Bu mersiyeyi sen mi yazdın
Yahya: birileri okur mu tesiri olur mu acıları teselli etmeye yeter mi bilmem Hünkarım. lakin gücüm ancak bu kadarına yetti. hükmünüz karşısında boynum kıldan ince Hünkarım. bir asker gibi ölmek nasip olmadı hiç değilse bir şair gibi öleyim
Kanuni: Kalemin kuvvetli şiirlerin ala senin de bu alemdeki vazifen buymuş demek ki. Yüce Rabbim senin canını ne vakit ne şekilde alır bilemem lakin emin ol Bir şair olarak öleceksin. ben sağ olduğum müddetçe hiç kimse seni bu mersiye için itham edemez sana ceza veremez şimdi var git yoluna bir daha da karşıma çıkma.
7:22 den sonra
………………………………

Soy ağacınız olan tarihin önemli bir karakteri bir asker ve kendi zamanında yaşayan çok bilinen ve önemsenen Fuzuli gibi Taşlıcalı Yahya da çok önemli bir halk şairi olarak yazıyor kısa Google araştırmalarımda. Aynı zamanda adaletli ve vicdanlı bir asker olduğu kanısına vardığım olay ise, Şehzade Mustafa’nın katledilmesindeki öfkesi ve üzüntüsünü kendi kellesinin kesilme ihtimalini de göze alarak eyleme ve söylemlerine geçirmesi ve Şehzade Mustafa’nın ardından yazdığı ağıt benzeri bu beyit ile çok net belli oluyor.

Soyağacınız geçmişi tarihin çok önemli devirlerine şahitlik edip kök salmış. Ne mutlu size geçmiş genlerinize işlenmişse.

Genetikten gelen çok istisna bir durum olan özellik belli ki size kadar süregelmiş

Taşlıcalı Yahya 540 yıl önce doğmuş. Demek şairlik kaybolmuyor. Muhakkak sizinki de öyledir. Ben dün gece başka bir konuyu araştırırken bağlantıyı çözdüm. Nerden bilebilirim. Kültür konuları kayıtlı olmadığı için ciddiyet olmadığı için ilerleme olmuyor.

Dünya denen yaşadığımız bu gezegende yaşadığımız olaylar veya maruz kaldığımız durumlar, veya rastladığımız hiçbir durumun tesadüfen olduğuna inanmıyorum ben.

Birşeyler birşeylerin nedeni ve sebebiyle ilintili

Evet geç de olsa ortaya çıkıyor

En önemli eseri de Yusuf ve Züleyha mesnevisi olduğu yazıyor. Siz bu eserlere erişmek ve edinmek için eminin çabalarsınız ki, bu durumun size büyük bir heyecan, şevk ve gurur yaşayacağından eminim

Evet benim için bir referans çapası artık. Geçmiş ile bağlarımız kopuk maalesef. Muhafazakarlar alfabeye takılmış mesela geçmişle bağ kuramıyoruz diye. 1500 lü yıllarda Divan Şairi ve saraylı Taşlıcalı halk ağzı ile yazmış. Eserleri de bugünkü dile çevrilmiş. Daha neden bahsediyorlar.

1400 sayfa. Ama böyle bir Taşlıcalı Yahya cildi yok. Aşık Paşa’ya da benzettim Taşlıcalıyı. Kavram sözlüğü var. Divan şiiri ama sade net. Aydınlar ise devlete de topluma da uzak

Annem tarafından, 16.yüzyıl şairi Taşlıcalı Yahya’nın soyundan geliyormuşum. Yeni öğrendim.

Sizin incelemelerinizde Taşlıca nereye oturuyor? Devrinin Dede Korkut’u gibi. Çok değerli. 1400 sayfa

Taşlıcalı Asker kökenli saraya yakın bilgi ve birikimiyle devlete de topluma da istikamet veriyor. Bir köprü gibi devletle toplum arasında bugünün aydını bu köprüyü kuramıyor.

Dede Korkut? Dede Korkut’un da böyle bir misyonu var

Tarihi Süreç içinde iletişim odakları, ağları ve işlevleri 13.-20.yüzyıllar Türkiye’si Prof Dr Dursun Yıldırım  

Kağana mı yakın o zaman. Kağan’la toplum arasında köprü. Bilir kişi. Yerine göre Kağana yerine göre topluma. İstikamet veriyor. Tonyukuk gibi. Tabi. Kağanın kayınpederi Tonyukuk. Bütün toplum mutabık onda.

Sultan Süleyman, Taşlıcalı’yı Affetti! | Muhteşem Yüzyıl

Doktora ve Yüksek Lisans Tezleri 

Tez No Yazar Yıl Tez Adı (Orijinal/Çeviri) Tez Türü 
615067 SÜREYYA PEKŞEN 2017 Taşlıcalı Yahya Divanı Sözlüğü [bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük] Doktora
Glossary of the Divan by Taşlıcalı Yahya [concordance and functional dictionary]
446084 AYŞE SAĞLAM 2016 Taşlıcalı Yahyâ Bey ve hamse’si Doktora
Taşlıcalı Yahya Bey and his hamse
638048 ŞAHİN SAĞIROĞLU 2020 Taşlıcalı Yahya Bey Dîvânı’nda Bezm u Rezm Yüksek Lisans
Bezm u Rezm in the Divan (Classical Ottoman poetry) of Taşlıcalı Yahya Bey
573009 MUSA SARITEPE 2019 Taşlıcalı Yahya’nın 30 gazelinin (1-30) şerhi Yüksek Lisans
The exposition of the gazelles (1-30) of Taşlıcalı Yahya
219157 EMİNE DİNÇTÜRK 2008 Yusuf ile Züleyha Mesnevilerinde Allah korkusu motifleri (Erzurumlu Darir, Hamdullah Hamdi, Yahya Bey Örnekleri) Yüksek Lisans
Motifs of the fear of God in Yusuf and Züleyha mathnawis (Erzurumlu Darir, Hamdullah Hamdi and Taşlıcalı Yahya Bey)
215559 SÜMEYYE İNCE SİNAN 2005 Taşlıcalı Yahyâ Bey Divânı’ndaki soyut kavramlar (kasîdeler-musammatlar-şehrengizler-gazeller-mukatta’lar) Yüksek Lisans
Abstract conceptions in Taşlıcalı Yahya?s Divan
161638 MELEK ÖZTÜRK 2005 Taşlıcalı Yahya’nın ‘Yusuf ve Zeliha’ isimli mesnevisindeki eğitim unsurları Yüksek Lisans
The educational features in the mathnavi ‘Yusuf and Zeliha’ by Taşlıcalı Yahya
519661 MEHMET PINARBAŞI 2018 Taşlıcalı Yahya Bey divanında savaş unsurları Yüksek Lisans
Battle information which has been released by Yahya Bey
403943 MEHMET AKİF ALKAYA 1996 Taşlıcalı Yahya Kitab-ı Usul Yüksek Lisans
53631 HALİL İBRAHİM YAKAR 1996 Taşlıcalı Yahya Bey’in eserlerinde İstanbul Yüksek Lisans
42910 BEKİR ÇINAR 1995 Taşlıcalı Yahya Gencine-i Raz (inceleme-metin) Yüksek Lisans
27217 KAZIM YOLDAŞ 1993 Taşlıcalı Yahya Bey Şah-u Geda (inceleme-metin) Yüksek Lisans
403834 BEKİR KAYABAŞI 1991 Taşlıcalı Yahya Bey Gülşen-i Evran (inceleme-sözlük) Yüksek Lisans
403991 RAMAZAN SARIÇİÇEK 1991 Taşlıcalı Yahya Bey Gencine-i Raz (inceleme-metin) Yüksek Lisans
365 İRFAN TOPAL 1986 Taşlıcalı Yahya Bey Divanı’nda din ve tasavvuf Yüksek Lisans
402 YAVUZ DEMİR 1986 Taşlıcalı Yahya Bey Divanında sevgili ve sevgiliye ait fiziki unsurlar Yüksek Lisans
392 AHMET MERMER 1985 Taşlıcalı Yahya Bey Divanı’nda nebatlar Yüksek Lisans

 

gönül halk Taşlıcalı Yahya  Divanı Sözlüğü 

taşlıcalı 

BooksonTurkey Key for Humanity

IDEA: BooksonTurkey

QUESTION: What is Turkey?

 

by Levent Ağaoğlu

https://booksonturkey.com/

https://www.biyografya.com/biyografi/22973

All in Turkey and key for unique Turkey as well www.booksonturkey.com

Turks journied all through Asia, Europe and Africa over several millenniums and marked their legacies in geography and history of the countries stretching throughout the continents of the old world.

What is imagined in mindset as Turkey is functionally stereotyped under 8 categories; for Turkey Travellers, for Readers, for Buyers, for Turkish Learners&Students, for Turkish Cuisine, for Turkish Medical, for Beyond Turkey, for Turcophiles and several sub categories for easy access and reference.

“Books on Turkey” is not confined to works on Turkey; it also includes historical, cultural, social, and political research carried out on countries and societies “beyond Turkey”; extending from Europe to the Balkans, Middle East, North Africa and Far East, Near East, Central, South and South East of Asia.

Key for creative solutions of the world from Turkey with books, bazaars, businesses, travellers, nomads, towns, mountains, rivers, seas, antiquity, first settlers, literature, philosophy, wisdom, olives, endemics, language, hospitality, smile on faces; so on and more on the continental peninsulas of faith and infinity of the humankind.

Yes, BooksonTurkey’s language is entirely in English, but it has become a Turkish site after all.

As a person who has stepped into 33 countries in 33 years as part of my export profession, I am delighted to have surpassed “Turkish propaganda for Turks” and made Ataturk’s ideal of “Peace at home, peace in the world” visible as a result of adding Turkeys outside Turkey to the content of the site with original photographs of my own.

Saying Turkey, what I mean is the World.

I want to further this message.

https://www.youtube.com/watch?v=RKCU1e3rwXY&t=3s

 

yes hi hello my dear friends good days to all of you now we will talk on books on turkey.com my recent initiative to to tell what is turkey all over the world so inside the site i use my own photographs coming from 1975 that i have taken with my black and white photograph a camera at that time and then at downtown istanbul i got many photos at sultan ahmed at golden horn and then later to ephesus in asia minor region so this comes from the history as well what turkey represents you can find all inside the website so for turkey travelers for readers who are looking for data on turkey and turkish scholars sages because turkey is not only in anatolian peninsula the origins are in deep asia so the cultures are shared all together with many many countries in three continents mainly asia europe and africa so this is a great heritage for all humankind so what turkey means to my understanding is the world because the geography of turkey is full of genes of human kinds because turks are famous with their hospitality and then from the regions in caucasia in balkans in northern states and in the south in africa north africa middle east in asia all humankind accumulated in this peninsula of anatolia and balkan peninsulas of turkey so this human adventure i decided to share with humans all over the world to share my experiences because this comes from my exporter profession when i traveled 32 countries in 32 years. lately before the pandemic i was in in india stayed there in almost a month and in egypt and in iran so these are the last three countries qatar as well so i have paid a visit. i want to share all this information inside books on turkey.com so there will be also buying choice at the website so you may search for the books and say bazaar items and then shopping items inside this books on turkey website.

so have a good day all my friends good day to all of you now we are suffering with very hot days all over the world i hope this will be finished soon good day bye

Vision of BooksonTurkey

  1. Togetherness
  2. Universality
  3. Rationality
  4. Key
  5. Equality
  6. Youth

All in Turkey and key for unique Turkey as well www.booksonturkey.com

Turks journied all through Asia, Europe and Africa over several millenniums and marked their legacies in geography and history of the countries stretching throughout the continents of the old world.

What is imagined in mindset as Turkey is functionally stereotyped under 8 categories;

  • for Turkey Travellers
  • for Readers
  • for Buyers
  • for Turkish Learners&Students
  • for Turkish Cuisine
  • for Turkish Medical
  • for Beyond Turkey
  • for Turcophiles

and several sub categories for easy access and reference.

https://booksonturkey.com/vision-of-booksonturkey/

What are the Stereotypes for BooksonTurkey content and interest?

Retired Traveller

Religious Traveller

Young Traveller (EuroTrain)

Turkish Literature Reader

Art and Cultural Interest

Business Traveller

Buyers

Turkish Politics. Strategy. History

Food, Nature and Health

Istanbul Attraction

Shopping and Bazaars

Hotels and Hostels

Stereotypes

Snapshot: BooksonTurkey.com

  1. 16 years (2006) domain
  2. Over 2000 entries
  3. Over 5500 photos
  4. 50 categories
  5. 25 authors
  6. Black-White photos
  7. “Books on Turkey” is not limited to studies on Turkey; It also includes historical, cultural, social and political research on countries and societies “beyond Turkey”;
  8. It stretches from Europe to the Balkans, the Middle East, North Africa and the Far East, the Near East, the Central, South and South East of Asia.
  9. With books, bazaars, businesses, travelers, nomads, towns, mountains, rivers, seas, antiquity, first settlers, literature, philosophy, wisdom, olives, endemics, language, hospitality, smiles on faces,
  10. Turkey is the key to the world’s creative solutions. ; such and more in the continental peninsulas of humanity’s faith and eternity.

https://booksonturkey.com/snapshot-booksonturkey-com/

BooksonTurkey recordings

 

IMAGES OF TURKEY Photographies

118 black and white photographs from 1974-75 with Turkish and English photo captions

In 1974-1975.

Let’s look at these places from the perspective of 2022 and try to understand a global transformation story by comparing old photographs with today’s facts and developments.

Istanbul, Troy, Pergamon, Ephesus, Seljuk, Didim.

The photographs I shot half a century ago in Istanbul Fatih, the historical peninsula and ancient cities such as Troy, Pergamon, Ephesus and Didim in the Aegean shed light on our day. The permanence of ancient cities, which have not changed for thousands of years, clad in silence and solitude. The ancient cities we visited on the Aegean coast were in their heyday when Istanbul was not yet on the scene. Sharp and striking change experienced in the city of Istanbul in the last 50 years, occur together with the testimony of our eyes and extend to the present day of the beginnings of the 21st century.

https://booksonturkey.com/?s=1975

Traveller’s Talks of Turkish Exporter: All Over The World

I am happy to share my experiences as human adventure with humans all over the world. As an exporter professional I have been travelled to 32 countries within 32 years (1987-2019).

Starting with Syria, France and China in 1987 and finally before the pandemic in 2018 and 2019, I was in India, stayed there almost a month, in Egypt, in Iran as the three big civilisations in the East and Qatar as well.

Have a good day all my friends, good day to all of you.

https://www.youtube.com/channel/UCwtivaqM4NZGJQXqZw4-7wA/videos       

40 years of experience, for the memorial of an unforgettable Turkish coffee….

Kosoğlu İsmail, Grandest Father. Ustina, Pazarcık, Filibe (Plovdiv), Bulgaria İsmail Kosoğlu, 1870. Ustina village, Pazarcık, Filibe

The first photograph on the BooksonTurkey site is my grandfather’s Yörük photograph dated 1878 in Plovdiv. My first article is an article about Prince Sabahattin 40 years ago in 1982. My first photos abroad are those of Damascus, Paris and Beijing in 1987.

40 years of experience, for the sake of a Turkish coffee….

 What is Turkey?

Turkey is a huge continent consisting of two peninsulas, one on the European continent and the other on the Asian continent. The synthesis of two continents, Europe and Asia, in Turkey has created a completely different continent. Just as India was called a subcontinent by the British, we also call Turkey; Turkey is a continent over continents.

When the first man’s journey from Africa began, the main route of the transit routes was spread over the Turkish continent to Asia, Europe and the north. The richness of Turkey is its underground resources as well as its living creatures, people, animals and plants.

When Fatih Sultan Mehmet entered Istanbul, he entered this city with dogs and animals. People and animals live together on the streets in this country. In this country, people are not separated by color, colors are only descriptive for geography; It is the Mediterranean, the Red Sea, the Black Sea, the Blue Danube, the Gökçe Sea (Caspian sea).

  1. How do you define Turkey for your understanding. What is Turkey?
  2. What is imagined in mindset as Turkey, What is Turkey as a concept
  3. Do you think Turkey means the world?
  4. Do you think that Turkey represents a unique story?
  5. Do you understand the books only as the books or more meanings?
  6. Who are the stereotyped individuals in respect of who shows an interest in Turkey?
  7. Which of the stereotyped individuals are more important in respect of Turkey interest?
  8. Do you think that English language literature on Turkey is sufficient?
  9. When we talk about “Beyond Turkey” concept and understanding, what comes to your mind?
  10. Do you think that Turkey is a unique key for creative solutions of the world and if so how?
  11. Do you think any parallel understanding of Humanity concept and Turkey?
  12. Is Turkey a follower or a leader in the world?
  13. Do you think “Made in Turkey” label has a global or a regional brand image?
  14. Do you publish your books and articles in English language as well and is it enough?

© Copyright photo by Levent Ağaoğlu, 1975, Fatih, Istanbul, Turkey

https://booksonturkey.com/what-is-turkey/

BooksonTurkey on Digital Platforms

BOOKSONTURKEY https://booksonturkey.com/

YOUTUBE          https://www.youtube.com/channel/UCwtivaqM4NZGJQXqZw4-7wA

TWITTER           https://twitter.com/agaoglulevent

FACEBOOK       https://www.facebook.com/lagaoglu/

https://www.facebook.com/Booksonturkey-100562802403623

LINKEDIN          https://www.linkedin.com/in/levent-a%C4%9Fao%C4%9Flu-6a470644/

BLOGSPOT        http://leventagaoglu.blogspot.com/

SPOTIFY             https://open.spotify.com/show/6ydikHH9dBcfb25WjY2WIa?si=sflvDkjqT_GF7F1gkgy72A

SOUNDCLOUD  https://soundcloud.com/levent-a-ao-lu

SLIDESHARE      https://www.slideshare.net/lagaoglu1

INSTAGRAM     https://www.instagram.com/levent_agaoglu/

https://www.instagram.com/booksonturkey/

https://booksonturkey.com/booksonturkey-on-digital-platforms/

Kızıl Elma

TESPİT: Kızıl Elma

SORU:Kızıl Elma

Kızıl Elma Yeradları 

Kızıl Elma Mefkuresi

Doğu’nun kadim devlet yapılarının temellerini Türkler inşa etmiştir. Derinlerindeki devlet yapısı hep Türk organizasyonu, teşkilatçılığıdır.
  1. Çin  (Shang devleti, Chou devleti)
  2. Rusya (Altın Orda devleti)
  3. İran  (Gazneliler, Selçuklular)
  4. Hindistan/Pakistan (Akhun, Gazneli, Timur, Babür)
  5. Mısır (Tolunoğulları, İhşidoğulları, Memlük)
Türklük Ülküsü
“Zaten Türk töresi Kızılelma Eski Türkler’de öteden beri kullanılan ve daima Batıya yürüyüşü belirten bir Türklük ülküsüdür.
Hazar Denizi’nin doğusundan gelen Oğuzların Hazar kağanının ipek çadırının üstündeki hâkimiyet sembolü altın topu (Kızılelma’yı) ele geçirmeyi hedefledikleri söylenir.
KızılElma Şehirleri
Bizans tahtının üzerinde veya Ayasofya kubbesinden sarkan ve Hazreti İsa’ya ait olduğu söylenen altın top veya Ayasofya önünde İmparator Iustinianus heykelinin elindeki altın küre sebebiyle İstanbul da, Kızılelma olarak anılır. Fetihten az evvel bu küre düşer ve bir daha yerine konamaz,  bu da Bizans’ın sonuna işaret sayılır.
İstanbul’un fethinden sonra, Papalığa ait San Pietro Kilisesi mihrabındaki altın toptan dolayı Roma, Kızılelma’dır.
Evliyâ Çelebi Kızılelma’nın cihan hâkimiyeti mefkûresini ifade eden ve Hristiyanlığın merkezi olan altı Frenk Şehri olduğunu söyler.
Bunlar Kızılelma Sarayı’nın bulunduğu Budin, Kızılelma Kilisesi’nin bulunduğu Estergon, İstolni Belgrad, çan kulesinde altın top asılı Sen Stefani Kilisesi sebebiyle Viyana ve Köln gibi fetih planı içindeki şehirlerdir.
İlk üçü Macar, diğer ikisi Avusturya Kralı’nın pâyitahtıdır.
Budin’in fethi üzerine, padişahı Kızılelma’yı aldığı için tebrik eden şiirler yazılır.
Anlam kayması
Ancak “Kızılelma” kavramı/sembolü, Ziya Gökalp`ın 1913 yılında yayımladığı “Kızılelma” adlı manzumeyle birlikte geleneksel/asıl anlamından uzaklaşır. Artık sözkonusu olan Osmanlı`nın sahip olmak istediği Batı şehirleri ya da Osmanlı`nın cihan hâkimiyeti mefkûresi değil, dünya Türklerinin birleşmeleri, “Türklerin bir araya gelerek kuracakları, yüzyıllardır özlemini çektikleri Turan ülkesi” anlamlarında kullanır.
Türkçülük anlayışı “Dünyadaki bütün Türklerin tek bir devlet halinde, tek bir bayrak altında her sahada bütün milletlerden ileri ve hepsinden üstün olmaları düşüncesi…” şeklinde olan Nihal Atsız`ın şiirlerinde “Kızılelma” kavramı, yazarın Türkçülük anlayışı ile paraleldir, yani Kızılelma Turan’dır.
Yani tarih boyunca hep batıya doğru Türklüğün yönü, Modern Türkçülükte artık Doğu’dur/Orta Asya’dır. Bu bağlamda ve anlamda Türkçülük Türklüğün karşıtıdır. “A. Vambery, Leon Cahun ve Moiz Kohen’in Türkçülüğün ortaya çıkışındaki rolleri nedir?” sorusuna da cevap verilmesi gerekmektedir.

Bundan sonra muhayyel bir Doğu’ya/Orta-Asya’ya dönüş ülküsü, siyaset realitesinde çatışan kutuplardan biri olma şeklinde tezahür edecektir. Burada Modernitenin ilahî menşeili kadim sembolleri tersine çevirme/karşıtına dönüştürme şeklindeki hususiyetine/siyasetine bir kez daha işaret etmek gerekir.”

KızılElma Muhabbeti

KızılElma, Murat Bardakçı

Çin-Türk dünya görüşü olarak Taoculuk ve Renkler

Çin-Türk dünya görüşü olarak Taoculuk ve Renkler Çin-Türk dünya görüşü olarak Taoculuk ve Renkler Çin-Türk dünya görüşü olarak Taoculuk ve Renkler Çin-Türk dünya görüşü olarak Taoculuk ve Renkler

Harita: Sarı Nehir Antik Uygarlığı (MÖ 2000 – MÖ 1027)

Lao Tzu Doğum tarihi: MÖ 571, Chu
Hz Muhammed Doğum tarihi: MS Nisan 571, Mekke, Suudi Arabistan

Taocu düşüncenin felsefenin kurucusu Lao Tzu ile İslamiyetin kurucusu Hazreti Muhammed arasında 1000 yıl süre vardır.

Laozi, Çin tarihi belgelerine göre milattan önce 6. yüzyılda Çuu[2] Devletinin Kuu ilinde[3] (Kǔ Xiàn), yani günümüzdeki Henan eyaletinin Lùyì[4] kasabasında doğmuştur.
LaoZı
Türkler ve Çinlilerin etkileşim içinde olduğu ve Çin Medeniyetinin doğduğu bölge

Yaratılış Düşüncesi 

Yin kararıg
Yang yaruk
Yin Yang
Yin ve Yang’dan Beş Unsur doğdu: Yönlü Pusula
  1. Su Kara Kuzey
  2. Ateş Kızıl Güney
  3. Ağaç Gök Doğu
  4. Maden Ak Batı
  5. Toprak Sarı Merkez

( Bu evrende üstteki gök parlaktır.)

Altın yagız yir kararıg titir.

( Altta yağız yer karanlıktır.)

Kün tengri yaruk titir, Ay tengri kararıg titir.

( Güneş tanrısı parlaktır, Ay tanrısı karanlıktır.)

Oot yaruk titir, suv  kararıg titir.

(Ateş parlaktır, su karanlıktır.)

Er yaruk titir, tişi kararıg titir.

( Er parlaktır, dişi karanlıktır.)

Bu yirli-tengrili, tişili-irkekli bir gerü kavışıp,

kamag tınlıglı-tınsızlı , iki türlü ed toğar, belürür.

( Bu yerli-göklü, dişili-erkekli (ilkeler) kavuşursa,

bütün canlı-cansız, iki türlü varlık doğar, belirir.)

Künli aylı karışı-kavışu yoriyor.

( Güneş ve ay karışıp, kavuşarak yol almaktadır.)

Ötrü yaylı, kışlı tört öd bolur.

( Bundan ötürü yazlı-kışlı dört mevsim olur.)

Tört öd içinte yana ikirer öd adrılır.

sekiz yangı kün bolur.

( Dört mevsim içinde yine ikişer zamana ayrılıp,

sekiz yenigün doğar.)

Dr. Emel Esin bu metni, Burkancı ( Budist) Uygurların kutsal kitabı Altun Yaruk’tan alıntılayarak, kitabına eklemiştir. Sebebi ise her ne kadar Altun Yaruk, Burkancılık (Budistlik) ile ilgili bir yapıt ta olsa yapılan alıntının tamamı Taoculuk ile ilgilidir yani Dr. Esin’e göre Türk-Çin dünya görüşü ile ilgilidir!

Dr. Emel Esin’e göre Kuzey Çin’de Şang Sülalesi döneminde Ti (Gök Tanrısı) ve Doğa Güçleri ile Ata Ruhlarına inanılırken Batı’dan Çin’e gelen ve Eberhard’a göre Pro-Türk olan Çu Hanedanı (M.Ö. 1059- 249)döneminde Çu Evrenbilimi ( Kozmolojisi) ortaya çıkmıştı.

“ Çu ayinlerini Çin’e getiren sülalenin kurucu Fatih Wu idi. (M.Ö. 1100)”

Dr. Emel Esin’e göre Çin’in kuzeyi ile batısında yaşayan Hu boylarının da Çular ile aynı dönemde aynı evrenbilime sahiplerdi.

Çu ve Hularda bu dönemde  “Evrenselcilik” ikiye ayrılmıştır; Taoculuk ve Konfüçyusçuluk.

Taoculuk, evrenselci düşünceleri devlet idaresine yaymayan bireyçi görüşü, Konfüçyusçuluk ise merkeziyetçi devlet dinini uygulamaya olanak sağlayan görüşü kabul etmişti.

Yazar, her iki geleneğin de Doğu Hunları’nın siyasal ve kültürel geleneğini izleyen Gök-Türk Kağanlığı çevresinde bulduğunu da belirterek eklemiş:

” Kök-Türklerin Aşina( A-shih-na) boyunun IV. y.y.da yaşadığı P’ing-Liang’da (tarih sahnesine ilk çıktığı zaman)Yaşıl-ögüz Irmağı’nın batısındaki Taocu Türbe olan bir dağın civarında yaşamaktaydı.”

Türklerin dinamizminde hareketliliğinde ilk önce Batı’da Gansu koridoru (Pingliang) ve ardından Turfan öndegelirken, doğu ve güneyde yeralan Ordos -Shanxi bölgesi( Dingxiang-Yuzhong-Sarı Irmak Büklümü) nde güçlenir ve nihayetinde Tonyukuk ile kuzeye Orhun-Ötüken bölgesine hareketlenirler ve II.Kadim Türk Devleti dönemine geçerler.

Kök-Türk metinlerinde de Taoculuk’taki iki ilke vardı; Tengri ( Gök) ve  İduk Yağız Yer (Iduk:Kutsal).

İkili İlkecilik, evrensel ve iki karşıt ama tamamlayıcı ilkeyi içeriyordu, bu yönü ile Zerdüşt ve Mani dinlerindeki Işık ve Karanlık olarak adlandırılan birbirlerine düşman ikili ilkeden farklı yorumlanıyordu ve herhangi bir ahlaki anlam verilmiyordu.

Bu nedenle Mani Rahipleri, Türklerden,  ” iyi ve kötü, göksel (shen) ve aşağı ruhlar(kuei) arasında fark gözetmeden bütün ruhlara taptıkları için” şikayetçilerdi.

Aynı  nedenle 762’de Mani Dini’ni kabul eden Uygur Türkleri, dine girişte tövbe edip, aşağı ruhlara kurban vermeyeceklerine yemin ederlerdi ve bu nedenle de aşağı ruh ( Kuei) heykellerini yakmışlardı.

Türkler ve Çinliler tarafından kabul edilen karşıt ama tamamlayıcı olan evrenselci ikili ilkeciliğe göre doğanın her yönü kutsaldır, iyilik haline varmak için ise doğa güçleri ile uyum içinde yaşamak ve tüm bu güçlerin kut’unu kazanmak gerekirdi. Kut’un belirmesi ve ödülü ise Başarı idi.

Dr. Emel Esin, Çu evrenselciğine ait terimlerin çoğunun Türkçe karşılığının bulunmasının, yanı kavramların Türklerde de var olduğunu kanıtladığını sayfa 21’de dile getirmiş.

Dr. Emel Esin’in gözünden Çin-Türk dünya görüşü olarak adlandırdığı Taoculuk’un ne olduğuna bakalım:

Tao: Niteliği anlaşılamayan ilk neden ( Yol, yöntem)

Yokluk( Adem): Tao’dan doğar.

İlk Monad( Tek Varlık/ Tao-chi): Yokluktan doğar; ( Biçim, nefes, madde potansiyeli taşır)

Kararıg ( Karanlık)-Yaruk (  Işık, Aydınlık, Parlaklık) /(  Yin-Yang) : İlk varlıktaki ilkelerin harekete geçmesi ile doğar.

Beş  Unsur : Kararıg-Yaruk ilkelerinin ana ve ataya benzetilen nefesleri, sekiz yönden esen rüzgarla birleşir ve beş unsur doğar; su, ateş, ağaç, maden, toprak.

Toprak: Kararıg ilkesi, Yer-su, Merkez, Sarı( Türklerde ayrıca “Yağız), Sarıg Orungulug ( Sarı Bayraklı/Zuhal/ Satürn),

Ağaç: Doğu, Bahar, Sabah, Gök Rengi, Kök-luu(Ejder) Yıldız Takımı, Igaç-yultuz (Ağaç Yıldızı/ Ongay /Jüpiter), Kuş/Nia Yıldızının Zirve Görünüşü

Ateş: Güney ( Gün ortası: güneşin tepede göründüğü yön), öğle, yaz, kızıl, Kızıl-Sakızgan(Saksağan) Yıldız Takımı, Oot Yıldız (Mars), Yazın gökyüzünde tepede görünen Kök-luu Yıldızının kalbi Sin Yıldızı ( Antares)

Maden : Batı, Akşam, Sonbahar, Ak ( ve lekeli beyaz), Ak-bars Yıldız Takımı, Venüs ( Erlik adlı bir alp olarak hayal edilen.), Sonbahar ekinoksunda göğün en tepesinde gözüken Kara-alp (Hü) Yıldız Takımı

Su: Kuzey Tün-ortası ( gece yarısı), Kış,   Kara-yılan Yıldız Takımı, Merkür (Suv/Su Yıldızı/Utarit), Kışın zirvede gözüken Ülker Yıldız( Çince Mao)

Türklerin de kabul ettiği evrensel yasalara göre işte böyle tüm bu unsurlar, yönler, dört büyük yıldız takımı, renkler, gezegenler, mevsimler ve günün evreleri birbirleri ile ilişkili idi.

Türklerin de kabul ettiği en eski Çin Astrolojisi, yıldızları yedili takımlardan oluşan dört gruba ayrılırdı, Türkler için sözkonusu dört büyük yıldız takımı şunlar idi: Kök-luu ( Gök-Ejder),  Kızıl Sakızgan(Saksağan),  Ak-bars, Kara-yılan

Kurban yapılırken de Taocu ilkeler geçerli idi:

“Göksel Tanrılara ( Güneş, Ay, Yıldız)  ateşte yakılmış ve/veya pişirilmiş, Su Ruhlarına boğulan, Yer Ruhlarına gömülen kurbanlar, Gök ve Yer Tanrılarına kan, Atalara ise çiğ et sunulurdu.”

Göğe kızıl, yere kara renkli kurbanlar verilir. Yer-su ruhları içinse bulundukları yönün rengine göre hayvanlar bulunurdu, eğer gereken renkte kurban bulunamazsa boyanırdı.

İnsanlarda ise ölümden sonra Kararıg ilkesine ait olan Et-öz ( Beden/Don) yeraltına giderken, Parlak ilkesine ait olan Isıg-Öz ( Sıcak Ruh) ise Göğe uçuyordu.

M.S. 2. y.y.’da kaydedilmeye başlayan inanca göre “ruhlar, buhar veya turna şekline girip” göğe uçarlarmış. Çinlilerin derlediği bir Gök-Türk Söylencesi’nde ise ” bir oğlu beyaz kuğu şekline girdi” ifadesi vardır. Kutadgu Bilig’in yazarı Yusuf Has Hacip  ölüme yaklaştığını hissettiğini “Saçım Sungur tüyü gibi oldu, kuğu başıma kondu yaşım yetti” şeklinde ifade ediyordu…

Tüm bu bilgiler Dr. Emel Esin’in “ Türk Kozmolojisi’ne Giriş” adlı kitabındaki yüzlerce bilgiden ancak bir kısmını oluşturuyor.  Dr. Emel Esin’in kitabını, DerKi Forum’da tanıtmak için kullandığım “ Türkiye’nin Tolkien’i Emel Esin” adlı yazıda Hikmet Temel Akarsu, söz konusu kitaba edebiyat açısından bakarak şöyle yazmıştı:

“Emel Esin gibi değerli akademisyenlerin bize armağan ettiği dağarlarından yararlanarak kuracağımız mitsel dizgelerle kendi kültürümüzün ve toplumumuzun zengin öyküsünü fantezi dünyasının olanaklarıyla birleştirsek çok ama çok daha saygın bir edebiyat galaksisi oluşturmaz mıyız?

İşin daha da ilginç yanı şu ki; Ortaçağ’ın ‘zavallı’ Haçlılar’ı ile kıyaslandığında olağanüstü büyük zenginliğe sahip bir kültürümüz, tarihimiz ve ideolojimiz vardır.

Düşününüz:

Şamanlar, kurtlar, ejderhalar, Çinliler, kötü ruhlar, kağanlar, obalar, süvariler, kılıç, kalkan üstadı koca bir kavim…

Tarih boyunca at üstünde yaşamış… Bu referanslardan edinilecek dizgelerle dünya çapında fanteziler yazmak, süblimasyonlar yaratmak ve insanlığa armağan etmek varken, bu milleti ‘harem, hadım, halayık’ üçgenine hapsetmek caiz midir?…”

Alıntıdan  “tarih boyunca at üstünde yaşamış”  bölümünü çıkarıp, gerisine tamamı ile katılıyorum. Çıkarma sebebim ise Orta Asya’nın bir zamanlar yerleşik uygarlıklara ev sahipliği yaptığının ezoterik kaynaklarda geçmesi.  Kazım Mirşan’ın da bu yönde iddiaları vardır. Bilgilerinin bir kısmını özetlemeye çalıştığım kitap, ilgili yayınevi tarafından Dr. Emel Esin’in 1979 yılında yayınlanan bir makalesidir. O dönemden bu döneme yeni bilgiler, bulgular edinilmiş olabilir, o nedenle kitabı da buna göre değerlendirmek gerekir.

Ama 1979 yılında yazılmış bir makaleden ortaya çıkarılan bu kitap çoğu konuda düşüncemizi beslemeye yetiyor.

Ve Taocu geleneğin Anadolu’ya taşındığını da çeşitli geleneklerle görüyoruz.

Yönlerle renkleri ilişkilendiren Taoculuk gereği  Batı Denizi’ne Akdeniz, Kuzey-Denizi’ne Karadeniz,  Güneydeki büyük gölü Kızıldeniz olarak adlandırmışız ve Türkmen-Yörük boylarından bir tanesi zamanında Yeşil-Irmak’ın batısında yerleşmiş olmalı ki, o ırmağımıza Doğu-Irmağı anlamına gelen Yeşil-Irmak adını vermişler.

Kızılırmak ve Kızıldağ ise adını Taocu gelenekten değil, o bölgede daha önce beylik kurmuş olan Kızıl Oğuzlar adlı Türkmen Boyu’ndan almıştır.

Yine Türkmen ve Yörük listelerinin yer aldığı kitaplara baktığınızda aşiretler de kendi içlerinde renklerle ayrılırlar.

Örneğin Osmanlı’nın içinden çıktığı Kayı Boyu’na mensup Karakeçili Aşireti’nin yanı sıra Kızılkeçili Akkeçili ve Sarıkeçili adında Keçili aşiretleri de vardır.

Belli ki Keçili Aşireti büyüyünce yön-renk ilişkisi gereğince kollara ayrılmıştır. Eğer soyadınızı, 1934 Soyadı Kanunu ile rastgele değil de aile lakabı üzerinden aldıysanız ve soyadınızda renk adı geçiyorsa, sizin atalarınızın da aynı geleneği uyguladığı anlamına gelir.

Taoculuğun, Orta Asya’dan binlerce km uzakta, Türk boylarının örgütleniş düzeninde ve yer adlarında kendini göstermiş olması Dr. Emel Esin’in kitabını okuduktan sonra bana hiç şaşırtıcı gelmiyor. Ancak bu kitabı Oğuz Han Söylencesi’ndeki Metafizik Öğreti 1-2 başlıklı yazılarımdan önce okumuş olsam, o yazılarımı daha sağlam temeller üzerine inşa edebilirdim. O yazılarda da Oğuz Han Söylencesi’ndeki Yin-Yang daha doğrusu Kararıg-Yaruk Simgeciliğinin nasıl kullanıldığını anlatıyordum. Tabii yazılarımda gösterdiğim Bilinen Taoculuk ile Oğuz Han Söylencesi’ndeki arasındaki ayrım hala duruyor; ezoterik simgeciliğe göre yaptığım tespitte Oğuz Simgesinin açılımından faydalanarak, Oğuzların, Tao’yu da yaratan bir Tanrı’ya inanmış olmaları gerektiğini yazmıştım. İlginç olan Oğuzcu geleneğin taşıyıcıları olmaları gereken boylar da zamanla Taoculuğun etkisi altına girerek, Oğuz’un simgesel anlatımını yitirmişler.

Konu ile ilgili Önerilen Makaleler:

1-) Türkiye’nin Tolkien’i Emel Esin – Hikmet Temel Akarsu

https://www.derki.com/forum/viewtopic.php?f=35&t=294

2-) Altun Yaruk – Doç. Dr. Ebulfeyzkulu AMANOĞLU

http://www.kazakhan.org/file/tercumeler/ALTINYARIKBILIG.pdf

3-) Türk Halk Edebiyatı’nda Turna Motifi –  Şükran Elçin

http://www.hbektasveli.gazi.edu.tr/dergi_dosyalar/28-43-56.pdf

4-) Yeryüzü Kökenli Bir Uygulama Olarak Taoculuk, Çeviri Güneş Davenport

http://www.hermetics.org/Tao.html

5-) Jampa Mackenzie Stewart, Taocu Uygulamanın Temelleri, Çeviri:  Güneş Davenport

http://www.hermetics.org/Taocu.html

…………………………………..

TÜRK KÜLTÜRÜNDE RENKLER VE İFADE ETTİKLERİ ANLAMLAR
Hazırlayan: ELVİN YILDIRIM
T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ

Taoizm – Tengricilik

Iskender Place Names in Turkey and Bulgaria

TESPİT: Iskender Place Names in Turkey and Bulgaria. 20. yüzyılda şekillenen Makedonluk kimliği ile tarihteki antik Makedonya Krallığı arasında hiçbir ilişki bulunmuyor. Bu krallığı kuran II. Filip’in oğlu İskender (Aleksander) (M.Ö. 356-323), tahta çıktıktan hemen sonra genç yaşında o güne kadarki en büyük imparatorluğu kurmuştu. Bir ucu Hindistan’a uzanan bu imparatorluk tarihteki en büyük imparatorluklardan biriydi ve o nedenle de İskender, Büyük İskender olarak anılagelmişti.

SORU: Iskender Place Names in Turkey and Bulgaria

*İSKENDER* gibi 15 yerleşim bulundu.

sırala 

Ağaçyolu köy – Bingöl Merkez – Bingöl

1928 📖: İskenderan
■ 1550 tarihli tahrirde Alevi yerleşimi görünür. SN
■ Koord: 38° 57′ 5” D, 40° 31′ 43” K

Belen geçit – Belen – Hatay

1800~ 📖: Beylân [ Yunanca pylai gen. pylôn “kapı, geçit” ]
A870 📖: Bâb el-İskenderûn [ Arapça “İskenderun geçidi” ]
Y17 📖: Amanídes Pylai [ Yunanca “Amanos kapısı” ]
■ Suriye ile Anadolu arasındaki stratejik geçit Büyük İskender’den bu yana literatürde sıklıkla anılmıştır. Syriai Portes (`Suriye kapısı`) adı da kullanılır. SN
■ Koord: 36° 28′ 3” D, 36° 10′ 38” K

İskender köy – Edirne Merkez – Edirne

1877hk 📖: İskender
■ 20. yy başında kısmen Bulgar yerleşimi. Şimdi Bulgaristan göçmeni (Alevi) yerleşimi
■ Koord: 41° 37′ 44” D, 26° 40′ 17” K

İskenderköy köy – Biga – Çanakkale

1905 1905: İskender
■ 20. yy başında Bulgar yerleşimi. Şimdi Pomak yerleşimi
■ 1905’te 940 Ortodoks nüfusu ve Ayia Triada kilisesi vardı. SN
■ Koord: 40° 13′ 56” D, 27° 10′ 22” K

İskenderli mahalle – Tonya – Trabzon

1914h 📖: İskenderli
■ 20. yy başında Rum dilli Müslüman yerleşimi. Şimdi Rum dilli Müslüman yerleşimi
■ Şalpazarı kökenli Çepni sülaleler de bulunmakta metonio
■ Koord: 40° 55′ 46” D, 39° 14′ 26” K

İskenderli köy – Ereğli – Zonguldak

1928 📖: İskenderli
■ Koord: 41° 13′ 55” D, 31° 47′ 36” K

İskenderli mahalle – Şehitkamil – Gaziantep

1917h 📖: İskenderli
■ Türkmen (Cerit) yerleşimi
■ Koord: 37° 11′ 46” D, 37° 7′ 23” K

İskenderşeyh köy – Koyulhisar – Sivas

1928 📖: İskenderşeyh
■ Alevi-Türk yerleşimi
■ Koord: 40° 15′ 3” D, 37° 48′ 43” K

İskenderun ilçe – İskenderun – Hatay

F1891c: Alexandrette [ Fransızca “küçük İskenderiye” ]
Y1118 📖: Aleksandréôn [ Yunanca “küçük İskenderiye” ]
A870 📖: El-İskenderiye
Y17 Y451 📖 📖: Aleksándria (kat’Isson) [ Yunanca “İskenderiye” ]
■ Myríandros adlı Fenikeli yerleşimi yakınında MÖ 333’te Büyük İskender’in emriyle kurulan ilk Aleksandreía kenti olduğu rivayet edilir. Daha sonra Mısır’daki İskenderiye’den ayırmak için “Küçük İskenderiye” anlamında Aleksandreion kullanılmıştır. Türkçe ad Arapça biçimden alıntıdır; aksi halde *Eliksendere veya *İksendire beklenirdi. • İskenderun Körfezine antik adını veren Myriandros yerleşiminin tam yeri belirlenememiştir. Aşağı Kepirce köyü yakınında Adatepe mevkii önerilmiştir. SN
■ İskenderun’un iki mahalle hariç bütün Arap Alevi yerleşimleri yeni kurulan Arsuz belediyesine aktarıldığı için bugünkü kütük nüfusu ağırlıkla Türk-Sünni’dir. Yeni sınırlarda Arap-Alevi köyü yoktur. metonio
■ Koord: 36° 34′ 55” D, 36° 9′ 51” K

Kavaklıdere mahalle – Mesudiye – Ordu

1980 📖: Darıca
1916h 📖: Eskidir
1522t 📖: İskender?
■ 20. yy başında Rum Ortodoks yerleşimi.
■ Koord: 40° 29′ 15” D, 37° 49′ 8” K

Kliment Климент köy – Kaolinovo – Şumen BG

1910öh 📖: Enbiya-İskender
■ Koord: 43° 37′ 38” D, 27° 0′ 21” K

Petrovo Петрово köy – Stara Zagora – Stara Zagora BG

1863h 📖: İskenderli
■ Koord: 42° 17′ 45” D, 25° 38′ 10” K

Sipanik Սիփանիկ “küçük Süphan” köy – Masis – Ararat AM

1926rh 📖: İskenderabad [ Türkçe ]
■ Koord: 40° 4′ 50” D, 44° 21′ 32” K

Ünaldı köy – Varto (Karaköy bucağı) – Muş

1916h 📖: İskender
■ Alevi-Kürt veya Zaza (Lolan) yerleşimi
■ Koord: 39° 8′ 49” D, 41° 41′ 30” K

Yeniiskender mahalle – Karesi (Şamlı bucağı) – Balıkesir

■ Koord: 39° 45′ 51” D, 27° 46′ 10” K