Home Blog Page 83

The Power of Thought – Wise Words

***********************************
THOUGHT, THINKER, IDEA
LITERACY
THOUGHT
CONTEMPLATION
THINKER
CONTEMPLATIVE
INTELLECTUAL
ART
PHILOSOPHY
LITERATURE
POETRY
POET
ARTIFICIAL INTELLIGENCE
INTELLIGENCE
MIND
MATHEMATICS
HEART
BOOK
IMAGINATION
BRAIN
GENERATION Z
*********************************************

Thought, Thinker, Idea

  • Bedreddin, Piri Reis, Socrates
  • It doesn’t stop when you dream.
  • The Power of Thought is “in Language, in Idea; Unity at Work”
  • The Folk Songs dimension of our intellectual life is based on the people, not the civil servants.
  • There is no thought, no thought.

Are the degrees of influence of the processes (Listening • Hearing • Speaking • Seeing • Reading • Writing) equally weighted in thought production, or are some processes more effective?

  • I have never seen a second bookstore that has such a rich diversity of thoughts and ideas, that contains differences, opposing books and approaches, that can have them side by side in a bookstore, and that can demonstrate this civil courage; I congratulate you from the bottom of my heart, Mr. Ahmet Koyutürk.
  • The Power of Thought. Incredible.
  • Are we also going to give “Air Money” to think about?
  • How well the thinker-poet Yahya Kemal Beyatlı combined what the thinker Yusuf Akcura separated as İZMs as BIZs. Unfortunately, we still don’t have us.
  • Why is our world of ideas desert and barren?
  • Since we do not pursue ideas, our mental world is indifferent to such valuable works.
  • The structure in which those who do not produce ideas produce profanity and violence cannot last much longer.

Literacy

  • I attach great importance to state policy, not in the sense of glorifying reading, but in terms of enlarging reading. Gyms are opening. Today, there is a shortage of reading rooms, I am not saying libraries, reading rooms should be opened. As soon as the state begins to pursue such a policy, the picture will change.
  • When we write down our thoughts, unless we know a ten-finger typewriter, the activity of writing is difficult for most of us, and we hesitate to write, we cannot write. During our writing activities, this takes time, and because it takes time, we miss the thoughts because the thoughts flow much faster, and the fish that escape are big.
  • When we look at the development of human beings, there is an evolution of millions of years, and in this evolution, intellectual activities began to develop with speech, writing comes much later. The writing action of humanity begins with the Sumerians and begins in the 3500th year BC. Since the first humans set out from Africa, their thinking skills have begun to develop as a result of speech activities.

Writing down thoughts is a limiting factor. Thoughts did not exist in writing, they existed in speech.

  • I’m a writer myself. Regarding the act of writing, I discovered Bilge Tonyukuk 5 years ago. Our first author, this year celebrates the 1300th anniversary of his monument. He is also our first Prime Minister. The person who first started writing about the act of reading, I care about him very much. In terms of reading, I attach great importance to public policies.
  • Education in our country is numerical. From the numerical, we are trying to make something reading, something verbal. No way. We need to do a somersault for this.
  • Why are we behind in reading, now Aydın’s genetics goes to Miletus. It goes back to 500 BC. Thales, Anaxemender. Now we will know. Why is the quality of education in Aydın and Izmir extremely high, there is genetic continuity? In other words, there is a continuity of this geographical genetics. We need to evaluate this.

The Chinese wrote a book. The 100 great philosophers of the world. 5 of the top 10 were born in Turkey. 3 of them are from Miletus.

Thought

  • With his book “Three Styles of Politics”, Akchura turned the main currents of ideas into opposing poles, which are still bleeding wounds of ideas. In fact, all three currents include each other, they are not opposed. Let’s heal our intellectual wounds and produce our concepts from ourselves, from our language.
  • Behavior; psychologically. Thought; Ontological. Would you agree?
  • I congratulate you on your initiative. Will the subject of “Freedom in the History of Turkish Thought” be included in your book? The first ones that come to mind are Maturidi (b. 853), Farabi (b. 872), Biruni (b. 973).

We have brought the Khorasan and Ionian intellectual heritage to the Rumi composition; England eliminated this with the Lausanne Exchange.

  • Any information and idea that does not have a source is open to discussion. Otherwise, personal considerations bind the person and stay there!
  • The result of the gene diversity and richness in the pool of the Turkish peninsulas (Rumelia, Anatolia) at the crossing point of the continents (Europe, Asia, Africa) is the richness and diversity of thought in the same way.

The blessings of Mawla are given to those we lack; Let it give to ideas. We are idea freaks.

The state is a bit of an idea in the world; Ki katresi is like a treasure.

  • Freedom is the freedom of thought.

Why are our reflexes always about antagonizing instead of producing thoughts?

  • Question: Why is our age intellectually weak? Consumption frenzy, the collapse of the west, the enslavement of the east and the south, the unbalanced income triangle.
  • What values did the Tabriz-Tbilisi-Trabzon T3 cultural line raise in the past? But that’s all in the past. We need to think about renewal.

How many ideas are produced in our country? Is there a measure? How much of the ideas produced in our country are serious?

  • Publishers are obsessed with brand authors with sales concerns. There is no diversity of thought.
  • If we cannot even find a response to English concepts in our Management Literature, how will we produce original concepts; We don’t think so.

Contemplation

  • Oğuz Kagan, Bilge Tonyukuk, and Bilge Kagan, who acquired the knowledge of Chinese Civilization, synthesized the Indian and Iranian Civilization after the Turkish Contemplation. All these stations of Civilization have been inhabited for many centuries and our knowledge has been deepened.
  • With our contemplation, history will not repeat itself this time.

Thinker

  • The birthplaces of 30 great thinkers in our 2500-year history of thought: Greater Asia: 15, Turkey: 9, Middle East: 3, Europe: 3
  • We are at the dawn of the 3000s. As the dawn brightens, the first lights of the period, in which ideas and information are more valuable, have begun to appear with the 21st century.

The geography of Turkey, which is the land where ideas first sprouted, is one of the fertile geographies where five of the first ten thinkers who came to the world lived.

  • Why do the thinkers of the Turks, who exist even in the most remote corners of the Afro-Eurasian mainland with their Sons (Tolun, Kul) and Sages (Tonyukuk, Kagan), take only a period of 1000 years as a basis and do not see the submerged parts of the Aysberg?
  • I prefer the term thinker among the terms intellectual, intellectual, thinker. He writes to those who write, and thinks to those who think. I don’t want to limit the thinking function to terms such as intellectual, intellectual.
  • I think “thought” is what is faster than the ball in football. If you think faster than your opponent and make quick decisions; It is possible to play fast from the fastest man or the fiercest ball.
  • Why do the thinkers of the Turks, with their sages (Tonyukuk, Kagan), take only a period of 1000 years as a basis and do not see the parts of the aysberg that are under water?
  • Top 10 provinces that raise the most thinkers (Ottoman Anatolian Geography) 1. Amasya 2. Istanbul 3. Edirne 4. Bursa 5. Siirt 6. Konya 7. Aydin 8. Slap 9. Canakkale 10. Diyarbakir
  • 3G: Ismail of Gaspıra. Gumilev Lev. Galiyev Sultan
  • The Thinkers’ Forum, which was published for the first time in Milliyet newspaper on February 9, 1969 by Ali Gevgilili, one of the rare journalist thinkers of our country, was published for 453 weeks in 11 years and voiced the thoughts of 630 thinkers in order to open the way of development by activating the “Power of Thought”, which is the most genuine power in life. The forums, which take their place on the pages of newspapers on Sundays every week, have fulfilled a unique function in terms of exhibiting and reinforcing the “Power of Thought”.

CONTEMPLATIVE

  • The name of the magazine is like a joke: THINKING MAN. Still NONE: 1- Thinker (Thinking Man) 2- Entrepreneur (Entrepreneur) Why is there NONE?
  • Son-ı Fatihan: Istanbul, which was conquered with ideas, should conquer the worlds with its thinkers. Istanbul is the center of the world, Fatih is the center of Istanbul.
  • The air is heavy as lead. Because, let alone a thinker, there is not even a contemplative in the country.

Biruni (973-1048), one of our first Examining Thinkers, dealt with India with a methodical analysis in 80 chapters in his book Tahkîku Mâ Li’l-Hind. He is our first traveler. He is the first Indologist. The right, left and middle of the Turkish intellectual world are all ignorant of itself.

  • READ the first descending surah! (ikra) of the latter, too, WRITE! (pen) to be both a thinker and an entrepreneur; He has mimicked.

The British Mind educates both thinkers and entrepreneurs. In this way; It has transformed its language, religion and state into a global power. Stock from the parable.

  • It doesn’t happen with civil servants. Contemplatives, you know?
  • When the thinkers and scholars of the Constitutional Monarchy were destroyed in the Battle of Çanakkale, the Republic was left without a staff.
  • Author, Thinker, Entrepreneur
  • The place where we will go from the curriculum is the individual; intellectual. The thinker will lead us to ideas

The thinker is not a civil servant, he does not make his thoughts a civil servant.

  • The drift from Müfekkir to Münevvere, Aydın and Intellectual; We will overcome alienation.
  • Mutferrika for the Thinkers. It is a guide for us to be Contemplative, not Mutual. Congratulations!
  • The contemplatives are mutferrik.
  • Repeated repetitions do not make a person a Contemplative.
  • The specialist is the consequential. The contemplative is exceptional.

In the imaginations and judgments of the GMO Turks who talk about the cafes of Paris, London and Barcelona, there is not even a crumb of the coffeehouses, coffeehouses and teahouses of Isfahan, Lahore, Karachi, Damascus, Kashgar, Xian, Kazan, Skopje, Addis Ababa, Seville and Andalusia.

  • The Tutelage=Caste System is the “invisible hand” exported by Britain to the Ottomans/Turkey via India.

INTELLECTUAL

  • What we need to take seriously is not intellectual, intellectual polemics; how to revive our civilizational heritage; Hard, Very Hard
  • Intellectual isolation and autarchism are at the highest level.
  • Intellectual, the problem is taken directly from English into our language. Wouldn’t it be more appropriate to deprecate it than to translate it?
  • Ha intellectual, ha spiritual.

Art

  • Science and Art. It is what makes the scientist unique and different; Art.

We had poet grand viziers and sultans, but I think only Ecevit was the poet Prime Minister. Blending politics with art is, of course, a great synthesis. We don’t have a Prime Minister anymore. Let’s see what more time will tell. Ecevit has also opened up to art for art’s sake and art for society.

  • It is pleasing that Culture-Art-Science interviews, which are rarely seen on TV and newspapers, have gained intensity on internet channels (youtube, zoom, etc.). It has a tremendously invigorating effect and positive results will be seen in a short time.

Philosophy

  • 2020 is the year of Tonyukuk the Wise. Historians and linguists repeated what was known, but no one approached the subject from the point of view of philosophy, it never came to mind. Can history be studied without philosophy?
  • What we have is Wisdom. The philosopher is the one who loves the Sages. 14 February 2016

Due to the struggle for survival against China, Turkish thought, which strongly opposed the understanding of living in walled cities with Tonyukuk (b. 646), developed a universal philosophy by centering the city with Farabi (b. 872).

  • Prejudices are stereotyped. It is extremely difficult to dismantle these patterns. Among our linguists, those who also philosophize the language are in the minority. They are always building new poisonous patterns based on memorized patterns. They are still in the dot, comma of our inscriptions. His philosophy?
  • In ancient Greece, “sophia” meant wisdom, and “philosophia”, that is, philosophy, meant “love of wisdom”. This understanding was taken over by Muslims. The philosopher who tried to comprehend existence in a deep and encompassing way was called “judge” and philosophers were called “hukema”.
  • The first essay on the Encyclopedia of Universal Thinkers begins with 2650 years of accumulation, starting with the first known philosopher, Thales of Miletus, born in 624 BC.

The top 3 among the top 10 great philosophers are from the geography of Turkey. Philosophy started in the geography of Turkey. 4 of the top 10 philosophers were born in Turkey.

  • Thales, Miletus. Anaximander, Miletus. Pythagoras, the island of Samos. Laozi. Confucius. Sun Tzu. Heraclitus, Ephesus. Parmenides. Anaxagoras, Klazomenai, Urla. Protagoras Source: Xue Xiaoyuan, Dr. The Charisma of 100 Philosophers. 2018. China Pictorial Press.
  • Philosophy = (Philo. Sophy) = “Love of Wisdom” can be bought and sold with money? Knowledge, Love and MONEY?! Source: https://t. Co/dbnclkq0dy

Philosophy began in the geography of Turkey.

  • They say that philosophy began in Ancient Egypt, not in ancient Greece. Sharp turn. Filosophias to them, Hagia Sophias to us.

Philosophy, Filosophia; It is a collapse. The main one is Hagia Sophia, Kutadgu Bilig. Let us seek Wisdom, not those who love the wise.

  • The philosopher was looking for a man with the lantern of Diogenes, and our brokers are selling philosophy by the kilo, by the module.

There is still no historiography that goes beyond dynasties (which does not go beyond the Ottomans and Seljuks) and sultans and shahs and examines geographies, the philosophy and concepts of our history.

  • On the map, Farabi from Turkey was chosen among the famous European philosophers.
  • We do not have the philosophy of any scientific branch or discipline. Academics have turned Twitter into children’s McDonalds birthday parties. They post photos, I got my PhD, etc. The only scientific title, a PhD, is actually a philosophical degree. They shouldn’t know.
  • PhD philosophy

Tao is a philosophy originally originating in Inner Asia. The first state and religion in China are the structures inherited from the Turkic noble Chou who migrated to China from Inner Asia. This topic was studied by Prof Dr Wolfarm Eberhard. 

Tonyukuk the Wise and Lao Tzu are the same Inner Asian schools of philosophy. Both are opposed to Confucius. Confucius is the Chinese enlightenment, he is rational. Lao Tzu is Inner Asian mysticism; Finally, he went back to the west and returned to his intellectual roots.

  • With our contemplation, history will not repeat itself this time.
  • There is only one science title: Ph.D. Doctor of Philosophy

Literature

  • Is there anyone other than us who divides high school education into Science and Literature? Literature? This distinction is a prejudice that man himself cannot be the subject of science, and it is hastily passed on to the young. Lazy to the Literature department.
  • Men of letters capture our intellectual life through language.

A great example of inspiring good writers by bringing them out of the four-wall environments and connecting them with people from all walks of life is the Jaipur open-air literature festival, which has been held in India for 15 years.

  • The Jaipur Literature Festival has been held outdoors for years. I’m watching. Human beings can exist with other people. It’s nice that they keep this feeling alive through literature. Frankly, I envied it. Literature is a festival. What turns inward should also open up to the outside. Online.

Poem

  • In 1978, I was familiar with Attila İlhan’s columns in the then Dünya newspaper and also his poetry books. Our thinker is still undiscovered.
  • Did Byzantine poetry have an impact on Turkish (Seljuk, Ottoman, Republican) poetry, did it affect the poems of Fatih Sultan Mehmet? As you know, it was the FSM that transformed the heirs of the last Byzantine emperor into Murat Pasha (MP Mosque in Aksaray) and Grand Vizier Messiah Pasha.
  • Levend’nâme; It brings together what we have accumulated in Roads, Places, Years, Writings, Hearts, Yitiks, and Yırs with poetry.
  • Once upon a time, they had Lord Byron behind them and the stanzas in his poems. Still, this landing is not like a stanza of poetry.

A doctor enters a house where poetry does not enter.

  • Poetry is written and sung in the national language, but it is universal and loses its originality when translated into other languages. National languages are universal in the language of poetry. Poetry is a branch of art that has captured universality with the national language.

We should examine Turkish poetry in terms of the geographies where we have left a mark in the world. Since the subject is reduced to the geography of Turkey, it remains barren, and thus the concept of Turkish remains abstract, we should pursue this issue.

Poet

  • Ahmeds’ word is Arif. His voice is Kaya. In this unique land of the world.
  • The Turkish House, which the Great Poet and Thinker Yahya Kemal Beyatlı expressed during the War of Independence, is physically opposed, but to be a follower of its mission by being united in spirit and meaning; It has to be a sacred duty.
  • Mehmet Akif, my compatriot from both Kosovo and Fatih. Al is the poet of my banner, of my last smoking hearth.

Artificial Intelligence

  • Artificial intelligence will make China, the robot-human society, even more reckless, and will plague the world. See.
  • It means that there are also people with artificial intelligence.

Intelligence

  • It’s not artificial at all. Superior Intelligence

Mind

  • In which text (inscription, writing) was the word öğ in the sense of mind used for the first time?
  • It is now clear how valuable Moderation, the first and unchangeable article in the Laws of Reason, is in the Chamber of Reason.
  • A thick veil has been drawn over our power of intellect and knowledge. We need to lift that veil and understand and explain “Kutadgu Bilig”.
  • The mind, which is the software of the brain in the form of hardware, is the ability to solve and plan problems in the long term, and intelligence in the case of the operating system is the ability to solve problems in the short term. The mind behaves according to mathematics, and the intellect behaves according to reflexes.
  • To Gök, I wish your Map Method Conversations were turned into a book. Lessons should be learned from your form and method of reasoning.
  • It’s a terrific connection. Ög (mind) is the basis of both the mother and teacher concepts.
  • He is our ally! Is there any cause for concern?

How far can the cries of a mob that does not read, does not understand what it reads and insists on not understanding it, without sweat, without effort and far from action, reach? The sine qua non of being human is reason and thought. It is very important to think about which is a sport. Reading, on the other hand, is even more important!

Mathematics

  • Who are our clergymen who know physics, chemistry, mathematics and biology?
  • Zero had also received his share of the church and was excommunicated.

The Indian found zero, the Turkish Khwarizmi applied it to mathematical operations; It was Europe that took all these and applied them and made Zero One. Reason?

Heart

  • Heart valve, valve. Blessed is the one who can cover the heart with the heart.

Book

  • I recommend that those who react to ancient Turkey read the scientific sources documented in WORLD CAT. It’s not a matter of reaction, it’s just a matter of respect. 1050 results: “Ancient Turkey” in the books. Source:
  • Book cover titles are the subject of a separate review. Most of them are like tabloid newspaper headlines.
  • Those who read books live longer.

Books fit into the mind, overflowing into eternity.

  • Aren’t Conspiracy Theory books enough for our lace!

A bookstore in London. Shelves and headboards enchant people. All kinds of topics related to the human adventure.

  • River: Cultural heritage is your conversations, what you interview. Halil Inalcik. Oktay Sinanoglu. Muhibbe Darga. It’s not an inheritance either; Treasure. It’s writing, it’s cultural heritage. It is primary; Wise Tonyukuk.

Imagination

  • In our minds, which are full of our dreams stuck in the past, there is no time and place for our dreams for the future.

Our dreams are in the past, the reality is in front of us, the future is at our bottom.

Brain

  • Bey’s Unmanned Aerial Vehicles (UAV) are developed with the Brain Power symbolized in our country’s İsmail Hakkı Aydın (UAV).
  • It’s not the brain, it’s the heart. The most basic Issue. Heart valve, valve. Blessed is the one who can be a cover from the heart. I am also attaching lines from Farabi.

Brain power is the power of beys, the merciful, productive and energetic power of those who can be beys and those who are not beys.

  • It is a perfect synthesis of Gazi Pasha (1881-1938) and Gazi Yaşargil Hodja (b.1925), our Venerable Teacher İsmail Hakkı Aydın.

Gene (ethics). Extensive Accumulation. Wander (Planet). With veteranship, the person is also girdled. Brain and Bey’ness. Hand. Waist. Language. Ancestors and grandfathers girdled not only their loins but also their brains (wrapping, turban, etc.)

  • Google: “gyms” 2,180,000 news “reading rooms” 33,500 news. As a result, while the body is being made, the brain collapses.

Generation Z

All generations in China are now Generation Z. They act on the commands sent to them. That’s what Gen Z means.

  • His ancestor wrote the book KUTADGU SCIENCE. It was Generation Z. I don’t know.
  • The latest version of center-periphery parrot lover is Generation Z babble.
  • If you ask who Generation Z is, it is the generation of those who can be Zat, contrary to media prototyping.

Chinese Thinkers A-Z

Of the 55 thinkers, 25 were people who lived before Christ.

Confucius, born in 551 BC, is at the basis of all Chinese Thought.

Book of Documents ………………………………………………(c.5th century BC)

Cheng Hao——————————————————– 1032-1085

Cheng Yi———————————————————– 1033-1107

Confucius—————————————————— 551-479 BC

Daochuo———————————————————— (d.645)

Deng Xiaoping ——————————————— (1904-1997)

Doctrine of the Mean ——————————– (c.2nd century BC)

Dong Zongshu—————————————– (c.179 – c. 104 BC)

Fazang………………………………………………………………..(643-712)

Ge Hong……………………………………………………….. (c.283-343)

The Great Learning———————————-(c.3rd century BC?)

Guanzi ———————————- (Text c.4th to 2nd century BC)

Guo Xiang ————————————————— (d.312)

Han Yu———————————————————— (764-824)

Khan Wendi————————————————- (c.180-157 BC)

Hanfeizi————————————————- (c.280-c.233 BC)

Hu Shi————————————————————– (1891-1962)

Huainanzi ———————————————— (C.139 BC)

Huangbo——————————————————– (d.850)

Huineng ……………………………………………………………….(638-713)

Huisi ———————————————————— (514-577)

Kang Youwei—————————————————– (1858-1927)

Laozi …………………………………………………………(c.late 3rd century BC)

Li Ao ————————————————————— (c.800)

Li Si——————————————————— (280-280?BC)

Liang Qichao————————————————— (1873-1929)

Lu Xun———————————————————- (1881-1936)

Mao Zedong—————————————————– (1893-1976)

Mencius————————————————– (4th century BC)

Mozi—————————————————— (5th century BC)

The Methods of the Sima……………………………………… (c.mid 4th century BC)

Ouyang Xiu——————————————————- (1007-1072)

Sengzhao——————————————————– (384-414)

Shang Yang———————————————— (c.385-338 BC)

Shen Buhai———————————————- (c.400-c.337 BC)

Shenhui……………………………………………………………… (670-762)

Sima Qian—————————————————– (145-90 BC)

Sun Yatsen——————————————————– (1866-1925)

Sunzi—————————————————— (c.544-496 BC)

Tai Gong———————————————— (c.4th century BC)

Wang Anshi—————————————————– (1021-1086)

Wang Chong————————————————— (27 C – 100)

Wang Yangming————————————————- (1472-1529)

Wei Jingsheng—————————————————- (1949-)

Wei Liaozi———————————————- (c.3rd century BC)

Wuzi ……………………………………………………………. (4th century BC)

Xun Yue—————————————————— (148-209)

Xunzi—————————————————– (c.296-c.236 BC)

Yijing————————————————– (c.9th century BC?)

Yixuan——————————————————— (D.867)

Zhang Zai—————————————————— (1020-1077)

Zhou Dunyi—————————————————– (1017-1073)

Zhu Xi———————————————————– (1130-1200)

Zhuangzhi ………………………………………………………….(4th century BC)

Zuo Commentary————————————– (c.3rd century BC)

 

Source: The Great Thoughts of China, Liang Congjie, 1996, Canada

 

 

Urduca Türk dili midir?

Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki’de ne de güzel izah etmiş. Urduca, Hindistan’daki en yaygın dil, ordu ve bürokraside kullanılan resmi dil imiş. Türkler, Osmanlı İmparatorluğunda olduğu gibi Hind’de de özgün bir dil geliştirmişler.

Kamus-ı Türki benzeri bir Kamus-u Urdu olsa da hazinelerimiz çoğalsa.

Urduca aynı şekilde edebi bir dil imiş.

Urduca Türk dili midir?

Urduca, kökenini Sanskritçe’den alır ve Farsça, Arapça ve Türkçe gibi dillerden de etkilenmiştir. “Urdu” kelimesi ise Türkçeden gelen “ordu” kelimesinden türemiştir ve “ordugâh” anlamına gelir. Bu kelime, dillerin geliştiği bölgedeki Türk ordularının varlığına atıfta bulunur.

Urdu kelimesi Türkçe’de ve Moğolca’da hanın sarayını, karargâhını, silâhlı kuvvetleri (ordu/orda) veya askerin konakladığı, barındığı yeri (ordugâh, karargâh) ifade etmektedir (bk. ORDAORDU).

Hindistan ve Pakistan ilmî çevrelerinde Türkçe kökenli olduğu kabul edilen Urdu kelimesinin Hindistan’da ilk defa Bâbür’ün (1526-1530) Veḳāyiʿinde yer aldığı kaydedilmektedir. Fakat Vekāyiʿde bu özel bir dilin adı olarak değil “ordugâh” anlamında kullanılmıştır.

Cümle yapısı bakımından büyük ölçüde Farsça’nın etkisinde kalan, Hintçe, Arapça, Türkçe, Farsça ve yerli dillerden ödünç kelime alan Urdu dili bu dillerdeki seslerin hepsini karşılayacak zenginliktedir.

Özetle:

  • “Urdu” kelimesi Türkçeden türemiştir.
  • Urduca’da Türkçeden kelimeler var, ancak dilin genel yapısını etkileyecek kadar değil.
  • Urduca’nın gramer ve kelime bilgisi Hintçe’ye benzer.

Ek kaynaklar:

Türk Dili Bayramı neden 720 yılından itibaren başlatılmamaktadır?

Türk dilinin ilk yazılı belgesi 720 yılında Bilge Tonyukuk tarafından yazılıp taşa yazılıp diktirilen Tonyukuk Yazıtıdır. 720 yılından başlatılarak, Türk dilinin 1300 yılı aşkın yazılı bir dil haline gelişi kutlanmalıdır. Mevcut uygulamada, kutlama, 13 Mayıs 1277’den başlatılmaktadır.

Karamanoğlu Mehmet Bey’in 745 yıl önce 13 Mayıs 1277’de çıkardığı ve Türkçenin resmî dil olarak kabul edildiği fermanın yıl dönümü, bugün bayram olarak kutlanıyor.

Kadim dilimiz Türkçe, derin ve köklü tarihiyle büyük bir medeniyet dilidir. Hem konuşma ve yazı dili hem resmî dil hem de eğitim ve bilim dili olarak yüzyıllar boyunca varlığını sürdürmüş, bir dünya dili hâline gelmiştir.

Karamanoğlu Mehmet Bey, “Şimden gerü hiç kimesne kapuda ve dîvânda ve mecâlis ve seyrânda Türkî dilinden gayrı dil söylemeyeler.” sözüyle Türk dilinin önemine ve korunmasına işaret etmiştir. Büyük medeniyetlerden süzülerek gelen Türkçe, bu fermanın öncülüğünde nesilden nesile aktarılmıştır.

Türk diline gönül veren herkesin Türk Dil Bayramı kutlu olsun.

 

Farabi ve Düşünce Gücü

“Düşünmek ruhun kendi kendiyle konuşmasıdır”
Kötü ya da iyi hissetmenizin nedeni düşündüğünüz şeylerdir. Çünkü hissetmek düşünmekle başlar.
Cahil insan kimdir? Cahil insan aklını kendine eğitmek ve öğrenmek için kullanmayan insandır.
Akıl, insanın sahip olabileceği en yüce değerdir.
Aklını kullanamayan insan karanlığın içinde kalacak ve hiçbir şey görmeyecektir.

İlk Türk filozofu olan Türkistanlı Farabi’nin düşüncelerinin merkezinde yer alan fizik ve metafizik dünyalar arasında köprü vazifesi de gören insandır. Düşünce gücü ve ürünü olan bilgi insanın en önemli hasletidir. İnsan ayrıca sadece düşünce gücü ile var olamaz. İnsanı var eden diğer insanlarla yardımlaşma ve dayanışma ihtiyacıdır. Farabi bu dayanışmayı evrensel düzeye çıkartarak dünya devletini ve bütünsel insanı idealize etmiştir.

Farabi bu görüşleri ile felsefesinin içine özgürlük (düşünce gücü) ve dayanışmayı eşzamanlı olarak konumlandırmıştır.

Bu görüşleri ile Farabi kamuculuğu öne çıkartan bir düşünürdür. Erdemli insanlardan oluşan ideal devlet, özgürlük, dayanışma ve yardımlaşma esaslıdır. Böylece Türklerin gelenekselleşmiş dünya devleti idealleri ve kamucu davranış biçimleri, Farabi’de bir üst düzeyde ifadesini bulmaktadır.

Sosyolog-Filozof İbni Haldun’un öncülü olmasına karşın ülkemizde bilinirliği yüksek değildir. Türkistan ve Kuzey Afrika sosyolojilerinin de farklılığına karşın özgün olmayan İbni Haldun tercih edilmektedir ki dikkate şayandır.

2020 Unesco Farabi yılı olarak kutlanmaktadır ki yine trajik olan felsefesinin merkezine insanı alan bir düşünürün kutlandığı yıl insanın yok edilmesi sürecinde de bir başlangıç teşkil etmektedir.

Tanımı gereği salt olarak insan ve yetkinliklerini esas alması gereken felsefe disiplini içine dayanışma ve yardımlaşma konusunu dahil eden Farabi’dir. Türk düşünce sistematiğinde kamuya verilen önceliği değerlendiren Farabi böylelikle özgün bir katkı sağlamıştır. Sadece birey olarak incelenen insanın toplumsal kişiliği ve kamusal davranışları da Farabi’den sonra incelenmeye başlanmıştır.

Anlaşılan o ki kamusal düşünceleri ile en çok etkilediği filozof Yusuf Has Hacip ve eseri Kutadgu Bilig olmuştur. Devam eden yıllarda Yesevi’nin hikmetleri ve Yunus’un dörtlükleri hep Farabi’nin yardımlaşmayı esas alan kamucu damarından beslenmiştir.

Türk düşünürlerin Farabi’ye, yüzyıllardır yalnızlığa öteledikleri ilk filozofumuza borçları çok derindir. Umulur ki bu borçlar Farabi’deki kamu düşüncesinin analizinden itibaren geri ödenmeye başlanacak ve söz konusu analizler de pratik faydalar üretecektir.

Farabi düşünce dünyasında önce bir protestoyu ardından da bir rönesansı gündeme getirmişti.

“Bir bilim olarak biz Türkler felsefeye Müslümanlığı kabul etmemizden yaklaşık iki asır sonra yakından ilgi göstermişizdir. Özellikle Emeviler döneminin devlet yönetiminde ve hukuk alanında tamamen yanlış uygulamaları Orta Asya Türkü Farabi’nin protestosuyla karşılaşmış, Türk-İslam dünyasına örnek olan Farabi sayesinde bilim, felsefe, hukuk yeniden yükselişe geçerek altın çağını yaşamıştır.” Kaynak: Doç. Dr. Aybeniz Rahimova. Marksist sistemin ulusalcı filozofu

FARABİ: “Bu güç akıldır”- Düşünme Gücü, Hayal Gücü

Farabi, güçleri teker teker değerlendirmiştir. Kalp gücü, düşünce gücü, akıl gücü en önemli güçler arasında yer almaktadır. Kalp yani gönül merkezi güçtür ve düşünce gücü, akıl gücü ile işbirliği içindedir.

“İnsan, bütün hayvanlardan farklı özellikleriyle ayrılır; çünkü onda gücü ortaya çıkaran, madde organları yoluyla hareket eden bir ruh ve bunun dışında madde organları olmadan hareket eden bir güç vardır; bu güç akıldır. Yukarıda belirtilen güçlere, onlardan her biri için görev gücü olan beslenme, büyüme ve çoğalma gücü dâhildir.
Kavrama güçlerine dış güçler ve iç duygu, özellikle hayâl gücü, tahmin gücü, hafıza gücü, düşünce gücü ve vücudu harekete geçiren hareket güçleri, ihtiras ve nefret dâhildir. Saydığımız bu güçlerden her biri belli bir organ yardımıyla hareket eder, aksi takdirde iş olmaz. Bu güçlerden biri bile maddeden ayrı gerçekleşmez”.
Kaynak: Farabi, es-Siyasetü’l-Medeniyye, Çev: Komisyon, Kültür Bakanlığı Yay., İstanbul, 1980, s. 2-3

Bu gereklilik Farabi’nin sisteminde “hür insan” için kaçınılmaz bir durumdur. Zira
Farabi’ye göre düşünmeyi gerektiren yapıp-etmelerde “iyi düşünebilme” ve “sağlam bir irade gücüne” (el-Kuvvetü’l-Azime) sahip olanlar gerçek hür insanlardır.

İnsan varlığa geldiğinde onda ortaya çıkan ilk şey, kendisiyle beslendiği kuvvet, yani besleyici kuvvettir. Bundan sonra kendisiyle sıcaklık, soğukluk ve benzerleri gibi dokunma ile ilgili nesneleri (malmûs) duyduğu kuvvet, kendisi ile sesleri duyduğu kuvvet, kendisi ile renkler ve ışıklar gibi bütün görülen şeyleri duyduğu kuvvet ortaya çıkar.
Duyularla (havâs) birlikte bir başka kuvvet de ortaya çıkar ki, bu, duyulan şeylerle ilgili olarak, onları isteme veya onlardan kaçınma yönünde onda bir arzu uyandıran (nuzû) kuvvettir.
Sonra insanda bambaşka bir kuvvet ortaya çıkar ki, onun sayesinde insan, geçmişte duyularla edindiği ama artık verili olmayan duyusal şeylerin izlenimlerini ruhunda muhafaza eder. Bu, muhayyile kuvvetidir. Bu kuvvetle insan, bu duyusalları farklı birleştirme ve ayırmalarla birbirleriyle birleştirir veya birbirlerinden ayırır. Bu birleştirme ve ayımaların bazısı yanlış (kâzib), bazısı doğrudur. Bu tahayyül edilen nesnelerle ilgili bir arzu da [veya irade] bu kuvvete gelip eklenir.
Daha sonra insanda düşünce kuvveti ortaya çıkar ki, onunla da insan akılsal nesneleri bilme imkânına kavuşur ve yine onunla güzelle çirkini birbirinden ayırır, sanatlar ve ilimleri yaratır. Akılsal olan şeylerle ilgili bir arzu da bu kuvvete gelip eklenir. Farabi, İdeal Devlet. ss. 65-66
Bir şeyin bilgisi, akıl kuvvetiyle, muhayyile veya beş duyu kuvvetiyle elde edilebilir. Akli güçle idrak edilme özelliğine sahip olan bir şeyin bilinmesi arzu edildiğinde, arzu edilen şeyin elde edilmesini sağlayan fiil, akli güçte bulunan başka bir güçten doğar. Bu da fikri güçtür.
Fikri güç düşünmeyi, ölçüp biçmeyi, dikkatle incelemeyi ve çıkarsama yapmayı meydana getiren güçtür. İnsanda bulunan akıl, akılsalların tasavvurlarını kabul etmek üzere hazırlanmış olan maddi bir istidattır.
Akıl bil kuvve ve maddi akıldır ve aynı zamanda da bil kuvve akılsaldır. Bil kuvve akıl kendisinde akılsallar ortaya çıktığında bilfiil akıl olur. Bil kuvve akılsallar, bilfiil akıl tarafından düşünüldükleri zaman bilfiil akılsallar olurlar. Faal Akıl bil kuvve akılsalları bilfiil akılsallar, bil kuvve aklı, bilfiil akıl haline getiren nedendir.
Akılsal güç iki kısımdır. Nazari akıl ve ameli akıl. Nazari aklın işlevi tikellerle ilgili fiilleri gerçekleştirir ve nazari akla hizmet için vardır. Nazari aklın işlevi ise insani fiilin konusu olmayan akılsalları kavramaktır. Akılsallar ise; bütünün parçadan büyük olduğu, bir ve aynı şeye ait olan iki şeyin birbirlerine eşit oldukları cinsinden bütün insanlarda ortak olan ilk akılsallardır İnsanda bu akılsallar var olduğunda, onda tabiatı gereği derin düşünme, düşünüp taşınma, pratik düşünme ve keşfetme arzusu meydana gelir. İnsanda genel olarak idrak edilen şeye karşı duyulan eğilim duyunun veya tahayyülün sonucu ise irade, yok eğer düşünüp taşınmanın ve akılsal düşüncenin sonucu ise seçme (ihtiyar) denir.
İnsan akıl gücüyle bir diğer ifadeyle düşünme gücüyle bilim ve sanatları elde eder. Fiil ve ahlaki davranışlardan iyi ve kötü olanları birbirinden ayırt eder. Gene, onunla, neyi yapması, neyi yapmaması gerektiğini anlar. Yaralıyı ve zararlıyı, lezzet ya da acı veren şeyleri de onunla kavrar. Düşünme gücünü yukarıda nazari ve ameli olarak ikiye ayırmıştık. Ameli güç de sanatlar ve pratik düşünme ile ilgili olmak üzere iki yönlüdür. Ameli güçle insan, isteyerek yapacağı şeyi bilir. Sanat gücüyle de sanatlar ve meslekler kazanılır. Pratik düşünme gücüyle ise, yapılması ya da yapılmaması gereken şeyler üzerinde ayrı ayrı düşünüp taşınılır.
Kaynak: Fârâbî, Siyasetü l -Medeniyye, Dairetü l Maarif, Haydarabad- (H) s (Çeviren. Mehmet Aydın, Abdulkadir Şener, Rami Ayas. İstanbul 1980.) Medinetü l -Fazıla, s.117. (Çeviren., Ahmet Arslan, Ankara-1990) Zübeyir Kars. Fârâbî’de İnsan – Devlet İlişkisi 
Bu temel varlık yapısıyla insan kendi suretiyle olması yönünden ne madde ne de alettir ve yardımcı olma yoluyla asla başka bir tür için de değildir. Varlık ilkeleri açısından düşünen canlı olan insan, hiçbir mümkün cinsi düşünen canlıdan daha üstün olmayınca, düşünen canlının kendisinden daha üstün olan başka hiçbir mümkün şeye hiçbir biçimde yardımı söz konusu değildir.
Bu sebeple düşünen canlı, düşünmesi nedeniyle ne üstünde ne de altında olan hiçbir şeyin maddesi olamaz. Ve kendisinden başka hiçbir şeyin aleti de olmaz. Doğası gereği başkasına hiçbir zaman hizmetçi de olamaz. İnsan doğal olarak değil, düşünme ve irade sayesinde düşünen bir varlık olduğu için kendinden başka mümkün varlıklara ve birbirine yani insan- insana araç olamaz. Çünkü insan amaç bir varlıktır. Kendisinin dışında herhangi bir şeyin aracı olmayan insan, yaşamak ve yetkinliğe ulaşmak için doğal-varlık yapısıyla birçok şeylere ihtiyaç duyacak şekilde yaratılmıştır.
Elbette o, ihtiyaçlarını tek başına sağlayamayacaktır. Zorunlu ihtiyaçları gidermek için insanların bir araya gelmesi kaçınılmazdır. Bu durum onun varlık-koşuludur. Hemen her insan ihtiyaçlarını gidermek için üzerine düşeni yapar. İşte bu bir araya gelme, elle tutulur, gözle görülür somut bir “sosyal birliği” meydana getirir. İnsan, doğasındaki yetkinleşme ihtiyacını bu sosyal birliğin içerisinde gerçekleştirir. Bu sosyalleşme bilinçli ve amaçlıdır.
Bundan ötürüdür ki, insan doğal yapısı gereği bir yurtta ve kendi türünden olan diğer insanlarla bir arada oturur. Bu özelliğinden dolayıdır ki insan, medeni (devlet/ il kurabilir) ve ünsi (siyasi kabiliyetli) bir varlıktır.
İnsanın, devlet kurmaya kabiliyetli, yetenekli bir yapıda olduğuna göre, insan devlet kuran siyasi varlıktır. Bir başka ifadeyle, doğal yapısı gereği sosyal birliğe katılan insan bu katılmanın sonucunda siyasileşerek daha açık ifadeyle medenileşerek/ insanlaşarak ikinci bir huy kazanır. İkinci bir karakter kazanan insan, kendi doğal yapısından gelen doğal niteliklerle ve kazandığı ikinci huyla içerisinde bulunduğu sosyal birlikle uyuşmaya çalışır. Fârâbî, Siyasetü’l -Medeniyye, 37-39. (Adı geçen çeviri.) s.33-34.
FÂRÂBÎ’DE İNSAN – DEVLET İLİŞKİSİ * * Zübeyir Kars** * Bu çalışma Atatürk Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi ile Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi tarafından 1998 yılında ortaklaşa düzenlenen “ İnsan Felsefesi” konulu “ Felsefe kongresi”nde sunulmuştur.
‘Bir uçtan diğer bir uca veya ölçülülüğe (vasat) çekilmemizi kolaylaştıran bir
araç olarak kullanmak zorunda olduğumuz bir aracı bilmemiz gerekir’
Farabi’nin araç olarak sözünü ettiği, hazdan ibarettir. Nitekim Farabi’ye göre bu araç olmaksızın düşünce tek başına yeterli olmayabilir. Bu nedenle mutluluğa ulaşabilmek için hazların da en uygun bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Ona göre hazlar ‘duyuluru izleyen (mahsuse) ve kavranılırı izleyen (mefhume) olmak üzere iki kısma ayrılır.135
Farabi, birincisine işitme, görme, tatma, dokunma ve koklamayı; ikincisine ise liderlik, hâkimiyet, zafer ve bilgiyi örnek olarak verir. İnsanlardan hür olanlar ise tüm bu özelliklerin yanında, haz ve elemi bir araç olarak kullanmak suretiyle, iyi bir eylemi yapmayı ve kötü bir eylemi terk etmeyi kendilerine kolaylaştırırlar.

Farabi, hür insanı “düşünmeyi gerektiren şeyde sağlam bir düşünce ve sağlam bir iradeye sahip olan insan” diye tanımlar.136

Kaynak: İslam felsefesinde insanın özgürlüğü problemi (Farabi ve Kadı Abdulcebbar’a göre) Ocak, Hasan

 

Fikri Güç

İnsanın Temel Varlık Yapısı

Farabi’ye göre varlık ve var olanlar bir bütün oluşturur. Bu bütünün tepe noktasında Tanrı vardır. O, İlk Sebeptir. Tanrı’dan başlayarak aşağı inildikçe İkincil Sebepler, Faal Akıl, Can (Nefs), Suret ve Madde yer alır. Gök cisimlerinden ve onların hareketlerinin değişmesinden dört unsur, taş cisimleri, bitkiler, hayvanlar daha sonra düşünen canlı yani insan meydana gelir. Düşünen canlı da varlığa geldiğinde ilk ortaya çıkan şey kendisiyle beslendiği güç yani besleyici kuvvettir.

Bundan sonra sırasıyla beş duyu gücü, arzu gücü, muhayyile gücü ve akıl gücü ortaya çıkar.

Besleyici güç, bedenin oluşmasında ilk meydana gelen kalpten başlayarak diğer organların oluşmasıyla oluşur.

Beş duyu kalbe haber taşır. O, zararlı ile yararlıyı, iyi ile kötüyü ayırt edemez.

Muhayyile gücü bu haberleri kalpte muhafaza eder, korur. İster uykuda ister uyanıkken duyumun bitiminde duyulur nesnelerin görüntülerini korur, onları birleştirir ya da birbirlerinden ayırır. İyi ve kötü dışında, eylemlerden ve ahlaki davranışlardan yararlı ve zararlı, acı ve zevk verici olan şeyleri algılar.

Arzu gücü beş duyu, muhayyile ve akıl gücüyle idrak edilen bir şeyin üzerinde karar verme olan irade kuvvetiyle gerçekleşir. Bu güçle insan, bir şeyi ister ya da kaçar; onu özler ya da ondan tiksinir. Kin ve sevgi, dostluk ve düşmanlık, katılık ve acı v.b gibi cana ilişkin duygular bu güçle oluşur. Bir şeyin bilgisi, akıl kuvvetiyle, muhayyile veya beş duyu kuvvetiyle elde edilebilir.

Akli güçle idrak edilme özelliğine sahip olan bir şeyin bilinmesi arzu edildiğinde, arzu edilen şeyin elde edilmesini sağlayan fiil, akli güçte bulunan başka bir güçten doğar. Bu da fikri güçtür. Fikri güç düşünmeyi, ölçüp biçmeyi, dikkatle incelemeyi ve çıkarsama yapmayı meydana getiren güçtür. İnsanda bulunan akıl, akılsalların tasavvurlarını kabul etmek üzere hazırlanmış olan maddi bir istidattır.

Akıl bil kuvve ve maddi akıldır ve aynı zamanda da bil kuvve akılsaldır. Bil kuvve akıl kendisinde akılsallar ortaya çıktığında bilfiil akıl olur. Bil kuvve akılsallar, bilfiil akıl tarafından düşünüldükleri zaman bilfiil akılsallar olurlar. Faal Akıl bil kuvve akılsalları bilfiil akılsallar, bil kuvve aklı, bilfiil akıl haline getiren nedendir.

Akılsal güç iki kısımdır. Nazari akıl ve ameli akıl. Nazari aklın işlevi tikellerle ilgili fiilleri gerçekleştirir ve nazari akla hizmet için vardır. Nazari aklın işlevi ise insani fiilin konusu olmayan akılsalları kavramaktır. Akılsallar ise; bütünün parçadan büyük olduğu, bir ve aynı şeye ait olan iki şeyin birbirlerine eşit oldukları cinsinden bütün insanlarda ortak olan ilk akılsallardır.

İnsanda bu akılsallar var olduğunda, onda tabiatı gereği derin düşünme, düşünüp taşınma, pratik düşünme ve keşfetme arzusu meydana gelir. insanda genel olarak idrak edilen şeye karşı duyulan eğilim duyunun veya tahayyülün sonucu ise irade, yok eğer düşünüp taşınmanın ve akılsal düşüncenin sonucu ise seçme (ihtiyar) denir. Kaynak: Fârâbî, Siyasetü’l -Medeniyye, Dairetü’l Maarif, Haydarabad- (H). 1346. s.37-39. (Çeviren. Mehmet Aydın, Abdulkadir Şener, Rami Ayas. İstanbul – 1980.) s.1-2-34. Medinetü’l -Fazıla, s.117. (Çeviren., Ahmet Arslan, Ankara-1990) s. 44-61. Bahseden:  Farabi’de İnsan-Devlet İlişkisi. Zübeyir Kars

İnsanın, iradesini ve düşünce gücünü tam olarak kullanabilmesi için kendisinde bulunan fikri kuvveti ve onun kullanılacağı yerleri iyi bilmesi gerekmektedir. Çünkü insan hür olabilmek için iradesini kullanmak durumundadır.

İnsanın fiillerinin de iyi veya kötü olarak nitelendiğini hesaba katarsak, hürriyet noktasında bu fiiller sonuçları ve nitelikleri açısından birbirinden farklı olacaktır. Bu farklılığı ise insana
hissettirecek tek özellik fikri kuvvettir. Farabi’ye göre hür insan bu kuvveti tam ve yerinde
kullanmasını bilen insandır. Buna göre Farabi, fikri kuvveti insanın fiilleri açısından üçe
ayırır:

Her şeyden önce insanda fikri bir erdem gücü vardır ve insan bu güç sayesinde
herhangi bir amaca ulaşmada yararlı olan şeyleri keşfeder. İkinci olarak Farabi, kötü
amaçların gerçekleştirilmesi için etkide bulunan fikri kuvveti, fikri bir erdem olarak görmez.

Bunlardan farklı olarak insanda üçüncü bir kuvvet daha vardır ve Farabi’ye bu kuvvet, iyi
olan şeylerin keşfinde kullanıldığı fikri bir kuvvet olma niteliği taşıyacaktır. Ancak Farabi’ye
göre insanların çoğu bu kuvveti fikri erdem sanmaktadır.137

Farabi’ye göre insanın üç temel ahlak niteliği vardır. Söz konusu bu üç temel varlık ve
fikri kuvvet nitelikleri nedeniyle insan, ahlak felsefesine konu olabilecek eylemler yapar. Yine insan bu nitelikleri sayesinde mutluluğa, övülmesine ve yerilmesine neden olan durumları elde eder.

Ahlaki erdemler ile fikir erdemleri arasında önemli bir ilişki vardır. Farabi’ye göre fikir gücü, erdemli amaçları elde edebilmek için en faydalı olan araçları bulabildiği oranda
yetkindir.204 İnsan önce amacını belirler daha sonra fikir erdemi ile en uygun araçları bulma yoluna gider. Ancak bu amaçlar genel bir ayrıma tutulurlarsa, iyi veya kötü olabildikleri ortaya çıkar.

Eğer araçlar erdemli bir amaç için en uygun araçlar ise iyi (hasen) ve güzel
(cemil) araçlardır. Ancak amaçlar kötü ise, düşünce gücüyle bulunan araçlar da kötü, çirkin
işler (el-Umur el-Kabiha) ve fenalıklardır (es-Seyyiat).205 İnsanın istediği manada uygun
eylemlerde bulunabilmesi, özgürce davranma yeteneğine sahip olması; duyu organlarının
sağlamlığına olduğu kadar, bu bilgilerden doğru eylemlere insanı sevk edecek, onu bedeni
arzuların ve şehvetin esiri kılmayacak bir akıl da lazımdır.

İnsanı diğer canlılardan ayıran ve eylemlere hürriyet kazandıran unsurların başında akıl gelmektedir ve Farabi’ye göre düşünmeyen canlılar sadece hayatlarını devam ettirecek bilgi ve eylem yapma gücüyle sınırlıyken, düşünen canlıların nefisleri düşünme, arzu etme, hayal ve duyum gücü gibi eylemlere yaşamsal dürtülerin de ötesinde farklı yorumlar katarak hürriyetini yaşayabilecek kapasiteye sahiptir.  Kaynak: İslam felsefesinde insanın özgürlüğü problemi (Farabi ve Kadı Abdulcebbar’a göre) Ocak, Hasan

DÜŞÜNME GÜCÜ

Farabi’ye göre bir insanın özgür eylemde bulunabilmesinin ön şartı, dış dünyadan kendisine veri sağlayan duyuların sağlam olmasıyla başlamaktadır. Daha sonra elde edilen bu verileri kategorilere ayırıp kendisi için en uygun olanını seçip yapma işi de aklın görevi olacaktır.

Bu unsurlardan birinin sağlıklı işlememesi halinde insan içgüdüleriyle hareket edecek ve düşünme gücünden yoksun diğer canlılardan farksız olacaktır. Bu durumda olan birisi için gayet doğaldır ki, özgürlükten söz etmenin bir anlamı da kalmayacaktır.

Ahlaki erdemler ile fikir erdemleri arasında önemli bir ilişki vardır. Farabi’ye göre fikir gücü, erdemli amaçları elde edebilmek için en faydalı olan araçları bulabildiği oranda yetkindir
(Farabi, 1999b: 52; 1995b: 27).
İnsan önce amacını belirler daha sonra fikir erdemi ile en uygun araçları bulma yoluna gider. Ancak bu amaçlar genel bir ayrıma tutulurlarsa, iyi veya kötü olabildikleri ortaya çıkar. Eğer araçlar erdemli bir amaç için en uygun araçlar ise iyi ve güzel araçlardır. Ancak amaçlar kötü ise, düşünce gücüyle bulunan araçlar da kötü, çirkin işler (el-umuru’lkabiha) ve fenalıklardır (es-seyyiat)
(Farabi, 1999b: 70; 1995b: 57).

İnsanın istediği manada uygun eylemlerde bulunabilmesi, özgürce davranma yeteneğine sahip olması; duyu organlarının sağlamlığına olduğu kadar, bu bilgilerden doğru eylemlere insanı sevk edecek, onu bedeni arzuların ve şehvetin esiri kılmayacak bir akıl da lazımdır.

İnsanı diğer canlılardan ayıran ve eylemlere özgürlük kazandıran unsurların başında akıl gelmektedir ve Farabi’ye göre düşünmeyen canlılar sadece hayatlarını devam ettirecek algı ve eylem yapma gücüyle sınırlıyken, düşünen canlıların nefisleri düşünme, arzu etme, hayal ve duyum gücü gibi eylemlere yaşamsal dürtülerin de ötesinde farklı yorumlar katarak özgürlüğünü yaşayabilecek kapasiteye sahiptir.

Öyle anlaşılıyor ki, Farabi’ye göre insan nasıl doğuştan akıl gücüne (bilkuvve akıl) sahip olarak dünyaya geliyorsa, kendine verilen bir takım asli özellikler sayesinde de özgür olarak dünyaya gelmektedir. Çünkü insan belli psikolojik özellikleri haiz olarak dünyaya gelmekte ve büyüdükçe sadece bu özellikleri kullanmasını öğrenmektedir. İrade, seçme, isteme gibi bazı özellikler insanın kendinde olan niteliklerdir. Dolayısıyla insan bu dünyaya sınanmak için gönderildiyse buna uygun olarak da yaratılmıştır.

İnsanı diğer canlılardan ayıran en önemli özellik, Farabi’ye göre insan aklıdır ve insan aklı işleyiş prensibine göre ameli ve nazari olmak üzere iki kısma ayrılır. Ameli akıl, nazari akla hizmet için vardır.
Buna karşın nazari akıl “hiçbir şeye hizmet için değil, kendisiyle mutluluğa ulaşılmak için verilmiştir” (Farabi, 1995a: 106).
Bilgi ve seçim sayesinde insan, iyi ve kötüyü yapmaya güç yetirir. Tanrısal ödül ve ceza da bundan ileri gelir. Sözü edilen bu bilginin yanında iyi ve kötüyü yapmaya gücü yetecek hale ulaşmaya insan, seçme özelliği ile sahip olur (1377h: 63).

Seçme ve buna bağlı olarak eylemde bulunma, Farabi’ye göre insanın özgür olarak kendini ortaya koyduğu anlamına gelmektedir. Özgürlük ile ahlakilik Farabi’de birbiriyle çok yakın bir ilişki içindedir. Özgürlük yoksa ahlak yoktur, ahlak yoksa o eylemin özgür insani iradeden çıktığı söylenemez. Bu dengeyi ise Farabi’nin ameli hikmet dediği kuvvet kurmaktadır.

Ameli hikmet; ister mutluluk olsun, isterse mutluluk elde etmek için gerekli olan bir şey olsun, bir insan için gerçekten büyük bir iyilik, faziletli ve sürekli bir amaç meydana getirmek için yapılan şeyde, en mükemmel ve en iyi şeyleri ortaya çıkarma ve mükemmel düşünme gücüdür.
(Farabi, 1986: 45).
Bunun devamı ise, eylemlerin ve nefse arız olan niteliklerin ya sadece iyi ya da kötü olmasına araç olan kuvvettir. Ayırt etmenin iyi veya kötü olmasına araç olan kuvvet iki kısma ayrılır. Birisi iyi ayırt etmenin gerçekleşmesini sağlar ve o zihin gücü (kuvvetu’z-zihn) diye adlandırılır.
Diğeri de kötü ayırt etmeye araç olur ve ona zihin zayıflığı (da’fu’z-zihn) ve aptallık adı verilir. Eylemlerin ve nefse arız olan şeylerin iyi ya da kötü olmasına araç olana huy (hulk) adı verilir. İnsanda iyi eylemlerin meydana gelmesine sebep olan huylar iyi huylardır, kötü eylemlerin meydana gelmesine sebep olan huylar kötü huylardır.
(Farabi, 1377h: 27; 1999b: 63; 1995b: 81).

Farabi’ye göre fiziksel varlıklar ve olaylar insandan bağımsız bir şekilde dış dünyada varlıklarını sürdürmektedirler. Bunlar tabi varlıklar olarak adlandırılır. Ancak bir de insan iradesinin karışmasıyla varlık sahasına çıkan varlıklar vardır ki, Farabi bunlara da iradi varlıklar demektedir. Bunlar irade ile varlığa getirilmeleri mümkün olan varlılardır ve onları varlığa çıkmalarının asıl sebebi, var olma şartlarını bilip ona göre bu varlıkları var kılan insan iradesi ve gücüdür.

Dolayısıyla insan kendine doğuştan verilen irade ve eyleme özgürlüğü ile bunlara bitişik durumdaki gücü de kullanarak kendi eylemlerini kendi iradesiyle meydana getirmektedir. Bilgi ise bu noktada anahtar bir rol oynamaktadır.
“Bunun sonucu odur ki, iradi varlıkların her hangi birini varlığa getirmek isteyen biri, daha önce bu şey varlığa geldiğinde onunla birlikte bulunması gerekecek ilkeleri bilmek zorundadır”
(Farabi, 1999b: 67; 1995b: 50; 1986: 53).

Kaynak: Hürriyet Problemi Bağlamında İnsan Fillerindeki Temel Dinamiklerin Farabi Felsefesindeki Yeri HASAN OCAK Eğt. Gör. Dr. Diyanet İşleri Başkanlığı, Selçuk Dini Yüksek İhtisas Merkezi 42100, Selçuklu, Konya, Türkiye [email protected]

 

 

Türk Dünyasının Bilim Adamları dizisi, Bakü Mektubu

Doç. Dr. Aybeniz Rahimova

 

 08.02.2024 Yazmaların Paşa`sını kaybetmenin dayanılamaz acısı

 03.04.2023 Bugünün modasıyla değil doğuştan milli olmak

 31.01.2023 Pir-i Kalenderim,Hocam….BABAM

 04.04.2022 Şair,tezkireci,eğitimci,bilgin…

 19.03.2022 `Gam çekme,bulursun şeref-i vuslatı ey dil…

 09.03.2022 İlk tradejimizin yazarı da Şuşa`lıydı…

 01.03.2022 “Ki ben öz kanım ile derdime derman ettim…”

 21.02.2022 Özlemi simgelerle dindirmek

 21.02.2022 Özlemi simgelerle dindirmek

 13.02.2022 “Lezzet ve tesir Kasım Beyin hayaletinde çoktur…”

 07.02.2022 `Bir özgedir keyfiyet-i Karabağ`

 11.10.2021 `Dili kelime kelime öğrenen ve öğreten bilim adamı`

 09.08.2021 `Yazar, bilim adamı, hoca, ekol`

 18.07.2021 `Öğretmenlik,hocalık,gazetecilik,yöneticilik ve hepsinin sonucu bilim`

 06.06.2021 `Ruhu Karabağ`da kalmış bir bilim adamı`

Çinli Düşünürler A-Z

55 düşünürün, 25’i milattan önce yaşayan kişilerdir.

MÖ 551 doğumlu Konfiçyus, tüm Çin Tefekkürü’nün temelinde yeralmaktadır.

Book of Documents ………………………………………………(c.5th century BC)

Cheng Hao——————————————————– 1032-1085

Cheng Yi———————————————————– 1033-1107

Confucius—————————————————— 551-479 BC

Daochuo———————————————————— (d.645)

Deng Xiaoping ———————————————      (1904-1997)

Doctrine of the Mean ——————————– (c.2nd century BC)

Dong Zongshu—————————————– (c.179 – c. 104 BC)

Fazang…………………………………………………………..(643-712)

Ge Hong……………………………………………………….. (c.283-343)

The Great Learning———————————-(c.3rd century BC?)

Guanzi ———————————-              (Text c.4th to 2nd century BC)

Guo Xiang ————————————————— (d.312)

Han Yu———————————————————— (764-824)

Han Wendi————————————————- (c.180-157 BC)

Hanfeizi————————————————- (c.280-c.233 B.C)

Hu Shi————————————————————– (1891-1962)

Huainanzi ———————————————— (C.139 BC)

Huangbo——————————————————–     (d.850)

Huineng ……………………………………………………………….(638-713)

Huisi ————————————————————   (514-577)

Kang Youwei—————————————————– (1858-1927)

Laozi …………………………………………………………(c.late 3rd century BC)

Li Ao —————————————————————   (c.800)

Li Si——————————————————— (280-280?BC)

Liang Qichao————————————————— (1873-1929)

Lu Xun———————————————————- (1881-1936)

Mao Zedong—————————————————– (1893-1976)

Mencius————————————————– (4th century BC)

Mozi—————————————————— (5th century BC)

The Methods of the Sima………………………………… (c.mid 4th century BC)

Ouyang Xiu——————————————————- (1007-1072)

Sengzhao——————————————————– (384-414)

Shang Yang———————————————— (c.385-338 BC)

Shen Buhai———————————————- (c.400-c.337 BC)

Shenhui…………………………………………………………… (670-762)

Sima Qian—————————————————– (145-90 BC)

Sun Yatsen——————————————————– (1866-1925)

Sunzi—————————————————— (c.544-496 B.C.)

Tai Gong———————————————— (c.4th century BC)

Wang Anshi—————————————————– (1021-1086)

Wang  Chong————————————————— (27 C – 100)

Wang Yangming————————————————- (1472-1529)

Wei Jingsheng—————————————————- (1949-)

Wei Liaozi———————————————- (c.3rd century BC)

Wuzi ……………………………………………………………. (4th century BC)

Xun Yue—————————————————— (148-209)

Xunzi—————————————————– (c.296-c.236 BC)

Yijing————————————————– (c.9th century BC?)

Yixuan——————————————————— (D.867)

Zhang Zai—————————————————— (1020-1077)

Zhou Dunyi—————————————————– (1017-1073)

Zhu Xi———————————————————– (1130-1200)

Zhuangzhi ………………………………………………………….(4th century BC)

Zuo Commentary————————————– (c.3rd century BC)

 

Kaynak: The Great Thoughts of China, Liang Congjie, 1996, Canada

 

 

Düşünce Gücü – Bilgesözler

 

***********************************

DÜŞÜNCE, DÜŞÜNÜR, FIKIR
OKUMA YAZMA
DÜŞÜNCE
TEFEKKÜR
DÜŞÜNÜR
MÜTEFEKKIR
ENTELEKTÜEL
SANAT
FELSEFE
EDEBIYAT
ŞIIR
ŞAIR
YAPAY ZEKA
ZEKA
AKIL
MATEMATIK
KALP
KITAP
HAYAL
BEYIN
Z KUŞAĞI

 

*********************************************

 

Düşünce, Düşünür, Fikir

  • Bedreddin, Piri Reis, Sokrates
  • Düş’ünce durmaz.
  • Düşünce Gücü “Dil’de, Fikir’de; İş’te Birlik”
  • Düşünce hayatımızın Türküler boyutu, memur değil halk temelindedir.
  • Düşünce olmaz düşünce.

Düşünce üretimi konusunda süreçlerin ( Dinleme• İşitme •Konuşma •Görme •Okuma •Yazma ) etki dereceleri eşit ağırlıklı mıdır, yoksa bazı süreçler daha mı etkilidir. 

  • Düşünce ve Fikir çeşitliliği bu derece zengin, farklılıkları, karşıt kitapları, yaklaşımları içinde barındıran, bir kitabevi bünyesinde yan yana bulundurabilen, bu medeni cesareti ortaya koyabilen ikinci bir kitabevi daha görmedim; gönülden kutlarım Ahmet Koyutürk Beyefendi.
  • Düşünce’nin Gücü. İnanılmaz.
  • Düşünmek için “Hava Parası” da verecek miyiz?
  • Düşünür Yusuf Akçura’nın İZM’ler olarak ayrıştırdıklarını, Düşünür-Şair Yahya Kemal Beyatlı, BİZ’ler olarak ne de güzel birleştirmiş. Maalesef, halen Biz, bizde değiliz.
  • Fikir dünyamız neden çöl ve çorak?
  • Fikir peşinde koşmadığımız için bu tarz değerli eserlere zihin dünyamız ilgisiz kalıyor.
  • Fikir üretmeyenlerin küfür ve şiddet ürettiği yapı daha uzun süremez.

Okuma Yazma

  • Okuma’nın yüceltilmesi anlamında değil de, okumanın büyütülmesi anlamında devlet politikasını çok önemsiyorum. Spor salonları açılıyor. Bugün okuma salonlarının yetersizliği var, kütüphane de demiyorum, okuma salonlarının açılması lazım. Devlet böyle bir politikayı gütmeye başladığı anda resim değişecektir.
  • Düşüncelerimizi yazıya geçirdiğimizde, on parmak daktilo bilmediğimiz müddetçe, çoğumuz için yazma faaliyeti zordur ve yazmaktan çekiniriz, yazamayız. Yazma faaliyetlerimiz esnasında da bu zaman alır ve zaman aldığı için de düşünceler çok daha hızlı aktığı için düşünceleri kaçırmış oluruz, kaçan balıklar da büyük olur.
  • İnsanların gelişimine baktığımızda milyonlarca yıllık bir evrim söz konusu ve bu evrim içerisinde düşünsel faaliyetler konuşma ile birlikte gelişmeye başlamıştır, yazı çok daha sonradan gelmektedir. İnsanlığın yazı yazma eylemi Sümerlerle başlıyor Milat’tan önce 3500.yılda başlıyor. İlk insanlar Afrika’dan yola çıktıklarından beri konuşma faaliyetlerinin neticesinde düşünme yetileri de gelişmeye başlamıştır.

Düşünceleri yazarak kayda almak sınırlayıcı bir etkendir. Düşünceler yazıyla var olmamış, konuşma ile var olmuştur.

  • Ben kendim bir yazarım. Yazma eylemi konusunda da 5 yıl önce Bilge Tonyukuk’u keşfettim. İlk yazarımız, bu sene de Anıtının 1300.yılı kutlanıyor. Bizim ilk Başbakanımız aynı zamanda. Okuma eylemi konusunda ilk kez yazmayı başlatan yazan insan, onu çok önemsiyorum. Okumaya yönelik olarak da kamu politikalarını çok önemsiyorum.
  • Bizde eğitim sayısal. Sayısaldan biz okuma, sözel bir şey çıkarmaya çalışıyoruz. Mümkün değil. Buna bizim takla attırmamız lazım.
  • Okuma konusunda neden biz gerilerdeyiz, şimdi Aydın’ın genetiği Milet’e gider. Milattan önce 500’e gider. Thales, Anaxemender. Şimdi biz bunu bileceğiz. Aydın’da, İzmir’de o eğitim kalitesi neden son derece yüksek, genetik devamlılık var. Yani bu coğrafi genetiğin devamlılığı var. Biz bunu değerlendirmemiz lazım.

Çinliler bir kitap yazdılar. Dünyanın 100 büyük filozofu diye. İlk 10 içerisinde 5 tanesi Türkiye doğumlu. Miletli bunların 3 tanesi Aydınlı. 

Düşünce

  • Akçura, “Üç Tarz-ı Siyaset” kitabı ile ana fikir akımlarını karşıt kutuplar haline getirmiştir ki, halen kanayan fikir yaralarıdır. Aslında, her üç akım da birbirlerini içermektedir, karşıt değildir. Fikir yaralarımızı tezelden saralım, kavramlarımızı kendimizden, dilimizden üretelim.
  • Davranış; psikolojik. Düşünce; ontolojik. Katılır mısınız?
  • Girişiminizi kutlarım. “Türk Düşünce Tarihi’nde Özgürlük” konusu da kitabınızda yer alacak mı? İlk akla gelenler Maturidi (d. 853), Farabi (d. 872), Biruni (d. 973).

Horasan ve İyonya düşünce mirasını Rumi bileşime bizler kavuşturduk; Tilki İngiltere, Lozan Mübadelesi ile bunu berhava ettirdi.

  • Kaynağı olmayan her bilgi ve fikir, tartışmaya açıktır. Aksi takdirde şahsî düşünceler, şahsı bağlar ve orada kalır!
  • Kıtaların (Avrupa, Asya, Afrika) geçiş noktasındaki Türkiye yarımadaları (Rumeli, Anadolu) nın havuzunda yeralan gen çeşitlilik ve zenginliğinin neticesi aynı şekilde düşünce zenginliği ve çeşitliliği olmaktadır.

Mevla bereketini yoksun olduklarımıza; Fikirlere versin. Fikir fukaralarıyız.

Olmaya devlet cihanda bir nebze fikir gibi; Ki katresi bir hazine hükmündedir.

  • Özgürlüktür aslolan düşünce özgürlüğüdür.

Reflekslerimiz neden hep düşünce üretmek yerine, düşmanlaştırmak üzerine?

  • Soru: Çağımız düşünsel yönden neden güçsüz? Tüketim çılgınlığı, batı’nın çöküşü, doğu ve güney’in köleleştirilmesi, dengesiz gelir üçgeni.
  • Tebriz-Tiflis-Trabzon T3 kültür hattı ne değerler yetiştirdi geçmişte. Ama hepsi geçmişte kaldı. Yenilenme üzerinde düşünmeliyiz.

Ülkemizde ne kadar fikir üretilmektedir? Ölçüsü var mıdır? Ülkemizde üretilen fikirlerin ne kadarı ciddidir?

  • Yayınevleri satış kaygısıyla marka yazarlara takılmış gidiyorlar. Düşünce çeşitliliği yok.
  • Yönetim Literatürümüzde İngilizce kavramlara karşılık dahi bulamıyorsak, nasıl özgün kavramlar üreteceğiz; düşünmüyoruz.

Tefekkür

  • Oğuz Kağan, Bilge Tonyukuk, ve Bilge Kağan ile Çin Medeniyet bilgilerini edinen Türk Tefekkürü ardından Hint ve İran Medeniyetini de sentezlemiştir. Tüm bu Medeniyet istasyonlarında uzun yüzyıllar boyunca ikamet edilmiş ve bilgilerimiz derinleştirilmiştir.
  • Tefekkürümüz ile tarih bu kez tekerrür etmeyecektir.

Düşünür

  • 2500 yıllık düşünce tarihimizdeki 30 büyük düşünürümüzün doğum yerleri: Büyük Asya:15, Türkiye: 9, Ortadoğu: 3, Avrupa:3
  • 3000’li yılların şafağındayız. Şafak aydınlanırken fikirlerin ve bilgilerin de daha değerli olduğu dönemin ilk ışıkları 21.yüzyıl ile birlikte gözükmeye başlamıştır.

Düşüncelerin ilk filizlendiği topraklar olan Türkiye coğrafyası dünyaya gelen ilk on düşünürden beşinin yaşadığı bereketli coğrafyaların başında gelmektedir.

  • Afro-AvrAsya ana kıtasının en ücra köşelerinde bile Oğulları (Tolun, Kul), Bilgeleri (Tonyukuk, Kağan) ile varolan Türklerin düşünürleri neden sadece 1000 yıllık bir zaman dilimini esas alıp, aysbergin su altında kalan kısımlarını görmezler?
  • Aydın, entelektüel, düşünür terimleri arasında düşünür terimini tercih ediyorum. Yazana yazar, düşünene düşünür. Düşünme fonksiyonunu aydın, entelektüel gibi terimlerle sınır(f)lamak istemiyorum.
  • Bence futbolda toptan da hızlı olan şeydir “düşünce”. Eğer rakibinizden hızlı düşünür, hızlı karar verirseniz; en hızlı adamdan da, en şiddetli toptan da süratli oynamanız mümkün.
  • Bilgeleri (Tonyukuk, Kağan) ile varolan Türklerin düşünürleri neden sadece 1000 yıllık bir zaman dilimini esas alıp, aysbergin su altında kalan kısımlarını görmezler?
  • En çok düşünür yetiştiren ilk 10 il (Osmanlı Anadolu Coğrafyası) 1. Amasya 2. İstanbul 3. Edirne 4. Bursa 5. Siirt 6. Konya 7. Aydın 8. Tokat 9. Çanakkale 10. Diyarbakır
  • 3G: Gaspıralı İsmail. Gumilev Lev. Galiyev Sultan
  • Hayatta en hakiki güç olan “Düşünce Gücü”nü hareketlendirerek gelişme yolunun açılması konusunda ülkemizin ender gazeteci düşünürlerinden Ali Gevgilili’nin 9 Şubat 1969 tarihinde ilk kez Milliyet gazetesinde yayınlanmaya başlanan Düşünenlerin Forumu 11 yıl içerisinde 453 hafta boyunca yayınlanarak 630 düşünürün düşüncelerini seslendirmiştir. Her hafta Pazar günleri gazete sayfalarında yerini alan forumlar “Düşünce Gücü”nün sergilenmesi ve pekiştirilmesi anlamında yegâne bir işlevi yerine getirmiştir.

MÜTEFEKKİR

  • Derginin adı şaka gibi: DÜŞÜNEN ADAM. Halen YOK: 1- Mütefekkir (Düşünen Adam) 2- Müteşebbis (Girişimci) Neden YOK?
  • Evlad-ı Fatihan: Fikir ile fethedilen İstanbul, mütefekkirleri ile dünyaları fethetmelidir. İstanbul dünyanın, Fatih, İstanbul’un merkezidir.
  • Hava kurşun gibi ağır. çünkü, değil mütefekkir, müsvettesi bile yok memlekette.

İlk İncelemeci Mütefekkirlerimizden Biruni (973-1048), Hindistan’ı, Tahkîku Mâ Li’l-Hind kitabında 80 bölümde metodik bir inceleme ile ele almıştır. İlk seyyahımızdır. İlk Hindologdur. Türk düşünce dünyasının sağı, solu, ortası hepsi kendisinden bihaberdir.

  • İlk inen surenin OKU! (ikra) ikincisinin de YAZ! (kalem) olması hem mütefekkir hem de müteşebbis olabilmeyi; mimlemiştir.

İngiliz Aklı hem mütefekkir hem müteşebbis yetiştiriyor. Bu sayede; Dilini, Din ve Devletini küresel bir güce dönüştürmüş. Kıssadan Hisse.

  • Memurlar ile olmuyor. Mütefekkirler hani?
  • Meşrutiyet mütefekkir ve münevverleri Çanakkale Savaşı’nda yok edilince, Cumhuriyet kadrosuz kaldı.
  • Müellif, Mütefekkir, Müteşebbis
  • Müfredattan gideceğimiz yer ferttir; entelektüel. Mütefekkir ise bizleri, fikirlere ulaştıracaktır

Mütefekkir memur değildir, düşüncelerini memur etmez.

  • Mütefekkir’den Münevvere, Aydın’a ve Entelektüele savruluşu; yabancılaşmayı aşacağız.
  • Mütefekkirler için Müteferrika. Müteferrik değil Mütefekkir olmamız için bir kılavuz. Kutlarım!
  • Mütefekkirler Müteferrik.
  • Müteferrik tekrarlar kişiyi Mütefekkir yapmaz.
  • Mütehassıs müteferriktir. Mütefekkir müstesnadır.

Paris’in, Londra’nın, Barselona’nın kafelerinden bahseden GDO’lu Türkler’in muhayyile ve muhakemelerinde İsfahan’ın, Lahor’un, Karaçi’nin, Şam’ın, Kaşgar’ın, Xian’ın, Kazan’ın, Üsküp’ün, Adis Ababa’nın, Sevilla’nın, Endülüs’ün  kahvehane, kıraathane ve çayhanelerinin ne kendileri ne de mütefekkirlerinin kırıntısı bile mevcut değildir.

  • Vesayet=Kast Sistemi, İngiltere tarafından Hindistan üzerinden Osmanlı/Türkiye’ye ihraç edilen “görünmeyen el”dir.

ENTELEKTÜEL

  • Ciddiye almamız gereken husus aydın, entelektüel polemikleri değil; medeniyet mirasımızı nasıl canlandıracağımızdır; zor çok zor
  • Entelektüel dışa kapalılık, otarşizm had safhada.
  • Entelektüel, problem İngilizce’den dilimize direkt olarak alınmış. Çevrilmekten ise kullanım dışı bırakmak daha uygun olmaz mı?
  • Ha entelektüel, ha spiritüel.

Sanat

  • Bilim ve Sanat. Bilim adamını özgün ve farklı kılandır; Sanat.

Şair Sadrazamlarımız, Sultanlarımız vardı da, Şair Başbakan galiba sadece Ecevit. Siyaseti sanat ile harmanlamak tabii ki harika bir sentez. Artık Başbakanımız da yok. Bakalım zaman daha neler gösterecek. Ecevit, sanat için sanat, toplum için sanat tezlerine de açılım getirmiş.

  • TV ve gazetelerde az rastlanan, Kültür-Sanat-Bilim söyleşilerinin internet kanalları ( youtube, zoom vb. ) üzerinde yoğunluk kazanması sevindirici. Müthiş canlandırıcı bir etki ve kısa zamanda olumlu sonuçları görülecektir.

Felsefe

  • 2020 Bilge Tonyukuk yılı kutlandı bitti. Tarihçiler, dilciler bilinenleri tekrarladılar ama konuya felsefe açısından yaklaşan olmadı, akıllara hiç gelmedi. Felsefe olmaksızın tarih incelenebilir mi?
  • Bizde aslolan Bilgelik. Filozof ise Bilgeleri seven kişi. 14 Şubat 2016

Çin’e karşı hayatta kalma mücadelesinden ötürü, Tonyukuk (d. 646) ile surlarla kaplı şehirlerde yaşama anlayışına şiddetle karşı çıkan Türk düşüncesi, Farabi (d. 872) ile birlikte şehri merkeze alarak, evrensel bir felsefe geliştirmiştir.

  • Önyargılar kalıplaşıyor. Bu kalıpları da söküp atmak son derece zor. Dilcilerimizin içinde dilin felsefesini de yapanlar azınlıkta. Hep ezber kalıplar üzerinden yeni zehirli kalıplar inşa ediyorlar. Hala yazıtlarımızın noktası, virgülündeler. Felsefesi hani?
  • Eski Yunan’da “sophia” hikmet, “philosophia” yani felsefe ise “hikmet sevgisi” anlamına geliyordu. Bu anlayışı Müslümanlar devraldı. Varlığı derinlemesine ve kuşatıcı biçimde kavramaya çalışan filozofa “hâkim”, filozoflara “hukema” dendi.
  • Evrensel Düşünürler Ansiklopedisi konusundaki ilk deneme MÖ 624 doğumlu ilk bilinen filozof Miletli Thales ile başlayan 2650 yıllık birikim ile başlamaktadır.

İlk 10 büyük filozof içinde ilk 3, Türkiye coğrafyasından. Felsefe, Türkiye coğrafyasında başlamıştır. İlk 10 filozof düşünürden 4 düşünür Türkiye doğumludur. 

  • Thales, Milet. Anaximander, Milet. Pythagoras, Sisam adası. Laozi. Confucius. Sun Tzu. Heraclitus, Efes. Parmenides. Anaxagoras, Klazomenai, Urla. Protagoras Kaynak: Xue Xiaoyuan, Dr. The Charisma of 100 Philosophers. 2018. China Pictorial Press.
  • Felsefe = (Philo. Sophy) = “Bilgelik Sevgisi” para ile alınıp satılabilir mi? Bilgi, Sevgi ve PARA?! Kaynak: https://t. Co/dbnclkq0dy

Felsefe, Türkiye Coğrafyasında başladı.

  • Felsefe, eski Yunan’da değil, Antik Mısır’da başlıyormuş derler. Keskin Dönüş. Filosofyalar onlara, Ayasofyalar bize.

Felsefe, Filosofya; çöküştür. Aslolan Ayasofya’dır, Kutadgu Bilig’dir. Bilgeleri seven kişilerin değil, Bilgeliğin peşinde olalım.

  • Filozof, Diyojen feneri ile adam arıyordu, bizim simsarlar da kilo ile, modül ile felsefe satıyorlar.

Hanedanların (ki Osmanlı ve Selçuklu’nun ötesine geçmez) ve sultan, şahların ötesine geçip coğrafyaları, tarihimizin felsefesini, kavramlarını irdeleyen bir tarihçilik halen yok.

  • Haritada, ünlü Avrupalı filozoflar arasında Türkiye’den Farabi seçilmiş.
  • Hiçbir bilimsel dalın, disiplinin felsefesi yoktur bizde. Akademisyenler twitterı, çocukların McDonalds doğum günü partilerine çevirmişler. Habire fotoğraf paylaşırlar, doktoramı aldım vb. Tek bilimsel ünvan olan PhD aslında felsefi bir derecedir. Bilmesinler.
  • PhD filozofi

Tao aslen iç Asya kökenli bir felsefedir. Çin’de ilk devlet ve din iç Asya’dan Çin’e göçen Türk soylu Çu’lardan miras olan yapılardır. Bu konu Prof Dr Wolfarm Eberhard tarafından incelenmiştir. Bilge Tonyukuk ile Lao Tzu aynı İç Asya felsefe okullarıdır. Her ikisi de Konfüçyus’a karşıdırlar. Konfüçyus, Çin aydınlanmasıdır, akılcıdır. Lao Tzu, İç Asya tasavvufudur; en sonunda tekrar batıya giderek düşünsel köküne dönmüştür.

  • Tefekkürümüz ile tarih bu kez tekerrür etmeyecektir.
  • Tek bir bilim ünvanı var: Ph.D. Felsefe Doktoru

Edebiyat

  • Bizden başka Lise eğitimini Fen-Edebiyat şeklinde bölümleyen var mıdır? Edebiyat? Bu ayırım İnsanın kendisinin bilimin öznesi olamayacağına dair önyargıdır ve alelacele gençlere aktarılır. Tembeller Edebiyat bölümüne.
  • Edebiyatçılar dil üzerinden düşünce hayatımızı yakalıyorlar.

İyi yazarları dört duvar ortamlardan çıkartıp, halkın her kesiminden insanlarla kaynaştırarak, ilhamları teşvik etmenin harika bir örneği 15 yıldır Hindistan’da düzenlenen Jaipur açık hava edebiyat festivalidir.

  • Jaipur Edebiyat Festivali yıllardır açık alanlarda düzenleniyormuş. İzliyorum. İnsan başka insanlarla var olabiliyor. Bu duyguyu edebiyatla yaşatmaları ne güzel. İmrendim açıkçası. Edebiyat bir festivaldir. İçe yönelen dışa da açılmalı. Online.

 Şiir

  • 1978 yılında o zamanki Dünya gazetesindeki Attila İlhan’ın köşe yazılarının ve ayrıca şiir kitaplarının aşinası idim. Düşünürümüz halen keşfedilememiştir.
  • Bizans şiirinin, Türk (Selçuklu, Osmanlı, Cumhuriyet) Şiiri üzerinde etkileri olmuş mudur, Fatih Sultan Mehmet’in şiirlerini etkilemiş midir? Malum son Bizans imparatorunun varis yeğenlerini Murat Paşa (Aksaray’daki MP Camii) ve Sadrazam Mesih Paşa’ya dönüştüren FSM idi.
  • Levend’nâme; Yol’larda, Yer’lerde, Yıl’larda, Yazı’larda, Yürek’lerde, Yitik’lerde, Yır’larda biriktirdiklerimizi şiirle buluşturuyor.
  • Lord Byron’ı, şiirlerindeki kıtaları arkalarına almışlardı bir zamanlar.  Yine de şiir kıtasına benzemez bu sahanlık.

Şiir girmeyen eve doktor girer.

  • Şiir ulusal dilde yazılıp söylenir ama evrenseldir ve başka dillere çevrildiğinde özgünlüğünü kaybeder. Ulusal diller şiir dilinde evrenseldir. Şiir evrenselliği, ulusal dil ile yakalamış bir sanat dalıdır.

Türk şiirini dünyada iz bıraktığımız coğrafyalar özelinde incelemeliyiz. Konu sadece Türkiye coğrafyasına indirgendiği için kısır kalıyor ve böylece Türk kavramı da soyut kaldığı için bu konunun peşine düşmeliyiz.

 

Şair

  • Ahmed’lerin sözü Arif. Sesi Kaya’dır. Dünyanın bu biricik topraklarında.
  • Büyük Şair ve Düşünce Adamı Yahya Kemal Beyatlı’nın Kurtuluş Savaşı yıllarında dile getirdiği Türk Evi fiziken muhal olmakla birlikte, ruh ve mana açısından hemhal olunarak, misyonunun takipçisi olmak; kutsal bir vazife olmak gerektir.
  • Hem Kosova hem de Fatih’ten hemşehrim Mehmet Akif. Al sancağımın, tüten en son ocağımın şairi.

Yapay Zeka

  • Yapay zekâ robot-insanlar toplumu olan Çin’i daha da pervasızlaştıracak, dünyanın başına bela edecek. Göreceğiz.
  • Yapay zekâlı insanlar da varmış demek.

Zeka

  • Hiç de yapay değilmiş demek. Üstün Zekâ

Akıl

  • Akıl anlamındaki öğ kelimesi ilk kez hangi metinde (yazıt, yazma) kullanılmıştır?
  • Akıl Odası’nın Nedret Yasalarındaki birinci ve değiştirilemez madde olan Moderasyon’un ne denli değerli olduğu artık belli olmuştur.
  • Akıl ve bilgi gücümüzün üzerine kalın bir perde çekilmiş. O melun perdeyi kaldırıp, “Kutadgu Bilig”i anlayıp anlatmamız lazım.
  • Bir donanım halindeki beynin yazılımı olan akıl, uzun vadede problem çözme ve planlama, işletim sistemi durumundaki zekâ ise, kısa süreli sorun çözme kabiliyetidir. Akıl matematiğe, zekâ reflekslere göre davranır.
  • Gök’a hocam Harita Metod Sohbetleriniz kitaplaşsa keşke. Akıl yürütme biçim ve yönteminizden dersler alınmalı.
  • Müthiş bir bağlantı (Ög: Anne). Ög (akıl) hem anne, hem öğretmen kavramlarının temeli.
  • Müttefikimizdir! Endişeye mahal olur mu?

Okumayan, okuduğunu anlamayan ve anlamamakta ısrar eden bir güruhun ter dökmeden, gayretsiz ve fiiliyattan uzak, kavli yakarışları nereye kadar ulaşabilir ki. İnsan olmanın olmazsa olmazı, akıl ve düşüncedir. Bir spor olan düşünmek çok önemlidir. Okumak ise, daha çok önemlidir!

 

Matematik

  • Fizik, kimya, matematik ve biyoloji bilen din adamlarımız kimlerdir?
  • Sıfır da kiliseden nasibini almış, aforoz edilmişti.

Sıfır’ı Hint buldu, Türk Harezmi matematik işlemlere uyguladı; bütün bunları alıp uygulayarak Sıfır’ı Bir yapan ise Avrupa oldu. Neden?

 

Kalp

  • Kalp kapağı, kapakçığı. Ne mutlu kalp ile kalpten kapak olabilene.

Kitap

  • Antik Türkiye ye tepki gösterenlerin WORLD CAT’de belgelenen bilimsel kaynakları okumalarını tavsiye ederim. Bu bir tepki meselesi değil, sadece saygı meselesi. 1050 sonuç: Kitaplarda “Antik Türkiye”. Kaynak: 
  • Kitap kapak başlıkları ayrı bir inceleme konusu. Çoğunluğu bulvar gazeteleri manşeti gibi.
  • Kitap okuyanlar daha uzun yaşıyor.

Kitaplar zihne sığar, sonsuzluğa taşar.

  • Komplo Teorisi kitapları yetmez mi dantellektüellerimize!

Londra’da bir kitabevi. Raflar ve başlıklar insanı mest eder. İnsanın serüveni ile ilgili envai çeşit konular.

  • Nehir Söyleşilerinizdir, söyleştiklerinizdir kültürel miras. Halil İnalcık. Oktay Sinanoğlu. Muhibbe Darga. Miras da değil; Hazine. Yazıdır, kültürel miras. İlkyazıdır; Bilge Tonyukuk.

Hayal

  • Geçmişe saplanan hayallerimiz ile dopdolu zihnimizde, gelecek hayallerimize yer ve zaman yok.

Hayallerimiz geçmişte, gerçekler önümüzde, gelecek dibimizde.

 

Beyin

  • Bey’in İnsansız Hava Araçları’nı (İHA) ülkemiz İsmail Hakkı Aydın’da (İHA)  simgeleşen Beyin Gücü ile geliştirmektedir.
  • Beyin değil Kalp. En temel Mesele. Kalp kapağı, kapakçığı. Ne mutlu Kalp ile, kalpten kapak olabilene. Farabi’den satırları da ekliyorum.

Beyin gücü, bey’lerin gücüdür, bey olabilenlerin, beylik olmayanların rahmani, üretken ve enerji dolu gücüdür.

  • Gazi Paşa (1881-1938) ile Gazi Yaşargil Hoca’nın(d.1925) mükemmel bir sentezidir, Muhterem Hocamız İsmail Hakkı Aydın.

Gen(etik). Geniş Birikim. Gezmek (Gezegen). Gazilik ile kişi de kuşaklanıyor. Beyin ve Bey’lik. El. Bel. Dil. Atalar, dedeler sadece bellerini değil beyinlerini de kuşaklıyordu (sarma kavuk vb.)

  • Google: “spor salonları” 2.180.000 haber “okuma salonları” 33.500 haber. Neticede body yapılırken, beyin göçer.

Z Kuşağı

Artık Çin’deki bütün kuşaklar Z kuşağıdır. Kendilerine gönderilen komutlarla hareket etmektedirler. Z kuşağı bu demektir.

  • Atası KUTADGU BİLİG kitabını yazmış. Z kuşağı imiş. Bihaber.
  • Merkez-çevre papağanseverliğin en son versiyonu da Z Kuşağı gevelemesi.
  • Z Kuşağı kimdir derseniz medya prototiplemelerinin aksine Zat olabilenlerin kuşağıdır.

Türklerin hayatında Düşünce Gücü ve Türk’çe Düşünme

Türklerin hayatında Düşünce Gücü

Düşünce gücü Türklerin hayatından önemli ölçüde etkilenmiştir. Türk tarihi boyunca, düşünce gücü ve fikirler, toplum üzerinde derin bir etkiye sahip olmuştur.

Bunun birkaç örneği şunlardır:

  • Din: Türkler, İslamiyet’i kabul etmeden önce, Tengricilik ve Budizm gibi çeşitli dinlere inanıyorlardı. Bu dinlerin her birinin, Türklerin hayatını ve dünya görüşlerini etkileyen kendine özgü inançları ve ritüelleri vardı.
  • Felsefe: Türkler, Farabi ve İbn Sina gibi önemli filozofların eserlerinden etkilenmiştir. Bu filozofların fikirleri, Türklerin evreni ve insanlığın yerini anlama şeklini şekillendirmeye yardımcı olmuştur.
  • Edebiyat: Yunus Emre ve Mevlana gibi büyük şairlerin eserleri, Türklerin manevi ve ahlaki değerlerini geliştirmeye yardımcı olmuştur. Bu şairlerin şiirleri, sevgi, hoşgörü ve barış gibi evrensel temaları ele almıştır.
  • Siyaset: Türkler, Atatürk gibi liderlerin fikirlerinden etkilenmiştir. Atatürk, Türkiye’yi modern ve laik bir ülke haline getirmek için reformlar yapmıştır. Onun fikirleri, Türklerin siyasi ve sosyal yaşamında derin bir etkiye sahip olmuştur.

Düşünce gücü, Türklerin sanat, müzik, bilim ve diğer alanlarda da önemli katkılarda bulunmasına yardımcı olmuştur.

Türkler, tarih boyunca yaratıcı ve yenilikçi bir halk olarak tanınmıştır. Bu, büyük ölçüde, yeni fikirlere açık olmalarına ve düşünce gücüne değer vermelerine bağlıdır.

 

Türk’çe Düşünme

“Türkçe düşünce dayanışmacıdır, dosta, dostluğa çağırır.

Türkçe düşünce paylaşımcıdır. Kendi evini herkese dostlar sofrası gibi açar.

Türkçe düşünme özgürlükçüdür, ancak özgür olanların özgürleştirebileceğini öğretir.

Türkçe düşünme eşitlikçidir. Herkesi kardeşi bilir, kadının ikinci cinsiyet olarak bastırılmasını asla kabul etmez.

Türkçe düşünme barışçıdır. Irkçılıktan ve savaşlardan nefret eder, bunları insanlık suçu olarak kabul eder.

Türkçe düşünme barışçıdır, kültür ve uygarlık, insanlığı insanlık olarak kurmak ister.”

Prof Dr Doğan Göçmen

Türk’çe benim dilim/kimliğim değil mi?

Ülkemizde din adamları konuştuğunda sanki bir din değil de ideoloji adına konuşmaktadırlar. Din adına bir ideoloji, siyasi ön yargıları sürekli olarak tekrarlayıp, dini duygular üzerinden insanların zihinlerini bloke etmekteler.

Türkiye’de sürekli olarak Türk kimliğinin ve Türkçenin inkarı ile meşgul olunmaktadır.

11. yüzyılda Karahanlılar devrinde Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan Türkçe sözlük Divan’ı lügat it Türk ve 1900 yılında yayınlanan Şemsettin Sami’nin Kamus-i Türki başlıklı Türkçe sözlükleri, bu inkarın ne kadar ideolojik ve aldatıcı olduğunu göstermektedir. Kaşgarlı Mahmut sözlüğünü, Bağdat’taki Abbasi halifesine sunarak Türkçenin, Arapçadan üstün bir dili olduğunu bizzat kendisine karşı dile getirmiştir. Şemsettin Sami ise sözlüğünü Osmanlı imparatorluğu döneminde yazmış olmasına rağmen, sonradan ideologlarca icat edilen kirli bir kelime olan Osmanlıca sözlük şeklinde adlandırmamış, Türkçe sözlük olarak adlandırmıştır.

Türkiye’de siyaset dini kavramlarla yapılmaktadır ve halkın dini duygularının kullanılıp sömürülmesi üzerine inşa edilmektedir. Siyaset dinden arındırılmadığı müddetçe, din adamları sanki bir siyasi otorite ve siyaset adamları da sanki bir dini otorite gibi baskın ve dominant ifadelerle konuşmaktadırlar.

Din adamları siyasi kavramları, siyaset adamları ve dini kavramları mesleki alanlarına ve tanımlarına bakmaksızın, sürekli olarak sözde hitabet sanatının incelikleri içerisinde kullanmaktadırlar.

Bu din değil ideolojidir. Türkiye’de din, siyaset, ideoloji iç içedir. Bu kimliğin inkarı tabii ki aynı zamanda Türk dilinin de inkarı anlamına gelmektedir. Dinin ancak Arapça ile kavranabileceği, anlaşılabileceği ideolojik ifadelerle sürekli beyinlere akıtılmaktadır. İtaat ve itikatta itiraza yer bulunmamaktadır.

Hristiyan  dünyasında ise Papa’nın Vatikan’daki Latince ve İtalyanca pazar ayinleri anında İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca, Lehçe, Arapça ve Çince dillerinde de yayınlanıyor. Yayınlar, Vatikan Radyo’su ve Vatikan Televizyonu aracılığıyla gerçekleşiyor.