41.PARALEL

Yunzhong 41. paralelde, İstanbul’dan geçer, Semerkant’dan geçer. O zaman nedir bu? Bilgelik yoludur. Tonyukuk yoludur. Yesevi zihniyetinin arkası Tonyukuk’tur. Doğuya, batıya, kuzeye, güneye devamlı sefer yapmıştır, durmamıştır. Biz Yesevi’ye, Tonyukuk bağlantısını kurmak durumunda olacağız.

Nasıl 36.paralel Çekiç Güç olarak ünlenmişse; 41.paralel de Bilge Güç simgesidir. Tonyukuk’un doğduğu Yunzhong (Çin) ve İstanbul aynı 41.enlem üzerinde sıralanmışlardır. Göktürkler ve Osmanlıları bağlayan süreklilik çizgisidir bu. 40-41.enlemler üzerinde tarihi başkentler yeralmaktadır.  İstanbul, ayrıca, 19. yüzyıla kadar sıfır meridyen noktası idi. Yunzhong’dan itibaren İstanbul’a uzanan 41.paralel, Bilgelik Hattı’dır. Bu hat üzerindeki uygarlıkları sırtlamış ve geleceğe uzanmaktadır. Göktürkler’den başlayarak bizleri birleştirmektedir. Çin, Türkistan, Kadim Anadolu (Küçük Asya); birlikte İstanbul’a ulaşarak kıtaları birleştirmektedir.

• Yunzhong 41.paralel
• Semerkant 40.paralel
• Hattuşaş 40.paralel
• Ankara paralel
• Truva 40.paralel
• İstanbul 41.paralel

Ortaçağ Ticaret Yolları 11-12.yüzyıl

MÖ. 200’lerden başlayarak İpek Yolu ticaretinin kontrolü Sarı Nehir’in Ordos dirseği içindeki geniş sahaları kontrol eden Hun Türkleri tarafından sağlanıyordu. Kuzeyde Ordos dirseğindeki meralar ve sulu tarım Hunlar için verimli bir ortamı temin sağlamaktaydı. Ayrıca, Ordos’u tutan boylar, Gansu Koridoru üzerinden yürütülen ticaret rotasına yakınlık nedeniyle, maddi güç elde ediyorlar ve bu şekilde güçlerini de pekiştirmiş oluyorlardı. Ümit Burnu’nun keşfedilmesi ile birlikte (1487), İpek Yolu ticareti örselenmiş ve ticaret denizlere kayarak karasal kıta Asya ülkelerinde refahın azalmasına neden olmuştu. 500 yıl süren bir çöküş döneminin ardından, 20.yüzyılın son çeyreğinden itibaren tekrar canlanmaya başlayan İpek Yolu ticareti 2030’lardan itibaren hızlı trenlerin tam kapasiteli olarak devreye alınması ile birlikte, Akdeniz ve Yeni Akdeniz (Pasifik Okyanusu) Modern İpek Yolu Projesi ile yeniden birbirine bağlanmış olacaktır.

41.paralel ekseninde Pekin-Semerkand-İstanbul-Avrupa hattı sayesinde büyüme çevrimi Büyük Asya-Küçük Asya üzerinden etkili olmaya başlayacaktır.  Böylece, Doğu Asya-Doğu Akdeniz-Doğu Avrupa üçgen etkileşimi, Türkiye-Rusya-Çin pazarlarını merkez alarak Avrupa-Asya Birliği-Türkiye üzerinden gerçekleşme yoluna girecektir. İpek Yolu’nun stratejik orta kuşak hattı Türkistan ve Türkiye üzerinden geçmektedir. Baş aktör, Türkiye’dir. Afrika ve Ortadoğu, Türkiye üzerinden İpek Yolu’na entegre olacaktır. Küresel aktörlerin denizler üzerinden ticareti engelleme risklerine  karşı, Çin alternatif çözüm olarak kadim İpek Yolu’nu yeniden devreye aldı ve hızlı tren hatlarının inşasına girişti; Asya’nın eski komşuları olan Çin ve Türkiye, büyük oyunu yeniden ve bu sefer birlikte sahneye koyuyorlardı.

İpek Yolu: Pekin-Şian-Urumçi

Büyük Asya kıtası ülkelerinin (Osmanlı, Çin) İpek Yolu üzerinden ticareti ellerinde tutmalarını sonlandırmak isteyen Batı, yeni ticaret yolları arayışlarını, coğrafi keşifler neticesinde gerçekleştirerek, ticareti okyanuslar üzerinden yapmaya başladı. İpek Yolu devreden çıkartılınca Asya kıtası çöküş sürecine girmeye başladı ve limanları batılı donanmalar tarafından abluka altına alındı, işgal edildi.

Tarihi gelişim süresince, milattan önceki devirlerden itibaren Sarı Nehir ile çevrelenmiş stratejik Ordos düzlüğü ve Gansu Koridoru üzerinden Doğu ve İç Asya ticaretini kontrol eden Türkler, Talas Savaşı (751) ile Çinlilerin Orta Doğu’ya yürüyüşlerini durdurmuşlar ve ardından Anadolu (1071) ve İstanbul’u (1453) ele geçirerek, İpek Yolu’nu bu sefer de Batı ucundan kontrol altına almışlardır.  İpek Yolu, Avrupa-Asya Birliği entegrasyon idealinin binyıllık temelidir.

Küresel hegemon ABD’nin denizlerde hakimiyeti neticesinde, ticaretin karasal kıtalar üzerinden güvenlikli olarak tekrar canlandırılması gündeme gelince, kadim hasımlar Çin ve Avrupa, orta kuşakta yeralan Türkiye ile İpek Yolu üzerinden ticaret seçeneğine sarılmışlardır. ABD’nin aynı zamanda dünyanın en büyük pazarı olmasının verdiği güvenle korumacı bir ticaret anlayışına yönelmesi, İpek Yolu ( Bir Kuşak- Bir Yol ) projesinin hızlandırılmasına neden olmuştur.

Harita 18: Yeni Akdeniz ve Limanları

Harita 19: Tarihi İpek Yolu

“Akdeniz’den Pasifik’e”: Türkiye’nin Çin ile Ticareti ve Bölgeler Arası İşbirliği Önerisi

Türkiye ve Çin bölgelerindeki ortak ticari alan ve serbest (gümrüksüz) ticaret  entegrasyonlarında öncü olmuşlardır. Türkiye, Çin’in Avrupa-Akdeniz  serbest ticaret bölgesine, Çin ise Türkiye’nin Doğu Asya serbest ticaret bölgesine açılan kapısı olabilecek; Avrupa, Balkanlar, Kuzey Afrika, Ortadoğu, Kafkasya, Avrasya ve  Asya-Pasifik’teki işbirliği ‘’Avrupa-Türkiye-Kafkasya-Orta Asya-Çin hattı’’ hem batıdan doğuya, hem de doğudan batıya her iki yönde de  geliştirilebilecektir. Bu hat üzerindeki AB, EFTA, KEİB, ECO gibi bölgesel entegrasyonlarda Türkiye’nin;  RCEP, APEC, ASEAN gibi entegrasyonlarda is Çin’in katılımı vardır. Türkiye, Asya-Pasifik’teki APEC ve ASEAN ile işbirliğine hazırlanarak ticari ilişkilerini ivedilikle geliştirme yolunda ilerlemelidir.

Global GSMH’de Asya ülkelerinin payının 2025 yılında %55’e çıkarak Batı ülkelerini geride bırakması beklenmektedir. Batı ülkelerinin global GSMH payının, Asya’daki hızlı kalkınma neticesinde, 2025 yılında %30 oranına gerilemesi tahmin edilmektedir. Akdeniz  bölgesi dünyanın merkez eksenini teşkil ettiği dönemlerde Akdeniz’ in süper gücü olan ve Akdeniz  dışına çıkamayan, çıkmak istemeyen Osmanlı İmparatorluğu gelişme ekseni Akdeniz  dışına Atlantik’e kayınca çöküş sürecine girmişti.

Şimdi ise gelişme ekseni tekrar yer değiştiriyor. Atlantik’ten (Avrupa’dan)  Pasifik’e (Asya) kayıyor. Bu gelişme ise Türkiye’ye büyük bir fırsat sunuyor. Pasifik kıyısındaki ülkeler arasındaki ekonomik dinamizm bir zamanlar Akdeniz  limanları arasındaki dinamizmi çağrıştırmaktadır. “Yeni Akdeniz”, Pasifik’te yaşanmaktadır.  Bu dinamizm Yeni Akdeniz  kavramını açığa çıkartmaktadır. Asya-Pasifik bölgesinde Çin merkezli bir Yeni Akdeniz  oluşmaktadır.

Akdeniz dünyası endüstriyel yenilikçi faaliyetlerin ve müteşebbislerin insiyatifinin birleştiği bir potadır. ‘’Akdeniz dünyası’’ sermaye akışının, ticaretin biraraya toplanmasının ve altyapı bağlantılarının  ürettiği kuvvetlerin kıyı bölgelerini anakaralarından ayırdığı ve bu mekanı diğer güç yönlerine doğru yeniden yapılandırdığı, bürokratik planlamanın sıkı kontrol mekanizmasını zorlaştıran çok yüzlü bir alandır. Akdeniz  dünyası farklı medeniyet bölgeleri arasında bir bağlantıdır. Yeni Akdeniz, artık Asya’da canlanmaktadır. Yeni Akdeniz’in bellibaşlı limanları ise dünyadaki en büyük 10 limandan ilk dördü olan Hong Kong, Singapur, Busan ve Kaohsiung ile 6.sırada yeralan Şangay’dır. Bu limanların üçü Çin Ekonomik alanındadır; Hong Kong, Kaohsiung ve Şangay. Asya-Pasifik’in birkaç onyıl içerisinde global GSMH dağılımında birinci sıraya oturacak olması, bu “Yeni Akdeniz” coğrafyasındaki sanayileri giderek büyütmektedir.

Çin ile birlikte  “Akdeniz ’den Pasifik’e” kadar ortak olarak  stratejik ticaret ortaklıklarını geliştirmeli ve ticaret artışlarını hedeflemeliyiz. İki tarafın ortak çabalarıyla yeni yüzyılda Türk-Çin ekonomik ve ticari işbirliğinin muhakkak, daha parlak bir geleceği olacaktır. Bundan sonra  Türkiye ve Çin dostluğu daha ileriye götürülmeli, ekonomik ve ticari işbirliği daha üst noktalara taşınmalıdır. Böylece,  Avrupa-Akdeniz  serbest ticaret bölgesindeki ve ‘’Yeni Akdeniz’’deki fırsatlar birlikte  değerlendirilebilecektir. Hedef ; ‘’Bir Uçtan Bir Uca Asya’’lıların ‘’Akdeniz ‘den Pasifik’e’’ artan dostluk ve işbirliği olmalıdır.

İpek Yolu Koridorları

1. 1. Orhun: Pekin. Ulanbatur
   2. Tonyukuk: Zhengzhou. Xian. Lanzhou. Urumqi. Kazan. Moskova. Avrupa
   Hint: Kalküta. Dhaka. Kunming
   4. HindiÇin: Kunming. Bangok. KLumpur.Singapur
   5. Uygur-Pakistan: Kaşgar. Gwadar
   6. Türkistan-Türkiye: Bişkek. Semerkant. Tahran. Ankara. İstanbul

1.2.5.6 nolu koridorlar Türklük coğrafyalarını birbirine bağlamaktadır.

Bilgelik Yolu:41.Paralel. İpek Yolu Çizgimiz Tonyukuk’un doğduğu YunZhong ile İstanbul ve Roma arasındaki 41.Paralel’dir.

Bilge Güç Hattı, Sıfır taşlarını birbirine bağlamaktadır. 41.enlem aynı zamanda gez-göz-arpacık çizgimizdir; batı-doğu arasındaki gidiş gelişlerimiz, her seferinde bizleri de daha zenginleştirecektir. Çizginin bir ucunda yer alan Çin ve diğer ucunda yeralan Avrupa bağlantıları yeni İpek Yolları ile imkânlarını sunmaktadır.

Yazmaya ilk yazarımız olan Bilge Tonyukuk ile başladık. Düşünce dünyamızda bağlantı kurduğumuz düşünce merkezleri Paris, Londra, Hicaz’a, Semerkant, Buhara’ya kadar gitmiş fakat Buhara’nın doğusuna geçememiştir. Düşünce evrenimizi Tonyukuk Yazıtının yeraldığı, Türklüğün en doğu sınırına kadar genişletmeliyiz; karşımıza çıkacak olan Ulus kavramıdır ki, en etkili anlatımına Tonyukuk’tan binlerce yıl sonra Mehmed Akif’in satırlarında rastlamaktayız.

41.paralel, Çin’de Yunzhong‘da Bilge Tonyukuk ile başlar, Semerkant’dan İmam Maturidi, Yesi’den Ahmet Yesevi ile yoluna devam eder, Balasagun’a uğrar Has Hacip’in Bilgelik kitabını Kutadgu Bilig’i de yanına alıp, İstanbul’a Sıfır Taşı’na Aya Sofya’ya (Kutsal Bilgelik) ulaşır, Kızıl Elma Roma’sında Sıfır Taşı’na varır.  41.paralel tüm yönleri (Kuzey Güney Doğu Batı) kapsayıcıdır.

Tonyukuk; dönüm noktamızdır.

Tonyukuk, Bilge Kağan’ın “Budist olalım” önerisine karşı gelerek (723) nedenlerini sıralayıp kendisini ikna ederek Budistleşmemizin önüne geçmiş ve Batı’ya giden yolu sonsuza kadar açışının neticesinde, 30 yıl sonra Talas Savaşında (Kırgızistan) Araplarla birlik olan Türkler, Çinlileri mağlup etmiştir. Bu savaştan sonra da Çinlilerin Batıya ilerleyişleri durdurulmuş ve çok amaçladıkları halde ne Hazar’a ne de Ortadoğu’ya inememişlerdir.

41. Enlem. Asya Pasifik bölgesi dünyanın yeni ekonomik aksı olarak yükseliyor. Bu durum ister istemez uluslararası ilişkiler düzenini de etkiliyor. Bu bağlamda Türkiye ve Türk Dünyasının jeopolitik öneminin giderek yükseldiği görülmektedir. https://www.booksonturkey.com/ makaleler sitesinin okunma sıklığına baktığımızda bunu çok çarpıcı bir biçimde görüyoruz. Türk, Türk dünyası, Türkistan, Tonyukuk gibi Asyalı kimliğimizin başat motifleri daha fazla merak edilip ilgi çekiyor.

Kalem ve Kılıçların Efendisi Bilge Tonyukuk: “Tanrı Korusun, Türk milletinin içinde silahlı düşman dolaştırmadım, damgalı at koşturtmadım”

395’de Roma çökerek İstanbul‘da yeniden kurulmamış mıydı?  Orhun-Ötüken-Semerkant-Horasan-Bursa-İstanbul-Filibe-Üsküp-Roma kuzey ekseni, Kızıl Elma Roma’sında (İstanbul) Sıfır Taşı’na varır. İtalya’da doğan Roma’nın yeniden doğumu Türkiye‘de gerçekleşmiştir ve devam etmektedir. 36° 42°, yaşamak için harika enlemler.

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(44544)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Stein’s Secret France

(4752855)

$14.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia (Rick Steves Travel Guide)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul For First Timers: A Local's Travel Guide To Turkiye's Hidden Gems and Culture

(42534)

$17.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$21.77 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bodrum, & more (Travel Guide)

(50511)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Magic Bus: On the Hippie Trail from Istanbul to India

(435127)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Laminated Istanbul Map by Borch (English) (English, Spanish, French, Italian and German Edition)

(42539)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul,Thrace, Marmara, Izmir, Bodrum, Antalya, Cappadocia and more (Travel Guide)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul Travel Guide 2025: Discover Istanbul’s Top Attractions, Hidden Gems, Cultural Highlights, Timely Itineraries, and Budget-Friendly Hacks for Every Traveler

(5052)

$0.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire

(425487)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44553)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Shadow of the Silk Road: A 7,000-Mile Journey Through Central Asia—Trade, Religions, and Ideas from China to Turkey (P.S.)

(425669)

$7.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Fodor's Essential Turkey (Full-color Travel Guide)

(41514)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Türkiye (Turkey) Map (National Geographic Adventure Map, 3018)

(455112)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Turkish Cookbook

(475967)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Amazing Mrs. Pollifax (Mrs. Pollifax Series Book 2)

(4653845)

$5.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(4656)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Learn Turkish language self-study (level one for beginners) : Learn to read, write, speak and understand Turkish by yourself, even if you are a beginner ... (Mastering Turkish: Step by Step) Book 1)

(45557)

$5.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkish Short Stories for Beginners: 20 Captivating Short Stories to Learn Turkish & Grow Your Vocabulary the Fun Way! (Easy Turkish Stories)

(465195)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

İhracat ve kalkınmada Çin örneği

Ülkemizde Japon modeli konusunda epey bir literatür oluşturulmuştu ve Turgut Özal dönemi de bu konudaki örnek uygulamalar ile doluydu. Fakat Çin modeli sadece ucuz emek ve kalitesiz üretim ile zihinlerde özdeşleştirilirken,  ithalatımızda Çin birinci sıraya yükseltilmiş ve fakat söz konusu modelin ülkemize  uyarlanabilirliği konusu incelenmemişti. Burada değerlendireceğimiz kriter ucuz yemek değildir.

Çinliler 1978 yılında başlayan 50 yıllık bir plan çerçevesinde hızlı kalkınma ve ihracat modelini uygulamışlar ve uygulamaya devam etmektedirler. Buradaki stratejiler ve taktikler konusunda da batı dünyasında bir literatür oluşturulmuştur, fakat bu literatür ülkemizde maalesef incelenmemiştir.

Bir kaç örnek ile bu uygulamalara ışık tutmaya çalışalım. Çin merkezi bir devlet olmasına karşın kalkınma ve ihracat çabalarında yerel yönetim dinamiğini kullanmaktadır.

Örneğin şehirlerin ve ilçelerin girişlerindeki ana yol üzerinde ışıklandırılmış taklar bulunmakta ve üzerlerinde “hoşgeldiniz gelin şehrimize yatırım yapın” tarzında ingilizce sloganlar ile yabancı sermaye bu şehirlere gelmeye teşvik edilmektedir.

Ülkemizde ise yerel kalkınma dendiğinde sadece konunun yurtdışı ile bağlantısı olmaksızın analizini düşünmekteyiz çoğunlukla. Toplum kalkınması ülkemizdeki literatürde bu şekilde oluşturulmuştur. Yasal mevzuat açısından da belediyelerde ihracata yönelik giriş bir mevzuat bulunmamaktadır. Belediyeler ülkemizde tamamen imar ve rant konularına yoğunlaşmışlardır.

Böylece toplumsal dinamiğin en tabandaki en hareketli olan yerel boyutunu siz yurt dışı dünyadan soyutlamış oluyorsunuz ne elde edebilirsiniz. Örneğin ülkemizde kalkınma ajanslarının kurumsal ana internet sayfasındaki bilgiler 2019 yılından kalmadır. 26 kalkınma ajansından söz edilmektedir. Bu ajanslar ne derece uygulamaya dönük hızlı çabalar içerisindedirler bunu değerlendirmek lazımdır.

En önemli bir nokta olarak Çinlilerin dünya pazarlarını ele geçirmelerindeki sebep ucuz emek değil ama organizasyon becerileridir.  Dünyada emtiaların, hammaddelerin, yardımcı maddelerin belli bir dünya piyasası vardır ve  Çin de alımlarını bu fiyatlar üzerinden yapmaktadır. Fakat rakiplerinden daha düşük fiyat verebildiyse, bu en önemlisini organizasyon becerisi olarak dile getirdiğimiz beceriler ile ilgilidir.

Çinliler bu karmaşıklığı çok iyi idare edebilmekte ve yönlendirebilmek tedirler. Biz ise bunun farkında ve ayırdında değiliz. Belli klişelerle düşünme alışkanlığımız bizi bu bilgileri sorgulama ve gerçeği bulma konusunda çekingen ve ilgisiz kılmaktadır.

Ayrıca Çinliler bu girişimlerinde sahil bandını, kuzeydeki diyelim Pekin‘den Hong Kong‘a kadar olan bölge içerisindeki sahil bandını dünyaya kendilerini gösterebilecekleri bir vitrin olarak tasarlamışlar ve kıyıdan 100 km içeriye kadar olan bandı tamamen Modern Çin olarak, yabancıların “Çin böyle ne kadar hızlı kalkınmış”  diyecekleri tarzda organize etmişlerdi.

Çin’in en önemli vitrini bu sahil bandı şehirlerde iken, 100 km’den sonra ise içerlerde başka bir dünya, gelişmemiş Çin yer almaktadır, ama zaten yabancılar 101. km’ye pek ulaşmamaktadır.

Ülkemizin sahil bandı şehirleri, özellikle Ege ve Akdeniz bölgeleri turizm ağırlıklı olduğu için aslında bu aynı zamanda bir avantaj teşkil etmektedir, çünkü buralara yoğun olarak yabancı ziyaretçiler gelmekte ve gelenler arasında iş adamları yoğunlukla yer almaktadır.

Yabancı işadamlarının da ziyaret ettiği bu yerlerde, ayrıca yabancı dil bilen uzmanlarla kuvvetlendirilmiş ihracat ajanslarının buralarda yer alması önemlidir.

Türkiye’nin dört yanı denizlerle çevrili olduğu için iç kısımlardaki iç Anadolu, doğu ve güneydoğu Anadolu gibi bölgeler de kolaylıkla yakın limanlara ulaşım açısından avantajlı konumdadırlar. Ayrıca ülke içi demir yolu ağlarının genişletilmesi ihracat bulunmayan şehirlerin bu kalkınma ve ihracat potasına girmeleri açısından da önem taşımaktadır.

Kanton (Çin) Modeli-Yeni Akdeniz

Küresel bir ihracat dinamosu olarak Kanton (Çin) Modeli, Türkiye merkezli bölgesel işbölümü önerisi açısından birçok ipuçlarını içerisinde taşımaktadır. Kanton bölgesi, Hong Kong ile birlikte değerlendirildiğinde ne denli büyük bir güç teşkil ettiği daha iyi anlaşılmaktadır.

Çin’in dış ticaretinin %40’ı Hong Kong’a komşu Kanton bölgesinden yapılmaktadır. Hong Kong’un yıllık dış ticareti 400 milyar dolar olup, bunun 160 milyar doları Çin ile olan dış ticarettir. İhracata yönelik üretim yapan JV fabrikalar Kanton bölgesinde yoğun olarak yeralmaktadır. İhracata yönelik çalıştıklarından, ithal lisansı alabiliyorlar. Asya-Pasifik’in ticaret merkezi olan Hong Kong bağlantısından yararlanıyorlar. Çin’in dünyaya açılımı da bu bölgedeki JV yatırımlarla gerçekleştirilmiştir.

Bu yatırımlar ABD, Tayvan, Hong Kong ve Tayland firmaları tarafından yapılmış olan tabakhane, ayakkabı ve saraciye fabrikası yatırımlarıdır. Bu yatırımlar bilhassa İnci Nehri deltası civarında yoğunlaşmıştır. Hong Kong’dan eyaletin başkentine karayoluyla 3 saatte ulaşılmaktadır. Eyalet başkentine kadar yine delta boyunca birçok şehir dizilmiş olup bu şehirlere deniz otobüsleri ile de ulaşılmaktadır.

İnci Nehri deltası küresel bir üretim üssü hüviyetindedir. Tüketim sanayine yönelik sayısız yabancı yatırımlı JV fabrikalar burada inanılmaz bir insan ve mal trafiği yaratmaktadır. Konteynerler, deniz otobüsleri, inip kalkan uçaklar, TIR’lar baş döndürücü bir dinamizm yaratmaktadır.

Pekin Modeli

Halen yüzde 28.4 payıyla dünyanın en büyük imalat sanayisine sahip Çin, birçok sanayi uzmanının katıldığı gibi (WSJ), “daha yaratıcı, daha rekabetçi”, giderek teknoloji bileşeni daha yüksek (elektrikli taşıtlar, güneş enerjisi panelleri, bilgisayar, cep telefonu, 5G…) ürünlerle dünya piyasalarında kendine yer açmanın ötesinde, egemen olmaya, diğer bir deyişle, yeni bir dünya düzenini inşa etmeye doğru gidiyor.

Diğer taraftan, otomotiv piyasalarında Avrupa Birliği-Çin rekabeti örneğinde olduğu gibi, üretkenlik düzeyleri arasındaki farklara bağlı olarak kimi zaman, korumacı önlemler de yeterli olmayabiliyor. Örneğin, bir Financial Times araştırmasına göre, Çin, iç pazarda 20 bin Avroya sattığı otomobilleri Avrupa’da 40 bin+ Avroya satabilmektedir. Bu koşullarda AB’nin ithalat vergisini yüzde 30’a hatta yüzde 50’ye çıkarması bile Çin şirketlerin kâr marjını caydırıcı olacak düzeyde etkileyemeyecektir.

Çin modeli, ekonomiyi ve siyaseti birlikte düşünen bir anlayışa, devlet kapitalizmine tabi özel kapitalizme dayanıyor. Planlama, yönlendirme, mali teşvik, destek, gerektiğinde devletin doğrudan katılımı, şirketleri birleşmeye zorlayabilme, bu rejimin bileşenleri içinde. “Pekin modeli”nin, güçlü devlet, vasıflı disiplinli bürokrasi, gelir dağılımı dengelerini denetim altında tutmaya, toplumsal istikrara özellikle önem veren bir siyasi parti (“modern prens”) gibi özellikleri de var. (Ergin Yıldızoğlu)

Türkiye’de Dış Yatırımlar ve İhracat için Cazip Şehirler

 

Son yıllarda Türkiye’de yatırımların artış gösterdiği şehirler hangileridir

Son yıllarda Türkiye’de yatırımların önemli ölçüde arttığı bazı şehirler var. İşte öne çıkanlardan birkaçı:

Büyükşehirler:

İstanbul: Türkiye’nin finans ve ticaret merkezi olması nedeniyle her zaman yatırımcıların gözdesi olmuştur. Son yıllarda ise ulaşım, turizm ve teknoloji gibi alanlarda yapılan yatırımlar ile öne çıkmıştır.

Ankara: Başkent olması ve kamu yatırımlarının yoğunlaşması nedeniyle Ankara da yatırımların arttığı şehirler arasındadır. Özellikle savunma sanayii, bilişim ve Ar-Ge alanlarında önemli yatırımlar yapılmaktadır.

İzmir: Türkiye’nin üçüncü büyük şehri olan İzmir, son yıllarda limancılık, lojistik ve turizm alanlarında yapılan yatırımlar ile öne çıkmıştır. Ayrıca, Ege Bölgesi’nin kalkınma merkezi olması da yatırımları cezbetmektedir.

Diğer Şehirler:

Gaziantep: Sanayi şehri olarak bilinen Gaziantep, son yıllarda tekstil, gıda ve makine sektörlerinde yapılan yatırımlar ile dikkat çekmektedir.

Bursa: Otomotiv sanayisinin merkezi olan Bursa, son yıllarda Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin de açılmasıyla yatırımların arttığı şehirler arasındadır.

Adana: Türkiye’nin güneyinde yer alan Adana, son yıllarda tarım, lojistik ve turizm alanlarında yapılan yatırımlar ile öne çıkmıştır.

Yatırımların Artmasına Katkı Sağlayan Faktörler:

Genç ve dinamik nüfus: Türkiye’nin nüfusu genç ve dinamiktir. Bu durum, yatırımcılar için nitelikli işgücü anlamına gelmektedir.

Jeopolitik konum: Türkiye, Avrupa, Asya ve Afrika arasında önemli bir konumda yer almaktadır. Bu durum, Türkiye’yi transit ve lojistik bir merkez haline getirmektedir.

Türkiye’de Yatırımların Artış Gösterdiği Şehirler: Karadeniz ve İç Anadolu

Karadeniz Bölgesi:

Trabzon: Son yıllarda turizm ve tarım alanlarında yapılan yatırımlar ile öne çıkan Trabzon, Uzungöl ve Ayasofya Müzesi gibi turistik cazibe merkezleriyle popüler bir destinasyon haline gelmiştir.

Samsun: Samsun’da da son yıllarda turizm ve limancılık alanlarında yatırımlar yapılmaktadır.

Ordu: Ordu’da da son yıllarda fındık işleme ve turizm alanlarında yatırımlar artmaktadır.

Giresun: Giresun’da da son yıllarda fındık işleme ve tarım alanlarında yatırımlar artmaktadır.

İç Anadolu Bölgesi:

Konya: Tarım ve hayvancılık şehri olarak bilinen Konya, son yıllarda tekstil ve gıda sektörlerinde yapılan yatırımlar ile de dikkat çekmektedir.

Kayseri: Kayseri’de de son yıllarda turizm ve havacılık alanlarında yatırımlar yapılmaktadır.

Eskişehir: Eskişehir’de de son yıllarda turizm ve eğitim alanlarında yatırımlar artmaktadır.

Sivas: Sivas’ta da son yıllarda tarım ve enerji alanlarında yatırımlar artmaktadır.

Marmara, Ege ve Akdeniz Bölgelerinde Yatırımların Arttığı Şehirler

Marmara Bölgesi:

İstanbul: Türkiye’nin finans ve ticaret merkezi olması nedeniyle her zaman yatırımcıların gözdesi olmuştur. Son yıllarda ise ulaşım, turizm ve teknoloji gibi alanlarda yapılan yatırımlar ile öne çıkmıştır.

İzmir: Türkiye’nin üçüncü büyük şehri olan İzmir, son yıllarda limancılık, lojistik ve turizm alanlarında yapılan yatırımlar ile öne çıkmıştır. Ayrıca, Ege Bölgesi’nin kalkınma merkezi olması da yatırımları cezbetmektedir.

Bursa: Otomotiv sanayisinin merkezi olan Bursa, son yıllarda Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin de açılmasıyla yatırımların arttığı şehirler arasındadır.

Kocaeli: Son yıllarda sanayi ve limancılık alanlarında yapılan yatırımlar ile öne çıkan Kocaeli, Türkiye’nin en önemli sanayi merkezlerinden biri haline gelmiştir.

Ege Bölgesi:

İzmir: Türkiye’nin üçüncü büyük şehri olan İzmir, son yıllarda limancılık, lojistik ve turizm alanlarında yapılan yatırımlar ile öne çıkmıştır. Ayrıca, Ege Bölgesi’nin kalkınma merkezi olması da yatırımları cezbetmektedir.

Muğla: Muğla, turizm yatırımları bakımından Türkiye’nin en önemli şehirlerinden biridir. Özellikle Bodrum, Marmaris ve Fethiye gibi ilçelerde turizm yatırımları yoğunlaşmaktadır.

Aydın: Aydın’da da son yıllarda tarım, enerji ve turizm alanlarında yatırımlar yapılmaktadır.

Denizli: Denizli’de de son yıllarda tekstil ve turizm alanlarında yatırımlar artmaktadır.

Akdeniz Bölgesi:

Antalya: Antalya, Türkiye’nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Son yıllarda turizm altyapısının geliştirilmesi ve yeni tesislerin açılmasıyla yatırımlar artmaktadır.

Adana: Türkiye’nin güneyinde yer alan Adana, son yıllarda tarım, lojistik ve turizm alanlarında yapılan yatırımlar ile öne çıkmıştır.

Mersin: Mersin, Türkiye’nin en önemli liman şehirlerinden biridir. Son yıllarda limancılık ve lojistik alanlarında yapılan yatırımlar ile öne çıkmıştır.

Hatay: Hatay’da da son yıllarda tarım ve turizm alanlarında yatırımlar artmaktadır.

The Essential Travel Guide To Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$2.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: City of Forgetting and Remembering (Armchair Traveller)

(5051)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

To the City: Life and Death Along the Ancient Walls of Istanbul

(47527)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul 50 Unsung Places

(44518)

$6.50 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(44591)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Time Out Istanbul

(38511)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul For First Timers: A Local's Travel Guide To Turkiye's Hidden Gems and Culture

(42534)

$17.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(4656)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$21.77 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkey - Culture Smart!: The Essential Guide to Customs & Culture

(46579)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44553)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: Memories and the City (Vintage International)

(415975)

$11.94 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Turkish Cookbook

(475967)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia

(485176)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

LYCIAN WAY HIKING & WALKING GUIDE 2026: Detailed Maps, Daily Itineraries, Trail Logistics, Ancient Landmarks and Mediterranean Coast Adventures Across ... Famous Trek (THE PATHFINDER TRAILS SERIES)

$15.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Christian Traveler's Guide to the Holy Land

(47551)

$18.63 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(4656)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkish Short Stories for Beginners: 20 Captivating Short Stories to Learn Turkish & Grow Your Vocabulary the Fun Way! (Easy Turkish Stories)

(465195)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

A Guide to Biblical Sites in Greece and Turkey

(455129)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkish Grammar Made Simple: A Beginner's Guide with Practice Exercises A1-A2 (TURKISH STEP BY STEP GRAMMAR Book 1)

(5056)

$4.90 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Altay Dilleri Haritası

20 (D3) (kalabalık Kırgız), güçlü kağan düşmanımız) oldu. Bu üç kağan birbirine akıl danışıp “Altay dağları üzerinde buluşalım!” demişler. Şöyle akıl danışmışlar: “Doğu Türk kağanına doğru ordu sevk edelim!” demişler

31 (K 7) Hatun yok olmuş idi. “Onun cenaze törenini yaptırayım” dedi. “Ordu, (siz) gidin,” dedi, “Altay dağlarında oturun,” dedi. “Kumandan (olarak) İnel Kağan ile Tarduş’ların[1] Şadı görev yapsınlar!” dedi.

32 (K 8) “Bu orduyu sevk et,” dedi, “(suç işleyenlerin) cezalarını dilediğin gibi ver. Ben sana (daha) ne diyeyim?” dedi, “(Düşman) gelir ise görülüp gelir; gelmez ise haberlerini alarak oturun!” dedi. Altay dağlarında oturduk.

35 (K 11) Orduyu sevk edelim, diyecektir. Kabul etmeyin!” Bu haberi duyunca orduyu sevk ettim. Altay dağlarını yolsuzun aştık, İrtiş ırmağını geçitsizin geçtik. Geceleri akın ettik. Bolçu’ya[2] tan atarken vardık.

37 (B 2) “Dönelim; temizin (yani “savaşıp yenilmemişin”) utancı (savaşıp yenileninkinden) daha iyidir!” dediler. (Ben de şöyle dedim:) “Ben şöyle diyorum, ben Bilge Tunyukuk: Altay dağlarını aşarak geldik, İrtiş ırmağını

38 (B 3) geçerek geldik. (Buralara kadar) gelenler “Geliş zordu!” dediler, (ama pek de zorluk) hissetmediler. Galiba, Tanrı Umay, kutsal Yer ve Su (ruhları bize) yardımcı oluverdiler. Niye kaçıyoruz?

41 (B 6) korkmadık. Savaştık. Tarduş Şad’a doğru kovalayarak bozguna uğrattık. Kağanlarını tuttuk.

44 (B 9) Biz de sefere çıktık. Onları geçtik. İnci ırmağını geçerek, “Tanrı oğlu” denilen (dorukları ak) benekli (yani “karla kaplı”) Ek dağını[3] aşarak 

45 (G 1) Demir Kapı’ya kadar vardık. Oradan (ordumuzu) geri döndürdük. İnel Kağan’a, [öylece Mançud’lar, Saka’lar], Tacik’ler, Tohar’lar. 

46 (G 2) ve onların berisindeki Aşok başlı Soğdak halkı hep geldiler, boyun eğdiler ve (kağanı övdüler?). Türk halkının) Demir Kapı ‘ya, “Tanrı Oğlu” 

47 (G 3) “Tanrı Oğlu” denilen dağlara (kadar) vardığı hiç yok imiş. O topraklara (Türk halkını) ben Bilge Tunyukuk götürdüğüm için 

Tonyukuk Yazıtı, 720

Düşüncenin gücü kadim bilgenin (Tonyukuk) gizemlerini ortaya çıkarır. Tonyukuk Yazıtı Altay dil ailesinden Türkçe’nin ilk yazılı örneğidir. Doğudaki Tonyukuk Yazıtı’ndan İstanbul’a 6400 km, Arktik Okyanusu kıyısındaki Kaldoavin’e ise 9600 km mesafe vardır. Düşüncenin gücü kadim bilgenin (Tonyukuk) gizemlerini ortaya çıkarıyor.  Tonyukuk Yazıtı Altay dil ailesinden Türkçe’nin ilk yazılı metnidir. Yazıtta yeralan kelime ve kavramlar, kültürel kodlarımızdır; üzerinde derinlemesine çalışmalar yapılmalıdır. Tonyukuk Yazıtı Altay dil ailesinden Türkçe’nin ilk yazılı örneğidir. Günümüz itibariyle Altay dilleri’nin dağılımı yukarıdaki haritada yeralıyor. Akdeniz, Arktik Kuzey Buz Denizi, Pasifik kıyılarına kadar uzanmış Altay Dilleri, 455 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır.

Altay dilli şehirleri incelediğimizde, Pasifik Okyanusundaki Tokyo ile İstanbul arasındaki mesafe 9600 km iken, Kuzey Buz Denizindeki (Arktik Okyanusu) Kaldoaivin (Finlandiya’nın en kuzeyi) ile İstanbul arasındaki mesafe de aynıdır.

• Orhun- Tokyo mesafesi 3200 km
• Semerkand-Orhun mesafesi 3200 km
• Semerkand-İstanbul mesafesi 3200 km
• İstanbul-Kaldoaivin mesafesi 3200 km

 Harita 5: Altay Dilleri Haritası[4]

Günümüz itibariyle Altay dilleri’nin dağılımı yukarıdaki haritada yeralıyor. Akdeniz, Arktik Kuzey Buz Denizi, Pasifik kıyılarına kadar uzanmış Altay Dilleri 455 milyon kişi tarafından konuşuluyor.

 Altay Dilleri [5]

Türk dilleri
Moğol dilleri
Tunguz dilleri
Japonca
Korece
Ainu dillleri

Akdeniz, Arktik Kuzey Buz Denizi, Pasifik kıyılarına kadar uzanmış Altay Dilleri 455 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Orhun-Tokyo mesafesi 3200 km’dir. İstanbul-Kaldoaivin mesafesi de 3200 km’dir. Kaldoaivin, Finlandiya’nın en kuzeyindeki kenttir. 10 bin km’lik yayın (Kaldoaivin-İstanbul-Semerkand-Orhun) hareketlenmesi lazımdır. Tonyukuk Yazıtı, Sıfır Taşı olarak ölçü alındığında, tüm bu mesafeler anlam kazanmaktadır.

Kültürel Kodlar:  Altay Dillerindeki kodlar bu Medeniyetin insanları için aynı anlamları ifade etmektedir. Bu kodlar üzerinden bir işbirliği çok daha verimli ve üretken olmak durumundadır. Amerikalı yazar  Boyé Lafayette De Mente, Çin, Japonya ve Meksika’nın kültürel kod sözlüğünü, yayınladığı kitaplarla ortaya çıkarmıştır. [6] Benzer bir çalışma, Türklerin kültürel kod sözlüğü olarak da yayınlanabilir.

Altay Dilli Ülkeler Ailesi Nüfus (Milyon) ve Nüfuzu

• Kuzey Doğu Asya Nüfusu 230 milyon

1. Güney Kore….. 50
2. Kuzey Kore……24
3. Japonya……….127
4. Moğolistan………3
5. İç Moğolistan….26

Altay dilleri ailesinden oldukları için bu ülkelerle yakın düşünsel iletişimde olmamız lazım.

 Türkistan  Türk Nüfus 140 milyon

6. Kazakistan ……….18
7. Özbekistan ……….32
8. Kırgızistan …………6
9. Türkmenistan……..5
10. Azerbaycan ………10
11. İran………………..30
12. Rusya……………. 25
13. Çin……………….. 10
14. Diğer (X)…………..4

15. Türkiye (xx)……85 milyon 

Toplam…………225 milyon

(xx) Almanya, Fransa, İngiltere’deki Türkler dahil

En nüfuslu ülke Japonya, Türkiye ve Güney Kore’dir.

Altay Dil Ailesi   ……………….. 455 Milyon

• Kuzey Doğu Asya ……230 milyon
• Türk Dünyası………… 225 milyon

 Avrupa Birliği Nüfusu ………..445 Milyon

  (X) Diğer (Afganistan. Tacikistan. Pakistan. Hindistan vb.)

Soru: Nüfuslu Olanın Nüfuzu da artmakta mıdır? 

• AB  : Avrupa Birliği
• ADB: Altay Dil Birliği

Dildaşlar Birliği

• Kuzey: Fin, Eston
• Batı: Estonya- Bosna çizgisi, Macar, Muhacir Türkler, Rumeli Türklüğü, Avrupa Birliği
• Güney: Pakistan, Afganistan, Hindistan(Urdu, Dravit, Tamil)
• Doğu: Kore, Japon, Moğol, Türkistan
• Kuzey Denizi, Adriyatik, Pasifik, Hint Okyanusu
• Çin Seddi’ne tabiri yerine Pasifik’e tabiri kullanılarak dildaşlarımız Koreli ve Japonlarla kucaklaşılmalıdır. Seddin ötesine geçilmelidir.
• Batı’da Arnavut, Boşnaklar, Makedonlar  gibi, Doğu’da Pasifik’de Koreli, Japon ve Moğollar ile dil ortaklığı bazında işbirliği yapılmalıdır.
• Değerlerimiz Avrupa köleliği ile yabancılaşmıştır. Latin dilleri tabanlı İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca ortak kültürüne benzer tarzda Türk dilleri, Japonca, Korece, Balkan dilleri, Macarca, Estonca, Fince, Urduca, Tamilce, Dravit dilleri filolojik çalışmalarla desteklenerek, dil temelli kültürel işbirliği geliştirilmeli, KÜLTÜR BİRLİĞİ’nin önü açılmalıdır.
• Asya kavramını gündeme almamız lazım.
• Kıta olan Asya’dır. Asya Vizyonuna ihtiyacımız var. Avrupa kıta değildir.
• Asya’da DİLDAŞ’larımız da var: Türkistan. Doğu Asya (Japonya, Kore, Moğolistan)
• 2 Kore: Güney Kore, Kuzey Kore
• 2 Moğolistan: Moğolistan, İç Moğolistan
• Dildaş’lar gönülden ırak olmaz.
• Dil’de olan gönülden gelir.
• Dil paydasında birleşen 15 Devletin aralarında işbirliği.
• Altay Dillerindeki kodlar bu Medeniyetin insanları için aynı anlamları ifade etmektedir. Bu kodlar üzerinden bir işbirliği çok daha verimli ve üretken olmak durumundadır.

[1] Altayların batısında yurt tutan ve Tölis kavmine mensup olan bir Türk boyu

[2] Bolçu (Çin, Altay İli)

[3] ek tag Altay Dağlarının batı bölümünde bir silsile, Tinsi Oglı Dağı(Tanrı Oğlu Dağı)

[4] https://tr.wikipedia.org/wiki/Altay_dilleri#/media/File:Lenguas_altaicas.png

[5] https://en.wikipedia.org/wiki/Altaic_languages

• [6]Japan’s Cultural Code Words: 233 Key Terms That Explain the Attitudes and Behavior of the Japanese 2004 Tuttle Publishing ISBN 0-8048-3574-8
• NTC’s Dictionary of China’s Cultural Code Words, NTC publishing group, 1996, 506 sayfa
• NTC’s Dictionary of Mexican Cultural Code Words : NTC publishing group, 1996, 368 pages

The Essential Travel Guide To Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$2.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Backstory Atlas Istanbul: 10 Reasons We Can't Stop Visiting the City Between Empires (Backstory Atlas: Europe's Great Cities)

$9.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul 50 Unsung Places

(44518)

$6.50 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkey travel guide 2026: Istanbul & Cappadocia for first time visitors, planned and ready with room to explore (First - Time Travel Guide Series Book 1)

$4.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44553)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: City of Forgetting and Remembering (Armchair Traveller)

(5051)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Time Out Istanbul

(38511)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(44591)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul,Thrace, Marmara, Izmir, Bodrum, Antalya, Cappadocia and more (Travel Guide)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkey - Culture Smart!: The Essential Guide to Customs & Culture

(46579)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bodrum, & more (Travel Guide)

(50511)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

LYCIAN WAY HIKING & WALKING GUIDE 2026: Detailed Maps, Daily Itineraries, Trail Logistics, Ancient Landmarks and Mediterranean Coast Adventures Across ... Famous Trek (THE PATHFINDER TRAILS SERIES)

$15.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkish Grammar Made Simple: A Beginner's Guide with Practice Exercises A1-A2 (TURKISH STEP BY STEP GRAMMAR Book 1)

(5056)

$4.90 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul,Thrace, Marmara, Izmir, Bodrum, Antalya, Cappadocia and more (Travel Guide)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

A Guide to Biblical Sites in Greece and Turkey

(455129)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Mediterranean Cruise Ports (Rick Steves Travel Guide)

(45579)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: City of Majesty at the Crossroads of the World

(465516)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Idiot: A Novel

(3855600)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Shadow of the Silk Road: A 7,000-Mile Journey Through Central Asia—Trade, Religions, and Ideas from China to Turkey (P.S.)

(425669)

$7.99 (as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkish Short Stories for Beginners: 20 Captivating Short Stories to Learn Turkish & Grow Your Vocabulary the Fun Way! (Easy Turkish Stories)

(465195)

(as of 27/10/2026 03:13 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)