

| Düşünür | Yıllar | Doğum Yeri | Meslek | Notlar |
| Ebu Hanife (öldürüldü) | 699-767 | Küfe, Irak | İmam-ı Azam | Eğer Bilmediklerim Ayağımın Altında Olsaydı, Başım Göğün En Yüksek Katına Değerdi. |
| Hallacı Mansur (İdam) | 858-922 | Güney Horasan Eyaleti, İran | Spiritüalist Yazar ve Mistik Şâir | |
| İbni Sina (sıkıntılı hayat) | 980-1037 | Buhara, Özbekistan | Tıp | Tıbbın Hükümdarı |
| Muhammed Es-Serahsî (Zindan) | 1009-1090 | Serahs, Karahanlılar Devleti | Fıkıh ve Hadis | |
| Nizamülmülk ( öldürüldü) | 1018-1092 | Tus, İran | Siyasetname | Memleketin Nizamlarının Kurucusu |
| Şeyh Bedreddin (idam) | 1357-1420 | Edirne Civarı | Mutasavvıf | İslâm Tasavvufunun Vahdet-i Vücud Okuluna Mensup Osmanlı Mutasavvıfı, Filozofu ve Kazaskeri |
| İmameddin Nesimi (İdam) | 1369-1417 | Şamahı, Azerbaycan | 14. Yüzyılda Yaşamış Hurûfi Meşrep Azeri Divan Şairi. | |
| Uluğ Bey (öldürüldü) | 1394-1449 | Sultaniye, İran | Astronomi | Uluğ Bey “Tahtta Oturan Alim” |
| Molla Lütfi (İdam) | ö.1494 | Tokat | 15. yüzyılda Yaşamış Osmanlı Türkü Matematikçi. | |
| Pir Sultan Abdal (idam) | 1480-1550 | Sivas | Şair | Derdim Çoktur, Hangisine Yanayım |
| Tacizade Cafer Çelebi, Şair (İdam) | 1452-1515 | Amasya | 15. Yüzyılın Amasyalı Divan Edebiyatı Şair Ve Yazarı, Devlet Adamı. | |
| Piri Reis (idam) | 1465-1553 | Gelibolu | Haritacılık | “Dünya Ne Kadar Küçük…” |
| Kabız-ı Acemi ( İdam) (Molla Kabız) | ö.1527 | İstanbul | Din Adamı | |
| Hamza Bali (İdam) | 16.yy | Bosna | Melami Din Adamı | |
| Takiyüddin (rasathanesi topa tutuldu) | 1521-1585 | Şam, Suriye | Hezârfen. Gök Bilimci, Mühendis ve Matematikçidir. | |
| Nadajlı Sarı Abdurrahman Müderris (İdam) | ö.1602 | 1602’de Düşüncelerinden Dolayı İdam Edilmiş Osmanlı İslam Alim | ||
| Şair Nefi (İdam) | 1572-1635 | Hasankale, Erzurum | 17. Yüzyıl Türk Şâirlerinden | |
| Hezarfen Ahmet Çelebi (sürgün) | 1609-1640 | İstanbul | Bilgin | Kendi Geliştirdiği Takma Kanatlarla Uçmayı Başaran İlk İnsan |
| Lagari Hasan Çelebi (İdam) | 17.yy | Ölümü Kırım | Osmanlı Sanatkârı ve Mühendisi | |
| Ahmet Cevdet Paşa (sürgün) | 1822-1895 | Bulgaristan, Lofça | Devlet ve Bilim Adamı, Tarihçi, Hukukçu, Şair | Şark Medreselerinin Son Güneşi: Ahmet Cevdet Paşa’dan Beri Bu Memlekette Kimse Bir Hamidullah, Bir Fazlurrahman Veya Bir İkbal Aramasın. |
| Ahmet Vefik Paşa (sürgün) | 1823-1891 | İstanbul | Oyun Yazarı | |
| Ziya Paşa (sürgün) | 1825-1880 | İstanbul | Devlet Adamı, Yazar | |
| İbrahim Şinasi (sürgün) | 1826-1871 | İstanbul | Gazeteci, Şair ve Tiyatro Yazarı | |
| Ali Suavi (öldürüldü) | 1838-1878 | İstanbul | Yazar, Düşünür | |
| Namık Kemal (sürgün) | 1840-1888 | Tekirdağ | Yazar, Gazeteci, Devlet Adamı ve Şair | |
| Osman Hamdi Bey (Sürgün) | 1842-1910 | İstanbul | Türk Arkeolog, Müzeci, Ressam ve Kadıköy’ün İlk Belediye Başkanı | |
| Ahmet Rıza (Sürgün) | 1858-1930 | İstanbul | Osmanlı Siyasetçi, Eğitimci ve İdeolog. | |
| Said Halim Paşa (Sürgün.Öldürüldü) | 1864-1921 | Kahire | Sadrazamlık Yapmış Bir Osmanlı Devlet Adamı | |
| Hüseyin Rahmi Gürpınar (Sürgün) | 1864-1944 | İstanbul | Türk Romancı Ve Gazeteci. | |
| Halit Ziya Uşaklıgil (Sürgün) | 1866-1945 | İstanbul | Servet-İ Fünûn Ve Cumhuriyet Dönemi Türk Romancı Ve Yazar | |
| Abdullah Cevdet (sürgün) | 1869-1932 | Malatya, Arapgir | Siyasetçi, Düşünür, Göz Hekimi, Şair Ve Çevirmen. | |
| Ahmet Ağaoğlu (sürgün) | 1869-1939 | Azerbaycan | Siyaset Adamı, Hukukçu, Yazar, Gazeteci | |
| Rıza Tevfik (sürgün) | 1869-1949 | Svilengrad, Bulgaristan | Şâir, Filozof Ve Devlet Adamı. | |
| Mehmet Akif Ersoy (sürgün) | 1873-1936 | İstanbul | Siyasetçi, Yazar, Tarihçi, Akademisyen Ve Hekim. Cumhuriyet Tarihinin İlk Bilim Tarihçisi | |
| Hüseyin Cahit Yalçın (Malta Sürgünü) | 1875-1957 | Balıkesir | Türk Gazeteci, Yazar, Çevirmen, Siyasetçi. | |
| Ziya Gökalp (sürgün) | 1876-1924 | Diyarbakır | Sosyoloji | |
| Yusuf Akçura (sürgün) | 1876-1935 | Kazan | Tarihçi, Düşünür | |
| Yunus Nadi (Malta Sürgünü) | 1879-1945 | Fethiye | Cumhuriyet Gazetesini Kuran Türk Gazeteci Ve Siyasetçi | |
| Prens Sabahattin (sürgün) | 1879-1948 | İstanbul | Siyasetçi, Düşünür | |
| Sultan Galiyev (idam) | 1880-1940 | Elimbetova, Başkurdistan | Tarihçi, Türkolog | |
| Celal Nuri İleri (sürgün) | 1881-1938 | Çanakkale, Gelibolu | Gazeteci, Yazar, Siyasetçi, Fikir Adamı. | |
| Mustafa Suphi (öldürüldü) | 1883-1921 | Giresun | Tkp Genel Başkanı | |
| Velid Ebuzziya (Malta Sürgünü) | 1884-1945 | İstanbul | Osmanlı-Türk Gazeteci Ve Yayımcı. | |
| Halide Edip Adıvar (sürgün) | 1884-1964 | İstanbul | Yazar, Düşünür | |
| Refik Halid Karay (Sürgün) | 1888-1965 | İstanbul | Türk Yazar | |
| Zeki Velidi Togan (tutukluluk) | 1890-1970 | Sterlitamak, Başkurdistan | Tarih Yazarı | |
| Ahmet Cevad, Azerbaycanlı Şair (İdam) | 1892-1937 | Şemkir Rayonu, Azerbaycan | Şair, Yazar, Profesör | |
| Ali Fuat Başgil (sakıncalı) | 1899-1967 | Samsun | Hukukçu | |
Toplam 48
İstanbul’un 100 İlim ve Fikir Adamı
Edebiyat festivalleri Türkiye’de de bayağı varmış. İstanbul, Ankara, İzmir’de.
Fakat, hepsi kapalı mekanlar, ortada halk kitleleri öğrenci, genç vb yok. Dar çerçeveli toplanmalar ancak etkinlik olabilir. Sadece adı festival.
Ankara Edebiyat Festivali 2022
Türkiyede Edebiyat Festivalleri
Kültürün değerinin halk ile birlikte yükseltilmesidir esas olan. Ülkemizde kurucu Atatürk tarafından Cumhuriyetin temelinde yer aldığı ifade edilen kültür dar alanlara sıkışmış ve halka mal olmamış bir durumdadır. Kültür merkezleri temel yapılardır. Kültürün temellere inebilmesi için kapalı alanlardan çıkarak açık alanlara taşınması gereklidir. Dört duvarlarla kapalı alanlar iletişimi sınırlamaktadır.

Açık alanların getirdiği enerji ve halkın tüm kesimlerinin genci yaşlı işçisi emeklisi yazarları kültür insanlarının sanatçıların tümünün katılımıyla gerçekleştirilecek açık havada bahar ve yaz aylarında gerçekleştirilecek Kültür festivali, edebiyat festivali gibi etkinlikler yerel halkı bir araya getirerek, tüm kesimleri bir araya getirerek birleştirecektir.

Nasıl ki kültür kelimesinin temelinde yer alan tarım açık alanlarda yapılmakta ise, aynı şekilde açık alanlarda gerçekleştirilecek kültürel faaliyetlerde halkın enerjisinin yaratacağı iletişim gücü ve oksijenli ortamlarım getireceği yoğun düşünme gücü sayesinde ülkemiz büyük bir devrimi gerçekleştirecektir.

İlham aldığımız örnek Hindistan‘ın Jaipur kentinde 2006 yılından bu yana 15 yılı aşkın süredir gerçekleştirilen Jaipur edebiyat festivalidir ve bu festivale dünyanın dört bir yanından da turistler insanlar kültür insanları sanat insanları gelmektedir, çünkü Jaipur aynı zamanda turistik Hindistan‘ın en turistik bölgesidir. Ülkemizde bu manadaki turistik mekanlar ise Hindistan‘dan kat kat fazladır.

Bu alanların, turistik merkez alanlarının kültür bahçeleri ile şenlendirilmesi, bu şekilde kültürün halk ile birlikte paylaşılması ülkemizde kültürel eserler üretimini ve düşünce gücünün kalite ve değerini yükseklere çıkaracaktır. Sağlık alanında merkezi randevu sistemi ve Acil Servis uygulamaları ile sağlanan hizmetlerin halka yaygınlaştırılması uygulaması ise bu kez kültür alanında gerçekleştirilecektir. Nasıl ki sağlık hizmetlerinin merkezinde hastaneler yer almakta ise kültür hizmetlerinin merkezinde yer alacak olan ise açık ve doğal alanlardaki kültür bahçeleri olacaktır.

Önemli olan kültür için gerekli etkileşim ortam ve mekanlarının yaratılmasıdır. Söz konusu yoğun etkileşimlerde esas olan, ihtiyaç olan bu enerji de insanların bir araya gelişlerinin, her kesimden insanların bir araya gelişlerinin yarattığı bir doğal enerji ve canlılıktır. Kültür faaliyetlerinin sadece belli kesimlerle sınırlandırılması, ayrıca kültür insanlarını da halkın enerjisinden mahrum bırakmaktadır bu mahrumiyetin kaldırılması gerekmektedir.
Türk kültürünün en önemli unsuru olan Türk dili sözlü yapıda olduğu için halk tarafından yaratılmıştır. Burada özellikle türküler bu kültürün ana taşıyıcılarıdır. Kültürün içinden halkı çıkartıp kültürü yaratanlar arasından halkı çıkartıp onun yerine sadece aydın ve entelektüelleri kültür yaratıcısı olarak değerlendirmek neticesinde bugünlere gelinmiş ve kültürümüz kısırlaşmıştır. Bu kısırlığı aşmanın en önemli yolu 15 yıldır Hindistan‘da Jaipur bedelsiz edebiyat festivalinde olduğu gibi halkı kültür yaratıcılarının içerisine çekmek ve bu şekilde kültürü yeniden üretmektir.
Türkiye’de halk zaten bu konularda çekingendir kendisine sorulmayınca zaten konuşmamaktadır, kültürün ana yaratıcısı olduğu halde oyun dışıdır. “Balık suda yaşar” misali kültür de halkın sesi, sözü, nefesi olmadan yaratılamayacaktır. Yaratılan ise bir öykünmedir, taklittir. Türkiye’de üretilen eserlerin %70-80’i tercümedir, telif eserler değildir, çünkü telif eser yaratabilmek için halk kaynağından beslenmek, halk ile etkileşim ve iletişim içinde bulunmak gerekmektedir. Bu geleneğin en kestirme yolu Kültür Bahçelerinde gerçekleştirilecek etkinliklerdir, bu anlamda Yeni Delhi Kültür Müşavirliğimiz kanalıyla Jaipur Edebiyat Festivali konusunda edinilecek bilgiler ve belgeler son derece yararlı olacaktır.
Kültürü Halk ile Birlikte Çoğaltmak
Jaipur Edebiyat Festivali yıllardır açık alanlarda düzenleniyormuş. İzliyorum. İnsan başka insanlarla var olabiliyor. Bu duyguyu edebiyatla yaşatmaları ne güzel. İmrendim açıkçası. Edebiyat bir festivaldir. İçe yönelen dışa da açılmalı.
Halka dönük olmalı, halk işin içinde olmalı
Jaipur ayrıca ülkenin her yerinden yazarların ve edebiyat severlerin katıldığı dünyanın en büyük ücretsiz edebiyat festivali olan Jaipur Edebiyat Festivali ile ünlüdür.
Halk kalabalığını görüyor musunuz. Yaşlı genç öğrenci hepsi içiçe.
81 ilde Kültür Bahçeleri.
Yûnus Emre Dîvânı 117.1
Sûfîyem halk içinde tesbîh elümden gitmez
Dilüm ma’rifet söyler gönlüm hîç kabûl itmez
103 yazıtta en çok kullanılan kelime: Budun (Halk).
Deha Halktadır (Ziya Gökalp)
Bir iklimin manzarası, mimarisi ve halkı arasında halis ve tam bir ahenk varsa, orada, gözlere bir vatan tablosu görünür. Yahya Kemal Beyatlı
Halk; ilham kaynağımızdır. Halk ve Hak kavramları içiçedir. Hakkın sesidir; Halk Vicdandır. Yıkılmazdır.
Ziya Gökalp’in keşfettiği deha ve halk ilişkisi, artık bizlere çok uzak. Fakat yine de Ziya Gökalp felsefecilere halk kavramı için bir giriş kapısı aralamış. Bu tarafı sevindirici.
Düşünce hayatımızın türküler boyutu memur değil halk temelinde..
Türklerde ilk kez Tonyukuk Yazıtında (MS.720) dile getirilen “Budun da Budun boldı” (Halk da halk oldu) tabiri ise halkın nasıl da olması gereken yere yükseltildiğinin ilk örneğini göstermekte idi. Türkler ıssız ve susuz bozkırların biçimlendirdiği zorlu hayat şartlarında yaşadıklarını, meydana getirdiklerini (kültür, dil, devletler. vb) hep bir insani dayanışma mücadelesi ile ortaya koydular. Türklerin Yaratılış Destanı ve Oğuz Kağan Destanında da aslolan tüm evrensel gerçekliği ile İnsan idi.
Halk tarafından bilge sıfatı ile onurlandırılan Tonyukuk, ilk yazılı eserimizi bir anıt şeklinde sonsuzluğa ulaştırarak, bilgeliğin gereğinin yazı ve dil olduğunu göstermiştir.
Halk tarafından bilge sıfatı ile onurlandırılan Tonyukuk, ilk yazılı eserimizi bir anıt şeklinde sonsuzluğa ulaştırarak, bilgeliğin gereğinin yazı ve dil olduğunu göstermiştir. İlk yazarımız olan Tonyukuk’un aynı zamanda ilk Türk tabirini yazıtında kullanan kişi de olması, kimliğinin en önemli boyutunun dil olduğunu da belgelemektedir.
Bilgili kişi bilgiç de olabilir bilge de. Sadece bilgi tek başına yeterli değildir demek. İlk yazarımızı, dönemin Türk halkı bilge olarak onurlandırmıştır. Yazmak bir bilgeliktir. Bilgelik ise bir güçtür ve Türk aklının özünü oluşturmuştur. Aklımızın kendine özgülüğü ise dilimizin özgünlüğünün geliştirilmesi ile ilgilidir. Fikir ve İş ancak Dil üzerinde temellenmektedir.
Jaipur Edebiyat Festivali 2023 Programı
Kültür-Sanat-Edebiyat Bahçeleri konspeti kapsamında açık hava bahçeleri yapılır.,
JLF Londra Hakkında
Jaipur Edebiyat Festivali‘nin yapımcısı Teamwork Arts, kitapları, yaratıcılığı, diyaloğu, çeşitliliği ve çeşitli entelektüel söylemleri kutlamak için 24-26 Eylül 2021 tarihleri arasında sekizinci yılında British Library’de JLF London’ı sunuyor.
Pembe Jaipur Şehri’nde her yıl düzenlenen beş günlük Jaipur Edebiyat Festivali, okumalar, dinamik tartışmalar ve münazaraların zemininde bir renk, enerji, fikir ve müzik isyanıdır.
Bu Eylül, Teamwork Arts ve British Library, bir dizi fikri kapsayan hem fiziksel hem de sanal platformlarda sınırsız entelektüel ve edebi söylem olanaklarını keşfedecek olan JLF London’ı British Library’de sunuyor.
Her şey her zamanki gibi olacak – dostluk, fikir kervanı ve konuşmaların büyülü akışı.
Yazarlar ve düşünürler, şairler, baladçılar ve öykücülerden oluşan bir kervan olarak, her yere yayılan kapsayıcılık ve topluluk duygusuyla Festival ruhu bir kez daha Londra’nın kalbinde olacak ve Güney Asya’nın eşsiz çok dilli edebi mirasını British Library’de canlandıracak.
Geçen yıl British Library’nin sanal sahnesi, kadınlık, azınlıklar, Budizm, Bölünme, viroloji, distopya, Bollywood, kurgu-yazım ve tarih konulu oturumlarla üç gün boyunca heyecan ve hazırlıkla doluydu. Konuşmacılar Bernardine Evaristo, Vidya Balan, Avi Shlaim, Christina Lamb, John Lanchester, Nikesh Shukla, Anne Waldman, Ajit Lalvani, Ravinder Bhogal, Roger Highfield ve daha birçok kişiden oluşuyordu.
https://Jaipurliteraturefestival.org/friendsofthefestival-registration#
https://teamworkarts.com/festivals
https://Jaipurliteraturefestival.org/about
https://online.Jaipurliteraturefestival.org/live
https://en.wikipedia.org/wiki/Jaipur_Literature_Festival
https://www.booksonturkey.com/Jaipur-literature-festival-india-march-2022/
JAİPUR EDEBİYAT FESTİVALİ 2021, ÖZEL OLARAK SEÇİLMİŞ BİR FESTİVAL DENEYİMİYLE YENİ DİJİTAL PARADİGMALARI KUCAKLIYOR
‘Dünyadaki en büyük edebi gösteri’ olarak tanımlanan Jaipur Edebiyat Festivali, görkemli bir fikir şölenidir.
Geçtiğimiz on yılda, yaklaşık 2000 konuşmacıyı ağırlayan ve Hindistan ve dünyanın her yerinden bir milyondan fazla kitap severi ağırlayan küresel bir edebi fenomene dönüştüğünü gördü.
Temel değerlerimiz değişmeden kalıyor: özgür ve adil erişim sunan demokratik, bağlantısız bir platform olarak hizmet etmek.
Festival her yıl dünyanın en büyük yazarları, düşünürleri, yardımseverleri, politikacıları, iş dünyası liderleri, spor insanları ve eğlence sanatçılarının farklı bir karışımını ifade etme ve düşünceli tartışmalara ve diyaloga girme özgürlüğünü savunmak için bir sahnede bir araya getiriyor.
Nisan 2020’de, dünya yıkıcı bir pandeminin dikte ettiği eşi görülmemiş bir karantinaya girerken ve biz giderek dijital bir ortamı benimsemeye başlarken, Teamwork Arts JLF Brave New World’ü başlattı ve ardından Jaipur Edebiyat Festivali KELİMELER KÖPRÜLERDİR, JLF Londra , Adelaide, Colorado, Houston, New York ve Toronto – Nobel Ödüllüler, Man Booker, Pulitzer, JCB, Commonwealth, Sahitya Akademi ve diğer ödül sahiplerini içeren, zamanımızı tanımlayan edebiyat, fikirler ve anlatılar üzerine güçlü dijital sohbetler dizisi. Çünkü kesintisiz bilgi akışının ve ortak kitap sevgisinin, toplulukların Covid-19’un istemeden çizdiği sınırların ötesinde bağlantı kurmasının evrensel yolları olduğuna inanıyoruz.
Geçtiğimiz birkaç ay boyunca, bu çevrimiçi diziler 248’den fazla oturumda 416’ya kadar konuşmacıya ev sahipliği yaptı ve kıtalarda yaklaşık 5 milyon görüntüleme topladı !
27 Milyonluk bir erişim ve 40 milyondan fazla Gösterim ile .
Macaristan:
Kırım:
Türkiye Cumhuriyeti:
Rusya
Azerbaycan:
Kazakistan:
Kırgızistan:
İran:
Doğu Türkistan:
Özbekistan
Türkmenistan
Kültür sanat edebiyat insanlarının ve ürünlerinin değerleri nasıl yükseltilebilir? Çok dar çevrelerde kısa paslaşmaların neticesinde 5-10 popüler ismi geçmeyen tekelci bir kültür sanat pazarı var. bunun dışındaki büyük çoğunluğun değeri yok. kültür sanat da kara düzen çalışıyor.
Erozyon ve sorun çok büyük.
Popüler kültür, arabesk zevkler, eğitimsiz bireyler, alt yapısız insanlarımız ve gelinen nokta. Yığın psikoloji…
Soru : Beynin görevi nedir..
Cevap : Beyim Belediyede şofördür…
Tiyatro ve sinema komediye, müzik ise sözde sanatçılara, edebiyat dar bir kast çevreye indirgenerek, halktan kopma, magazinleşme hepsi birlikte bayağılaşmayı getirmiştir.
Kültür ve sanatın magazinleşmesi
Müzikli, çalgılı çengili haberler.
Sözde sanatçıların peşinde paparazziler.
Kültür Sanat ağaları ve peşlerinde magazin orduları.
Tartışma programlarında da Kültür Sanat Tekeli’nin seçtiği hep aynı profesörler.
Kültür ve sanat, özündeki düşünce ve yaratıcılık işlevinden soyutlanmış, bayağılaşmış bir eğlence metasına dönüştürülmüştür.
Türkiye’de kültür erozyonu nasıl yaşandı