Türkler taşa yazılmış yazıtlarında ilk olarak gün yüzüne çıkan sözler arasından bilgeliği simgeleyen Ak nitelemesi ile Akdeniz’i, gücü simgeleyen Kara nitelemesi ile de Karadeniz’i isimlendirmişlerdir.

Bilgelik ve güç ise her iki  denizi birbirine bağlayan Marmara Denizi’nde Bilge Güç olarak senteze kavuşmuştur.

Dünya başkenti İstanbul şehrinde kurulu köklü bir vakıf olan Marmara Grubu Vakfı ise uzun yıllardan bu yana bu her iki deniz etrafındaki ülkeleri ve komşularını her yıl Avrasya Ekonomi Zirvesinde bir araya getirmektedir. 2024 yılında 27.si düzenlenen bu zirvenin son gününde ise burada açıkladığımız bilge güç kavramını  çözümleri ile günümüz sorunlarına uyarlayan Bilge İnsanlar Oturumu düzenlenmektedir.

Söz konusu oturuma ise yine uzun yıllardan bu yana Avrasya ülkelerinin 20 yi aşkın cumhurbaşkanları konuşmacı olarak katılmaktadırlar. 27.zirvede siyasette 50 yıl hizmet etmiş Bilge Cumhurbaşkanı Süleyman  Demirel’in (1924-2015) 100. doğum günü de bu vesileyle kutlanmıştır.

Süleyman Demirel özellikle 1993 yılındaki Cumhurbaşkanlığı’ndan başlamak itibaren Türkiye’yi Avrasya ülkeleri ile yakınlaştıran bir profil izlemiş ve Avrasya’da ayak basmadık yer bırakmamıştır.

Büyük Asya’daki Göktürk Kağanlığından  bu yana devlet adamlığı için birincil vasıf olarak gördükleri Bilge unvanını 20’den fazla devlet adamına veren Türkler, bu kez de Küçük Asya’da kurdukları Türkiye Cumhuriyetini  bir bilge güç olarak, dünyanın bu en netameli ve çetrefil bölgesinde temayüz ettirmekteler.

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$16.74 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

ISTANBUL TRAVEL GUIDE (TRAVELLING AND HIKING GUIDE BOOKS Book 31)

$3.00 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(43538)

$7.31 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Crescent & Star: Turkey Between Two Worlds

(455217)

$11.11 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(43579)

$14.49 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia

(485156)

$8.97 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia (Rick Steves Travel Guide)

$22.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul & Northwest Turkey Travel Reference Map WP

(4554)

$10.95 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44541)

$12.48 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Wonders of Istanbul: A Photo Collection of the City’s Most Beautiful Places to See – A Stunning Coffee Table Travel Photobook

(5052)

$23.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

A Guide to Biblical Sites in Greece and Turkey

(455127)

$11.08 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(43538)

$7.31 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$16.74 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(5053)

$18.40 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire

(425477)

$8.49 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44541)

$12.48 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Shadow of the Silk Road: A 7,000-Mile Journey Through Central Asia―Trade, Religions, and Ideas from China to Turkey (P.S.)

(425665)

$1.85 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkish Phrasebook & Dictionary

(43517)

$7.71 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Great Escapes Mediterranean. The Hotel Book

(455103)

$56.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(43579)

$14.49 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Karamanlıların Yazdığı Hristiyan Dini Metinler

Karamanlılar, 13. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar Anadolu’da yaşayan ve Türkçe konuşan bir Hristiyan topluluğuydu. Kendi dillerinde yazdıkları birçok dini metin günümüze kadar ulaşmıştır. Bu metinler, Karamanlıların inançlarını, geleneklerini ve kültürlerini anlamak için önemli bir kaynak oluşturmaktadır.

Karamanlıların yazdığı Hristiyan dini metinlerin bazı örnekleri şunlardır:

• İncil: Karamanlıca İncil’in en eski kopyası 14. yüzyıldan kalmadır. Bu kopyalar, Eski Ahit’in tamamını ve Yeni Ahit’in bir kısmını içerir.
• İlahi ve Dualar: Karamanlılar, ibadetlerinde kullandıkları birçok ilahi ve dua yazmışlardır. Bu metinler, Karamanlıların dini duygularını ve inançlarını yansıtır.
• Azize Hayatları: Karamanlılar, Hristiyan azizlerin hayatlarını anlatan birçok metin yazmışlardır. Bu metinler, Karamanlıların dini ve ahlaki değerlerini yansıtır.
• Vaazlar: Karamanlı din adamları, cemaatlerine yönelik birçok vaaz yazmışlardır. Bu metinler, Karamanlıların dini inançlarını ve ahlaki değerlerini öğretmek için kullanılmıştır.

Latin alfabesi ile: POU MEZARTA SAKIN NIGDE KARGESINTEN ILOSONLOU MEHANETZI SAVVA ZEVTZESI H. VIOLEEM GIATIOR. ALLAH RAHMET EILESIN 1897 IOULION 21.

İstanbul’da bir Karamanlı mezarı. Karamanlılar, Orta Anadolu’dan Türkçe konuşan Ortodoks bir nüfustu. Mezar Türkçedir ancak Rum harfleriyle yazılmıştır.

Karamanlıların yazdığı Hristiyan dini metinlerin önemi:

• Bu metinler, Karamanlıların inançlarını, geleneklerini ve kültürlerini anlamak için önemli bir kaynak oluşturmaktadır.
• Bu metinler, Türkçe’nin tarihsel gelişimi açısından da önemlidir.
• Bu metinler, Hristiyanlığın Anadolu’daki tarihi açısından da önemlidir.

Karamanlıların yazdığı Hristiyan dini metinleri inceleyebileceğiniz bazı kaynaklar:

• İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi
• Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Kütüphanesi
• Süleymaniye Kütüphanesi
• Vatikan Kütüphanesi

Karamanlıca metinleri okumak için:

• Karamanlıca alfabesini öğrenmeniz gerekir.
• Karamanlıca dilbilgisi ve sözlüklerine ihtiyacınız olacaktır.

Karamanlıca metinler hakkında daha fazla bilgi edinmek için:

• Prof. Dr. Ahmet Elibol
• Prof. Dr. Geoffrey Haig
• Dr. Özgür Koca

Karamanlıca Metinlere Örnekler

• İncil: Matta 6:9-13

Babamız, ki göklerdedir,
Adın mukaddes olsun,
Malkûtun gelsin,
İsteğin gökte olduğu gibi yerde de olsun.
Gündelik ekmeğimizi bugün bize ver,
Ve bizleri borçlularımıza bağışladığımız gibi,
Sen de bizim borçlarımızı bağışla.
Ve bizi imtihana sokma,
Ve bizi şerden kurtar.
Çünkü malkût, kudret ve izzet ebediyen Senindir.
Amin.

• Dua:

Ey yüce Tanrı,
Sana şükrediyoruz ki bizi yarattın ve bize hayat verdin.
Sana şükrediyoruz ki bize İsa Mesih'i gönderdin ve bizi günahlarımızdan kurtardın.
Senden rica ediyoruz ki bizi her zaman koru ve bize yol göster.
Bizi günahlardan ve kötülüklerden uzak tut.
Bize inancımızı ve sevgimizi korumanın gücünü ver.
Amin.

Not

Karamanlıca metinler, Türkçe’nin tarihsel gelişimi açısından da önemlidir. Bu metinler, Türkçenin farklı lehçelerini ve dillerle olan etkileşimini anlamak için önemli bir kaynak oluşturmaktadır.

Ek Bilgiler

• Karamanlıca
• Karamanlıca metinler
• The Karamanlides; Orthodox Turks

 Türklerin Dini Metinleri ve Budizm

Türkler, tarih boyunca birçok farklı dine mensup olmuştur. Bu dinlerden biri de Budizm’dir. Budizm’in Türkler arasında yayılması MÖ 2. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Hunlar, Göktürkler ve Uygurlar gibi Türk devletleri Budizm’i benimsemiş ve bu dine önemli katkılar yapmışlardır.

Türklerin Budizm’e katkılarından biri de dini metinlerin tercümesidir. Sanskritçe ve Tibetçe’den Uygurcaya birçok Budist metin tercüme edilmiştir. Bu tercümeler sayesinde Budizm’in öğretileri Türkler arasında daha geniş bir kitleye ulaşmıştır.

Türklerin Budizm’e katkılarından bir diğeri de tapınak ve manastırların inşasıdır. Orta Asya’da birçok Budist tapınağı ve manastırı bulunmaktadır. Bu tapınak ve manastırlar, Budist sanatının ve mimarisinin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Burkancılık

Türklerin Budizm’e katkılarının bazı örnekleri şunlardır:

• Tercümeler:
  • Uygurca Altın Işık Sutra (Suvarnaprabhasa Sutra)
  • Uygurca Vimalakirti Sutra
  • Uygurca Maitreya Sutra
• Tapınak ve Manastırlar:
  • Bezeklik Bin Buda Tapınağı (Turfan, Çin)
  • Subashi Tapınağı (Karashahr, Çin)
  • Kızıl Yar Tapınağı (Turfan, Çin)

Budizm, Türklerin tarihi ve kültürü üzerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur. Bu etki, Türklerin dini metinlerinde, sanatında ve mimarisinde görülebilir.

Türklerin dini metinlerinde Budizm’in etkisi birçok farklı şekilde görülebilir. Bu etkilerden bazıları şunlardır:

• Terminoloji: Türkçede Budizm’den Türkçeye geçmiş birçok kelime bulunmaktadır. Örneğin, “Budha“, “dharma“, “karma“, “nirvana” gibi kelimeler Budizm’den Türkçeye geçmiştir.
• Mitoloji: Türk mitolojisinde Budizm’den gelen birçok motif bulunmaktadır. Örneğin, göktaşı, yedi kat yeraltı dünyası gibi motifler Budizm’den Türk mitolojisine geçmiştir.
• Felsefe: Türk felsefesinde Budizm’den gelen birçok fikir bulunmaktadır. Örneğin, samsara (doğum-ölüm döngüsü), anatta (benliksizlik), sunyata (boşluk) gibi fikirler Budizm’den Türk felsefesine geçmiştir.

Budizm’in etkisi Türklerin dini metinlerinde açıkça görülebilir. Bu etki, Türklerin tarihi ve kültürü ile Budizm arasındaki yakın ilişkiyi göstermektedir.

Kaynaklar

• Türk Dini Metinleri ve Budizm
• Türklerin Dini Metinlerinde Budizm’in İzleri
• Türklerde Budizm

Istanbul For First Timers: A Local's Travel Guide To Turkiye's Hidden Gems and Culture

(45534)

$17.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia (Rick Steves Travel Guide)

$22.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul & Northwest Turkey Travel Reference Map WP

(4554)

$10.95 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Easy Turkish Phrase Book for Travel: 1500+ Essential Phrases for Vacation, Restaurants, Hotels & Everyday Conversations in Turkey: The Ultimate Guide ... Local Slang & Essential Survival Phrases

(5051)

$10.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Rough Guide to Turkey (Travel Guide with eBook) (Rough Guide Main Series)

(43576)

$16.09 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Wonders of Istanbul: A Photo Collection of the City’s Most Beautiful Places to See – A Stunning Coffee Table Travel Photobook

(5052)

$23.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435492)

$9.87 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide to Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$17.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkey Travel Guide 2026: Complete Companion for Istanbul, Cappadocia, Ephesus, and Antalya with Cultural Etiquette, Archaeological Sites, Budget Strategies, Transportation Options, and Turkish Exper

(5051)

$7.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bod (Travel Guide)

$20.33 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(43538)

$7.31 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$16.74 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire

(425477)

$8.49 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Idiot: A Novel

(3855534)

$9.47 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bod (Travel Guide)

$20.33 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(5053)

$18.40 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Learn Turkish language self-study (level one for beginners) : Learn to read, write, speak and understand Turkish by yourself, even if you are a beginner ... (Mastering Turkish: Step by Step) Book 1)

(45557)

$5.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

God's Battalions: A Study of the Crusades, Christian Warfare, and the Fight for the Holy Land

(4651023)

$10.55 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(43579)

$14.49 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: Memories and the City (Vintage International)

(415966)

$13.28 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

İÇİNDEKİLER

ÖZET

A- TÜRKLERİN İNANÇ YOLCULUKLARI

B- DİNLER

1. Gökdini

2. Maniheizm

3. Budacılık

4. Zerdüştlük

5. Müslümanlık

6. Hristiyanlık

7. Musevilik

C- FARKLI İNANÇLARA SAHİP TÜRK BOY VE TOPLULUKLARI

D- TEFEKKÜR MEDENİYETİMİZ

—————————————————

ÖZET

Asya’nın Yenisey ve Orhun boylarında taşa yazılan TENGRİ inançları ile başlayan Türklerin inanç yolculukları, Dunhuang mağaralarındaki Budist resimler ve tapınaklar, ahşap direkli Semerkant, Buhara Camileri, Ahlat mezar taşları, Anadolu coğrafyasındaki Kapadokya yeraltı kiliseleri, Göbeklitepe Tapınağı, Karaim Sinagogları, Karamanlı Ortodoks Kiliseleri,  Küçük Asya’nın kadim mitolojileri, Sümer Tanrıları, Rumeli dergah ve tekkeleri ile çeşitlenip zenginleşmiştir.

Türklerin Tengricilik (Göktanrı) ile başlayan dini inançları, Maniheizm ve Budacılığın ardından Semavi  dinlerle buluşmuş, 7 dinde inançlarını sürdürmüşlerdir.

21.yüzyılda Asya ve Avrupa’ya dağılmış 35’i aşkın Türk boy ve toplulukları 5 dinde  inançlarını devam ettirmektedirler:

Müslümanlık…………..17 boy
Hristiyanlık…………….11 boy
Şamanist ……………….4 boy
Budist …………………..3 boy
Musevi…………………..2 boy

35 boyun yarısının tercihi Müslümanlık, dörtte üçünün tercihi ise Müslümanlık-Hristiyanlık şeklinde olmuş, Şamanizm-Budizm şeklindeki Asya inanışları ise boyların %20’sinin tercihi şeklinde olmuştur.

Türk’ün Dinleri ve Türkçe

A- TÜRKLERİN İNANÇ YOLCULUKLARI

Tengri
Türkçe’de tespit edilen ilk kelime Tengri’dir (Tanrı). Türklerin kuvvetli inançlara sahip oldukları, kavramsal çerçevenin kadim ve kuvvetli olduğu görülmektedir.

Göktanrıclık, daha sonra Yakut Türkleri üzerinden Amerika’lara da atlayacaktır.

Türkler, Göktanrı inanışları ile Çin’lilerin inanç dünyalarını da dönüştürmüşlerdir.

İslamiyet ve Hilafet
İslamiyet ve Hilafet, Türklerin kadim hasımları Çin ve İran’a karşı olan mücadelelerinde; galabe çalmalarına neden olmuştur.

Horasan Türklerinden Ebu Hanefi’nin sistemleştirdiği Kuzey İslam’ı yani Hanefilik İslamiyet’in %56 sını teşkil etmektedir. Akıl ve İman birbirinin destekçisidir. Tasavvufi inanışlar, mezhep ayırımını ortadan kaldırmış, Bektaşilik, Osmanlı’nın Avrupa’da yayılmasının altyapısını teşkil etmiştir.

Ana Eksenler

• Çin, İran, Rusya ve Avrupa’da önemli bir Müslüman Türk nüfusu;
• Çin ve Rusya’da Budist Türk nüfusu
• Rusya ve Doğu Avrupa’da Hristiyan ve Musevi Türk nüfusu yeralmaktadır.

Kutsal Toprakların Ülkesi
Türkiye, kutsal toprakların ülkesi: Ana Tanrıça Kibele Kültü, Meryem Ana Evi, İznik Konsülü, Ortodoksluğun Türkiye topraklarında hayat bulması, 7 kutsal kiliseler, Ayasofya Kilisesi, Mimar Sinan Camileri, Medreseler, Külliyeler, İbrahim Peygamber Urfa, Nuh Peygamber, Nuh’un Efsanesi, Harran, Aziz Paul, Antakya, Tarsus, Kapadokya Yeraltı Kiliselerindeki ilk Hristiyanlar, Göbeklitepe (MÖ 8000), Süryanilik, Aramilik, Nesturilik, Doğu Hristiyanlığı hep ülkemiz topraklarındaki inanç yolculuklarıdır.

Nil – Amuderya (Ceyhun) Nil nehri ile Ceyhun (Amuderya); Nil’in İskenderiye ve güneyde El Uksur Vasıt noktalarından başlayarak doğuya doğru iki paralel çizgi çekildiğinde arasında kalan şehirler; İskenderiye, Memphis, Kahire, Şam, Kudüs, Harran (çeperinde) Yeruşalayim, Ninova, Bağdat, Babil, Basra (çeperinde), Uruk (çeperinde), İsfahan (çeperinde), Nişapur, Buhara, Semerkant.

Türkler, Nil-Amu Derya/Ceyhun ekseninde gerçekleşen kıtalararası kültür temaslarında, doğudan Semerkant ucundan başlayıp, batıya doğru yolculuk süreçlerinde var olmuşlardır.

Ana İstasyon: Maveraünnehir Sarı Nehir (Huang Ho) – Ceyhun veya Orhun nehri – Ceyhun arasındaki mesafe ile Ceyhun – Nil arasındaki mesafe birbirine eşittir. Türkler, yüzyıllar süren Batı’ya yolculuklarını ara istasyon Maveraünnehir (Ceyhun-Seyhun) olacak şekilde gerçekleştirmişlerdir.

Hanefilik Ekseni 700’lü yıllarda İslamiyetin erken çağlarında Horasanlı Bilge İmam-ı Azam Ebu Hanife, İslamiyetin sistemleştirilmesinde sabırlı ve gerçekçi, imanı akıl ile meczeden adımlar atarak, İslamiyetin en geniş mezhebinin ilerde Balkanlardan Hindistan’a, Bengaldeş’e; Tataristan’dan Mısır’a uzanacak bir iman&gönül birlikteliği yaratılmıştır.

Hindistan Türkiye ve Türkistan haricindeki coğrafyalardan Hindistan’da Türk Babür İmparatorluğu İslamiyeti altkıtada zengin bir medeniyet seviyesine yükseltmiş, Yamuna nehri kenarındaki Agra kentini Taç Mahal ile şenlendirmiştir. Osmanlılar döneminde ise İstanbul’da Hint Tekkeleri varlıklarını sürdürmüşlerdir.

Osmanlı’da Semavi Dinler Osmanlı, Semavi dinlerin hepsinin temsilini üstlenmiş; İslamiyeti Hilafet, Ortodoksluğu İstanbul Patrikhanesi, Museviliği Hahambaşılık, Ermeniliği Patriklik ile temsil etmiştir.

Hristiyanlığın kökleri Filistin ve Anadolu topraklarıdır.

Doğu Hristiyanlığı’nın Ermeni, Süryani ve Rum Ortodoks kilise ve inançlarının kökeni Türkiye topraklarıdır.

Protestanlığı ortaya çıkaran Osmanlı diplomasisidir.

Katolik Hırvatlar, Ermeniler, Arnavutlar, Polonyalılar, Macarlar, Rumlar Osmanlı ile olumlu ilişkiler içinde olmuşlar Polonya ve Macaristan’ın bağımsızlık mücadelelerinin merkezi Osmanlı toprakları olmuştur.

Maveraünnehir/Türkistan Rönesansı 700-1200
700-1200 yılları arasına Maveraünnehir merkezli Türkistan coğrafyası Rönesansı, Avrupa’dan 600 yıl önce yaşamaya başlamıştır. Uluğ Türkistanlılar diller ve dinler ile hemhal olmuşlardı. Zerdüştilik, Manicilik, Budacılık, Nesturilik, Süryanilik, Hinduizm, Müslümanlık ve Yahudilik dinleri ve dilleri ile tanışık olan Türkistanlılar tüm bu dinsel çeşitlilik ve zenginlikten tasavvuf (sufizm) çizgisini geliştirmişlerdi.

Karahanlılar ve Selçuklular (NizamülMülk, Nizamiye Medreseleri) İslam Medeniyetine Medrese kurumunu kazandırmışlardı.

Maveraünnehir’den İran coğrafyasına, Horasan’a sıçrayan kültürel enginlik ve etkileşim ikliminde Türkler NizamülMülk ve Gazzali ile İslamiyet’in uygulama kodlarını kitaplaştırırken, aynı coğrafyada neşet eden Hacı Bektaş-ı Veli gibi Horasan Erenleri de Tasavvuf düşüncesini Türklere has olacak şekilde geliştirmişlerdi.

Türkistan/Horasan – Endülüs Sentezi
Türkistan/Horasan Tasavvufu ardından Anadolu ve Rumeli’ne sıçrayarak Demir Baba/Sarı Saltuk/Yunus/Mevlana/Hacı Bektaş çizgisine ilaveten Endülüs’ten hicret eden İbnül Arabi ile mücadeleci de bir kimliğe bürünecek, kolonizatör Dervişler her iki kıtayı da tekke, zaviye ve dergahlarla şenlendirerek hem müteşebbis hem de mütefekkir olmanın birlikteliğini yaşatacaklardır.

Mütekamil Medeniyet Çizgisi: MMM ve Türklerin Genetiği
Maveraünnehir, Mezopotamya ve Menderes nehirlerinin; Nil’den Tuna’ya… Nil’den Ceyhun’a, Ceyhun’dan Yamuna nehrine; coğrafyaların alüvyonlu topraklarının meydana getirdiği zengin kültürel birikim Türklerin genetiğine işlemiştir.

Anadolu, inananların sığınağı; merhamet ve muhaceret toprağı olmuştur her zaman. Kapadokya yeraltı kiliseleri ile inananları bağrına basan Anadolu, 1492’de Endülüs Yahudilerini, 1800’lü yıllarda ise Balkanlar ve Kafkasya’dan sürgün edilen Müslüman Muhacirleri bağrına basmıştır.

81’i camii olmak üzere Osmanlı diyarlarını 375 mimari eser ile mamur eden Mimar Sinan; İslam Medeniyetinin coğrafyalarını, topraklarını nurlarla donatan bir Anadolu mümini ve dehasıdır.

Hindistan’da Yamuna nehri kıyısında İslam Medeniyeti’ni temsilen Babür Türk İmparatorluğu tarafından inşa edilen Tac Mahal Türbesi ile, Edirne’de Meriç Nehri civarında Osmanlı İmparatorluğu döneminde Mimar Sinan tarafından inşa edilen Selimiye Camii; UNESCO Dünya Mirası Listesinde birbiri ile yarışmaktadırlar.

Semerkant, Buhara, Kaşgar Camileri; İstanbul’un Selatin Camileri, Ayasofya Kilisesi/Camii, Hazar Sinagogları, Rumeli Tekkeleri, türlü türlü inançlarda kimliklerini dile getirmiş Türklerin, Medeniyet yolculuklarındaki Mütekamilliğin apaçık suretleridir.

B- DİNLER

Gökdini

Tek Tanrılı, tek yaratıcılı Hanif dini inancı. İskit, Hun ve Göktürkler ile İ.Ö. Çinliler de Gök dine inanmakta idiler.  Daha sonra Konfuçyünizm, Taoizm ve Budizm inancını kabul ettiler.

Tengricilik ya da Gök Tanrı dini tüm Türk ve Moğol halklarının, şimdiki inanç sistemlerine katılmadan önceki inancıdır. Tengri‘ye ibâdet etmenin yanında Animizm, Şamanizm,Totemizm bu inancın ana hatlarını oluşturmaktadır. Tengri, bugünkü Türkçedeki Tanrı kelimesinin eski söyleniş şeklidir. Orhun Yazıtları‘nda ilk çözülen kelime olup yazılışı” ” şeklindedir.

Bu inanca göre Gök‘ün yüce ruhu Tengri‘ydi. Kişiler kendilerini gök baba Tengri, toprak ana Ötüken ve insanları koruyan atalarının ruhları arasında güven içinde hissedip onlara ve diğer doğa ruhlarına dua ederlerdi.

Büyük dağların, ağaçların ve bâzı göllerin güçlü ruhları barındırdıklarına inanarak dualarını bazen bu cisimlere yöneltirlerse de bu cisimler tanrı kabul edilmezdi. Sadece onun yeryüzündeki varlığının bir göstergesiydi.

Göğün ve yeraltının “yedi” katı olduğuna, her katta çeşitli ruhların varolduğuna inanılırdı. İnsanlar doğaya, ruhlara ve diğer insanlara saygılı davranıp belli kurallara uyarak dünyalarını dengede tutmaları ile kişisel güçlerinin doruğuna varıp dışarıya yansıdığına inanırlardı.

Eğer bu denge, kötü ruhların saldırısı veya bir felaketten dolayı bozulursa bir şamanın yardımı ya da Tengri’ye verilen bir adak ile yeniden düzene sokulması gerektiğine inanılırdı.

Tengri-Kültü’nün en eski kanıtları 3000 yıllık Çin kaynaklarında Hiung-nu (Doğu Hunlar) ve Tue’kue halklarını anlatan yazılarda bulunmuştur.

Hun (Çince de Hiung-nu) hükümdarlarının kanlarının Tengri tarafından kutlandırılmış olduğuna inanırlardı. Destanlarında, Tengri’nin yolladığı bir dişi ya da erkek kurdun tanrısal kanının çiftleşme yoluyla hükümdarlarının sülalesine karışmış olduğuna inandıkları çeşitli yollarla belirtilmektedir.

En eskisi ve en yaygın olanı kutsal dişi kurt Asena hakkındaki efsanenin farklı sürümleridir. Birçok eski Türk topluluğunda, Göktürklerde ve Orta Çağ‘a kadar varolmuş Türk devletlerinde, kendi köklerinin kutsal Asena sülalesine dayandığını vurgulayan ve bu yüzden halkı tarafından yaşayan bir yarı tanrı olarak görülmüş olan Türk hükümdarlarına rastlayabiliriz.

Bu hükümdarlar, Tengri’yi yeryüzünde temsil eden Tengri’nin oğulları olarak kabul edilmiştir. Tengri’nin bu hükümdarlara verdiği kudretli hükümdar ruhu olan kut’u elde etmiş olduklarına inanılarak adlarına Tengrikut ya da kutluğ gibi eklemeler yapılmıştır.

Tengricilik, Hunlar, Avarlar, Ön Bulgarlar, Kumanlar ve antik çağın bâzı diğer savaşçı Türk ve Moğol toplulukları ve daha sonra da Cengiz Han’ın Altın Ordusu tarafından Avrupa‘ya da taşınmıştır.

Bu inanç göçebe yaşamına o kadar bağlıdır ki, Tengrici kavimlerin yerleşik bir yaşama geçişleri daima göçebe hayatı ile birlikte Tengriciliği de bırakmalarını ve diğer inançları kabul etmelerini beraberinde getirmiştir.

Göçebeliği bırakmayan kavimler, Tengriciliği de bırakmamışlardır. Doğu ve Orta Avrupa’da, Orta Çağ‘ın sonlarına kadar, Tengri’ye dua eden bâzı ufak göçebe kavimlere rastlamak mümkün olmuştur.

Eski Türk inancının adı Şamanizm değil, Tengricilik

Doğa güçlerine saygı, büyü ve mistik ağırlıklı Şamanist inancı. Türkler, Moğollardan aldılar. Bazı Türk toplulukları bu inanca girdiler.

Eski Türklerin ve Moğolların bugün Tengricilik adıyla bilinen geleneksel inancı, kısa zaman öncesine kadar Türk şamanizmi diye adlandırılıyordu.

Ama Şamanizm terimi artık yalnızca Sibirya‘daki inanç sistemi için değil, bütün dünyadaki ilkel inançlar için kullanıldığından 1990’lardan beri Türklerin ve Moğolların geleneksel inancı için Batılı bilimciler arasında Tengrizm adı giderek yaygınlaşmaktadır.

Julie Stewart “Moğol Şamanizmi” adlı makalesinde şunları belirtiyor:

Batılı bilim adamları bu inanç için gitgide daha sık Tengrizm adını kullanıyor. Bu ad bu inanç için çok daha isabetli, çünkü bu inanç tamamen Tengri’nin etrafına inşa edilmiştir ve insanların günlük ibadetleri için bir Şaman (Kam)’a ihtiyaçları yoktur.

Maniheizm

Uygurlar 762 yılında Mani dinine girdiler.

3. yüzyılda Pers İmparatorluğu içinde, Mani (kuran kişi) tarafından kurulan ve kısa sürede hızla büyük bir coğrafyaya yayılan bir din. Kutsal kitapları Arzhang’dır.Mani dini en parlak dönemini 8. yüzyılda Uygur Devleti‘nin milli dini olarak ilan edilmesi ile yaşamıştır. Mani kelimesi eski Türkçe “Mengü” ve Çağatay Türkçesinde“Tanrı” demektir.

Mani dininin dünyayı görüşünde tanrısal aydınlık ile karanlık iki rakip olarak karşı karşıya durur. Bu ikisinin birbirleri ile mücadelesinde aydınlığın bir kısmı karanlığın içinde (dünyanın içinde) tutsak kalmıştır. Herhangi bir canı söndürmek, hatta bir meyveyi dalından koparmak bile tanrısal maddeye zarar verip aydınlığın tutsaklığını daha da uzatır.

Işığın (aydınlığın) tutsaklığına ancak “seçilmişler”in yardımı ile son verilebilir. Seçilmişler hiçbir canlıyı incitmezler ve asla cinsel ilişkide bulunmazlar. Bu yüzden kendi başlarına geçimlerini sağlayamazlar ve “dinleyenler” onların ihtiyaçlarını temin ederler.

Seçilmişlerin sindiriminde ışık ile karanlığın birbirinden ayrıldığına, dua ve şarkı yardımı ile bu elde edilen ışığın tekrar Tanrı’ya geri döndüğüne inanılır. Ancak dinleyenler de günahlarını temizlemek için birçok enkarnasyonlardan geçmeleri gerekir. İnanca göre dünyanın sonunda ışık ile karanlık ebediyen ayrılacaklardır.

O güne dek bilinen tüm dinsel sistemlerin gerçek sentezi olduğu ileri sürülmüştür. Manicilik aslında Zerdüşt düalizmi, Babilonya folkloru, Budist ahlâk ilkeleri ve Hristiyan unsurların bir karışımından oluşmaktadır.

Bu bileşimde önde gelen anlayış iki ezelî ilkenin, iyi ve kötünün, çatışmasıdır. Bu bakımdan din tarihi araştırmaları, Maniciliği bir tür dinsel düalizm (ikicilik) olarak sınıflandırmışlardır.

Bu din hem Doğu’ya, hem de Batı’ya doğru olağanüstü bir hızla yayılmış; Kuzey Afrika, İspanya, Fransa, Kuzey İtalya ve Balkanlar’da bin yıl süre ile dağınık ve süreksiz biçimde varlığını devam ettirmiştir.

Oysa, asıl gelişimini doğduğu topraklar olan Mezopotamya, Babilonya ile İran’da gerçekleştirmiş ve Doğu’da etkisini X. yüzyıldan sonralara kadar sürdürdüğü Türkistan, Kuzey Hindistan, Batı Çin ve Tibet’e kadar yayılmayı başarmıştır.

Hem Roma İmparatorluğu’nun, hem de İran’da Sasanîler’in baskısına karşın, Manicilik hızla yayıldı. İran’ın Doğusunda bulunan ülkelerde çok başarılı oldu.

X. yüzyılın başlarında, Arap tarihçi El-Birunî “Doğu Türklerinin büyük çoğunluğu, Çin ve Tibet’te yaşayanlar ve Hindistan’ın bir bölümü Mani dinine bağlıdırlar” diye yazmıştı.

Son zamanlarda Turfan kazılarında ortaya çıkarılan Manici resim ve edebiyat bulguları bu açıklamayı kanıtlamıştır. Mani’nin ölümünden bir yüzyıl sonra, Manicilik Malabar kıyılarına kadar yerleşti.

Kara Balgasun’da bulunan ve bir zamanlar Nesturîler’e ait olduğu zannedilen Çince yazıtların, aslında Manici oldukları kuşku duyulmayacak biçimde belirlenmiştir.

Doğu’da Manicilik, IV. yüzyılın sonlarından başlayarak, Doğu İran’da sağlam bir sıçrama tahtası edinmiş ve buradan hareketle İpek Yolu boyunca Afganistan’dan Tarım Havzasına kadar yayılabilmişti.

Manicilik 762 yılında Uygurlar’da devlet dini olarak kabul edilmiş ve böylelikle Çin’e doğru genişleme olanağına da kavuşmuştu. IX. yüzyılda Uygur devletinin yok olmasından sonra, Cengiz Han’a kadar Tarım havzasında varlığını sürdürmüştü.

Çin içinde ise, Güney kıyılarına kadar inerek, buralarda varlığını gizli bir din olarak devam ettirmeyi başarmıştı. Çin’in Fukien eyaletinde XVI. yüzyılda bile Maniciliğe rastlanmıştı.

Manicilik İran ve Babilonya’da hiçbir zaman egemen din düzeyine yükselemedi, ancak Emevîlerin yönetimi altında geniş bir hoşgörü ve refaha ulaşabildi. Maniciler kimi Emevî halifelerinden müsamaha gördüler, başkent Bağdat’ta az sayıda olmalarına karşın, Irak’ın birçok köyüne yayıldılar.

Ancak, Emevîlere oranla çok daha az dinsel hoşgörü sahibi olan Abbasîler döneminde, Maniciler “zındık” olarak değerlendirilip baskı görmüşler, çeşitli suçlamalar nedeniyle cezalandırılmışlardır. Bu suçlamalar arasında Düalizm, zina, akraba arası cinsel ilişki ve homoseksüellik önde geliyordu.

Uygulanan baskılara karşın, özellikle Irak’ta bulunan Manici topluluk etkinliğini IX. yüzyıla kadar sürdürmüştü. Ancak, devam eden Abbasî zulmü, Maniciler’in toplu halde önce Horasan’a ve daha sonra, Maniciliğin bir devlet dini olduğu Uygur ülkesine göç etmelerine yol açmıştı.

Mani dini, Mani (216-277) tarafından kurulmuş evrensel karakterli bir dindir. Hıristiyanlık başta olmak üzere; Mazdaizm, Budizm ve Mezopotamya dinlerinden birçok unsurları içine almakta, bu açıdan da senkretik bir karakter taşımaktadır.

Mani dini, iki prensip; iyi-kötü, karanlık-aydınlık, nur-zulmet üzerine kurulmuş olup, buna göre yaşadığımız dünya iyi ve kötü unsurların birleşmesinden meydana gelmiştir. İnsanın ruhu iyiliği, cesedi ise kötülüğü temsil etmektedir. Mani dininin yayılışı, Soğdlu tüccarlarla olmuştur.

Mani dini Uygurlar vasıtasıyla Çin’den Yukarı Asya’ya geri dönmüştür. Bögü Kağan’ın yardımıyla 763’ten itibaren Uygurların resmi dini Maniheizm oldu (Güngör, 2002, C.3:272).

Hindistan ve Çin’le olduğu gibi Orta Asya’nın çok eskilerinden beri İran’la da münasebeti olması nedeniyle Türkler, bu kültürün dinlerinden de etkilenmişlerdir. Türkler arasında geniş bir taraftar kitlesi elde eden bu İran dinleri Zerdüştîlik, Mazdeizm ile Orta Doğu’nun çeşitli eski inançlarından, kısmen de Uzak Doğu dinlerinden oluşan Zerdüştîliğe tepki olarak ortaya çıkan Maniheizm’dir (Ocak,2000:66). 

Göktürklerin Budizm’i kabul etmelerinden yaklaşık iki yüzyıl sonra, 763’te Uygur Kağanı Bögü’nün (760-780) Mani dinine girmesi üzerine bu din Türkler arasında yayılmaya başlamıştır. Yayıcısından ötürü Manihaizm adını alan bu dinde, maddeyi ve ruhu esas alan bir ikilik öngörülmüştür. Ana düşüncesi iyilik ve kötülük arasındaki zıtlıktır. İyilik aynı zamanda ışık ve ruh; kötülük de karanlık ve beden demektir. Evren iyilik ve kötülüğün, insan ise ruh ve bedenin karışımıdır. İnsanlar, “aşk, inanç, yetkinlik, sabır ve hikmet” gibi beş erdem ile kötülüğe karşı durabilirlerdi. Işık gönderen güneş ve aya dua etmek ve oruç tutmak da yapılan ibadetler arasında idi (Turan, 1994:105).

Zerdüştilik

Zerdüşt (M.Ö. 628-551) tarafından kurulmuş olan Zerdüştlük İran’ın millî dini olmuştur. Bu dinin kültürel geçiş alanı üzerinde bulunan Türk ülkelerinde etkili olduğunu söylemek mümkündür (Barthold, 1981: 233).

Türkistan’da yayılmış olan Zerdüştîlik, Orta Asya Türk kültür ve sanatı üzerinde de etkili oldu. Göktürkler kendi tanrılarını İran resim geleneğine göre resmetmekteydiler (Ögel,1984:234).

Çin motifi olan cennet kuşu, Zerdüştîliğe geçti ve onun en önemli sembollerinden biri oldu. Horoz ve cennet kuşu, ateş ve güneşin sembolüdür (Ögel,1984:192).

Zerdüştîlikteki ateş kültü, İran kültüründe tapınma objesidir. Halbuki Türklerde ateş, temizleme aracıdır. Horasan ve Maveraünnehir yöresi dışında Hazar kıyılarında da Zerdüştîliğe giren Türkler bulunmaktaydı (Barthold,1975:54).

Budacılık

Bazı Türk kabileleri 7. yüzyıldan sonra Budizme girdiler. Türkler Buda adını Burkan olarak kullandılar.

https://studybuddhism.com/tr/ileri-seviye-calismalar/tarih-ve-kultur/orta-asya-da-budizm/budizmin-bati-turkistan-daki-tarihi

Dünyada İslamı kabul eden topluluklar içerisinden bazıları güçlü bir Budist geçmişe sahiptir: bunlar Türkler, Afganlar, Pakistanlılar, Endonezyalılar ve Malay’lardır. 

Şimdi Budizm’in bunların ilki arasında nasıl yayıldığına daha yakından göz atalım.

Türki Şahlar

Budizm’i kabul eden en erken Türk topluluğu Türkî Şahlardı. Kuzeybatı Hindistan’da üçüncü yüzyılın ortalarından dördüncü yüzyılın başına kadar hüküm sürdüler ve daha sonra batıya yol alarak bugünkü modern Afganistan’ın merkezine, oradan da beşinci yüzyılın ortalarında Kuzey ve Orta Pakistan’a doğru yerleştiler.

Hem Hinayana hem de Mahayana’nın karışımı olan bir Budizm anlayışını o coğrafyada yaşayan Kuşan ve Batı Göktürkler gibi seleflerinden miras alarak daha önceki dönemlerde kurulmuş büyük manastır külliyelerinin güçlü koruyucuları oldular.

Geç VIII. ve IX. yüzyıllar boyunca, Türkî Şahlar Tibet İmparatorluğu’nun vassalı ve müttefikleri haline gelerek Budizm’in Tibet’te yayılmasına katkıda bulundular.

Doğu ve Batı Türkleri (Göktürkler)

Budizm’i kabul eden bir diğer büyük Türk topluluğu ise Türkî topluluklara adını veren Eski Türkler’di. Doğu Göktürk İmparatorluğu, Moğolistan’da VI. yüzyılın sonundan VIII. yüzyılın ortalarına dek hüküm sürdü.

Kraliyet himayeleri altında bulunan Hintli, Orta Asyalı ve Çinli ustalar çoğu Budist metni Eski Türkçe’ye çevirdi. Eski Türkçe’deki bazı Budist teknik terimler ve kelimeler tüm Orta Asya’da standart kabul edilerek daha sonra Uygurlar ve Moğollar tarafından da kullanıldı.

Eski Türkler kendi Budizm anlayışlarına eski geleneksel Türkî tanrılar veya “tengri”’lere karşı gösterilen hürmet kadar diğer Orta Asya topluluklarından aşina oldukları Zerdüşt tanrılarını da kattılar. Bu eklektik yapı Uygurlar ve Moğollar tarafından da devralınarak aynen korundu.

VIII. yüzyılın başlarında, Doğu Göktürk kraliyet ailesine mensup prenseslerinden biri Tibet İmparatoru ile evlendiğinde kendisiyle beraber birçok Budist rahibin de Doğu Türkistan’ın güneyinde bulunan Hotan’dan Tibet’e davet edilmesine neden oldu.

Batı Göktürk İmparatorluğu da VII. yüzyılın başından VIII. yüzyılın başına dek Budizm’in büyük koruyucularından biriydi. Yöneticileri Özbekistan’da yeni manastırlar yaptırdı. Batı Göktürklerin bir kolu olan Türgiş boyu VII. yüzyıl sonları ile VIII. yüzyılın başlarında Kırgızistan ve güneydoğu Kazakistan’da Budizm’in yayılmasında önayak oldu. Türgişler Tibet’le de müttefikti.

Sekizinci yüzyılın başlarında Kırgızistan ve Kazakistan’da bulunan Türgiş devletinin yerini Budizm’i kabul eden bir başka Doğu Göktürk boyu ve Tibet’in müttefiki olan Karluklar aldı.

Karlukların bir kolu olan Karahanlılar, dokuzuncu yüzyılın ortalarında toprakları doğu Kırgızistan’dan Doğu Türkistan’ın güneybatısındaki Kaşgar bölgesine dek uzanan bir krallık kurdu.

Karahanlılar neredeyse bir yüzyıldan fazla bir zaman boyunca Kaşgar Budizmi ve kendi şaman geleneklerinin karışımı olan bir inanışı sürdürdüler.

Uygurlar

Ancak Budizm’in Türkî topluluklar içerisindeki en ünlü biçimi Doğu Türkistanlı (Xinjiang veya Sincan) Uygurlar’da görülür. IX. yüzyılda Moğolistan’dan bugünkü Kuzeydoğu Sincan’da bulunan Turfan bölgesine göç ederek; Budizm’in bugün Özbekistan’da bulunan Soğd bölgesinden gelen tüccar toplulukları, Turfan bölgesinin Toharistanlıları ile bölgede bulunan Çinli tüccarlar tarafından sürdürülen inançlardan karma öğeler taşıyan bir formunu kabul ettiler.

Bu form güneybatıda bulunan Kaşgar ve Hotan dışında bugünkü Sincan bölgesi boyunca etkili olan Karahoca Uygur krallığı sayesinde tüm bölgeye yayıldı.

Uygurlar buna karşılık, kendi Budizm biçimleri olduğu kadar alfabe ve yönetim becerilerini de XIII. yüzyılın başlarında Cengiz Han’ın önderliğindeki Moğollara devretti.

XIII. yüzyılın ikinci yarısındaysa pratiklerini değiştirip Tibet Budizmi’ni kabul ederek Moğol müttefiklerinin de kendilerini izlemesini sağladılar. Uygurlar oldukça fazla sayıda Budist metni Sanskritçe, Soğd dili, Toharca, Çince ve Tibet dilinden kendi Türkî dillerine çevirdiler ve Budist metinlerin Moğolca’ya çevrilmesinin de öncüleriydiler.

Çoğu Sanskritçe teknik terimi muhafaza eden çeviri biçimleri Moğollarca da örnek alındı. Budizm, Uygurlar arasında XVII. yüzyıla dek varlığını sürdürdü.

Uygurların diğer kolları da Budizm’i takip ediyordu. Bir tanesi, IX. yüzyılın ortalarında Moğolistan’dan Kırgızistan’ın kuzeybatısındaki Çu Nehir vadisine gelerek orada bulunan Karlukların ve onlardan önce de Türgiş Türklerinin vesayeti altında gelişen Budizm’i izleyen koldu.

Bir diğeriyse Doğu Türkistan’daki Kaşgar’dan göç ederek bir yüzyıl önce bölgeye yerleşen Karahan Türkleri tarafından da kabul edilen Kaşgari Budizmi’ni benimseyen koldu.

Üçüncü ve Sarı Uygurlar olarak bilinen grupsa, yine IX. yüzyılın ortalarında Moğolistan’dan o zamanlar Tibet İmparatorluğu tarafından yönetilen ve bugün Çin’in Kansu eyaleti olan bölgeye yerleşen koldu. Sayıca az olsalar da, Sarı Uygurlar bugün halen Tibet Budizmi’ni takip etmeye devam etmektedirler.

Tuva

Budizm’i kabul eden son Türkî topluluk bugün Sibirya olarak bilinen batı Moğolistan’ın kuzeyindeki Tuva halkıydı. XVIII. yüzyıldan beri yakın ilişki içinde oldukları Moğol alt kolu ile birlikte Tibet Budizmi’ni takip etmektedirler.

Bilge Kağan, bir dönem de Türkler arasında Budizm’i yayma gayretinde bulundu. Tapınaklar yaparak Türkleri Budist yapmak arzusunu taşıdı. Vezir Tonyukuk, bu düşünceye de karşı çıkarak, Budizm’in insandaki hükmetme ve iktidar duygusunu zaafa uğrattığını, kuvvet ve savaşçılık yolunun bu olmadığını, eğer Türk milletinin yaşaması isteniyorsa, bu din ve tapınakların ülkeye sokulmaması gerektiğini söyledi.

Bilge Kağan, çok itibar ettiği Veziri Tonyukuk’un tavsiyelerine uyarak, aklından geçen bu planları uygulamadı.

Kaynak: Türk Toplulukları Arasında Budizm, Alexander Berzin, Kahire, Mısır, Kasım 1995. İlk yayımlandığı kaynak: Berzin, Alexander. Buddhism and Its Impact on Asia. Asian Monographs, no. 8. Cairo: Cairo University, Center for Asian Studies, June 1996. Türkçe’ye çeviren: Güzin A. Yener

Burkan

Burkan, Burhan = Buda

Türklerin, eskiden, Orta Asya’dakilerin, Buda dinine ve Buda’ya
verdikleri ad.

Buda (Buddha). Burkan < çince bi’iu’t + türkçe kan (han, kağan,
hakan).

Siziksiz tükel o bilge tengri tengrisi burkan:

şüphesiz mükemmel bilge,
tanrı(lar) tanrısı
buddha’nın kendileridir.

Burkancılık: Türk Budizmi. Türklerin budizmle ilk ilişkileri Toba Türklerinin Çin’e
saldırmalarıyla başlıyor. Zaten bu nedenle olsa gerek Toba Türklerinin
budizm anlayışı, şamanlıkla karışıktır.

Daha sonra Uygur Türkleri de Budizmi benimser. Hemen hemen bütün budist yapıtlar uygurcaya çevrilir ve budizmin önemli terimleri türkçeleştirilir.

Uygur sanatının temeli eski Türk inançlarına ve yasam tarzına, Budizm, Manicilik vb. dinlerin getirdiği yeni düzene dayanmaktadır.

Bu yeni sistemde gerçekleştirilen sentez diğer sanat cevrelerinden farklı özellikler gösteren bir Uygur sanatı ortaya çıkarmıştır.

Budist tapınaklar ve özellikle Mani tapınakları asıl gelişimini Uygur devrine borcludur.

Uygur manastır ve tapınakları Selçuklu ve Osmanlı külliyelerinin kaynağını oluşturmuştur.

Kaynak: Erken Devir Türk Sanatı, Yaşar Çoruhlu, Kabalcı Yayınevi, 2007

—————Budist Türkler———-–

• Sarı Uygurlar. Kansu eyaleti, Çin
• Tuvalar. Tuva Cum. Rusya
• Burkanlar (Altay). Rusya

Sarı Uygurlar. Kansu eyaleti, Çin

Tuvalar. Tuva Cum. Rusya

Burkanlar (Altay). Rusya

M.Ö. VI. yüzyılda Hindistan’da ortaya çıkan Budizm, Hindistan’ın dışında M.Ö. III. yüzyılda yayılmaya başlamış; Orta Asya’ya, Çin’e, 372’den sonra Kore’ye uzanmış; Tibet’e yerleşmesi ancak VIII. yüzyılda olmuştur.

Batı Türkistan’da Budizm, Sasanilerin desteklediği Zerdüştîlik ve Mani dini karşısında pek tutunamamış; Doğu Türkistan’ın yerleşik çevrelerinde kendine daha uygun muhitler elde etmiş; Budist külliyeler Çin’e doğru uzanan kervan yolları boyunca dikilerek, faaliyetlerini asırlarca sürdürmüşlerdir.

Güneye doğru uzanan kervan yolu üzerinde Hotan ve Miran; kuzeye giden yol boyunca ise Tumşuk ve Kuça şehirlerinde, III-IV. yüzyıllardan itibaren kurulmaya başlayan, “Vihara” (Türkçe “Vihar”) denilen Budist manastırlarında “Toyin” denilen Budist rahipler, bu dinin propagandalarını yapmışlardır (Esin,1978:59).

Budizm Karluklar arasında yayılmıştır. Türklerin girdiği yabancı dinler arasında onları en çok etkileyen inanç sistemlerinden birisi Hindistan kökenli Budizm’dir. En belirgin özelliği, tapılacak üstün bir varlığa yer vermemesi olan Budizm, her şeyin serbestçe incelenmesi, denenmesi esasına dayanan bir öğreti veya felsefe niteliğindedir (Turan,1994:104).

Temel inancı olan tenasüh (ruh göçü) gereğince canlılar Nirvanaya (ebedi mutluluk) ulaşıncaya kadar öldükten sonra değişik kalıplarda birçok kez yeniden dünyaya gelirler (Ocak, 2000:66).

Budizm, yaklaşık 2500 yıl önce, bugün Buda olarak bilinen, Prens Siddhata Gotama’nın 35 yaşında bir uyanma ve aydınlanma yaşaması ile doğmuştur. Gotama, Kuzey Hindistan’da kraliyet ailesinin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Fakat zamanla, varlık ve lüksün mutluluğun garantisi olmadığını anlamıştır. Her şeyi bırakıp uzunca bir süre ormanda yaşamıştır. Altı yıl boyunca meditaston ve insan mutluluğu üzerine çalıştıktan sonra aydınlanmıştır. Daha sonra 80 yaşına kadar Budizm’in ilkelerini öğreterek yaşamını sürdürmüştür.

Birçok insana göre Budizm, dinin ötesinde bir “felsefe” ve “yaşama biçimi”dir. Bir felsefedir çünkü, sevgi ve umut anlamları taşır. Budizm, bir taraftan ahlaki yaşama rehberlik ederken bir yandan da, insanın eylem ve düşüncelerinin farkında olmasını ve gerçek mutluluğa ulaşmasını sağlamaktadır (White, 1993:22).

Türklere özgü bir Şamanlığın yaygın olduğu dönemde Göktürk Kağanı To-Po Han’ın Budizm’i kabul etmesinin, bu dinin Türkler arasında da yayılmasına neden olmuştur (Turan, 1994:103).

Hint ve Çinliler de bir Buda’nın yakılan cesedinin külleri yedi memlekete dağıtılırken, Türkler Budizm’i farklı olarak kabul etmişler ve bilhassa insan ölüsü ve gömülmemesi ile ilgili inançları benimsememişlerdir.

Müslümanlık

İSLAMİYET: İslam dini Türkler arasında 751 yılından itibaren yayılmaya başladı. Fars Samanilerin ve Müslüman tüccarların etkisiyle 632-661 yılından beri kişisel olarak Türkler arasında İslam dinine girenler oluyordu.

Karluk ve Uygur Türkleriyle, Türkmenlerin toplu olarak İslam dinine girmeleri 840 yılından sonradır. Abbasiler döneminde (750-1258) Türklerin büyük çoğunluğu İslam dinine geçmişlerdir.

Kuzey İslam’ı (Hanefilik) çizgisi

• Türkiye,
• Balkanlar,
• Türkistan (Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Kazakistan, Afganistan),
• Mısır (bazı bölgeler),
• Ortadoğu’nun kuzeyi (Suriye, Irak, Ürdün),
• Hindistan alt kıtası (Hindistan, Bangladeş ve Pakistan’da),
• Çin’in Sincan Uygur eyaletinde,
• Kafkaslar’da yaygınlaşmış, ortaya büyük bir harita çıkmıştır.

Maturidilik (844-944) ile inanç yönü derinleşmiştir.

Hanefi mezhebi dört Sünni mezhebin nüfus açısından en genişidir. Takipçileri tüm İslam aleminin yaklaşık %56’sını oluşturmaktadır.

Sufizm: Türkistan /Orta Asya

​O​rta Asya halkı tipik yaratıcılığıyla yanıt ver​erek, inancın dış biçimleri sertleşip kalıplaşırken, bireysel ruhsallığa yepyeni bir ilgi gösterdiler. Tanrı ile mistik bir deneyim yaşamak için kitaplara, hiyerarşilere, camilere gerek göstermeyen bireysel sisteme Sufizm adı verildi.

Hindistan Hinduizmi, zengin yerel Budizm, Suriye Hristıyanlığı ve hatta bölgenin ticaret merkezlerinde gelişmiş olan Yahudilik gibi inançlara yakınlığı nedeniyle Orta Asyalıların mistik ve özel ibadet biçimleri eksik değildi.

Bu inançlarda yer alan mistik akımların Sufizme ne kadar katkısı olduğu tartışılabilir ama açıkça bilinen bir nokta var: gerçi ilk Sufiler Araplardı ama Orta Asya Sufizmin anayurdu oldu. İlk ve en önemli Sufi hareketleri orada ortaya çıktı ve İslam dünyasına yayıldı.

Günümüzde Mevlana, Attar ve diğer Sufi şairlerin yapıtları Yeni Çağ taraftarlarını yakaladı ama o dönemde içe dönüşün, günlük yaşamdan uzaklaşmanın temsilcisi oldular.

Orta Asyalıların bireyleri yükselten, mantık ve bilgelik açısından her bireyi tanımlayan ve o bireyi küresel gelişmelerin ana eksenine yerleştiren son derece anlamlı bir geçmişi var. Bu büyük gelenek 300 yıl boyunca o bölgeyi dünya entellektüelizminin merkezi yapmıştı.

Eğer günümüzün bölge halkları bunu başaracaksa, onların uluslararası ortakları, bölge ülkelerini, satranç tahtasında oradan oraya itilecek cansız nesneler gibi görmek yerine  egemen ülkeler gibi görmek zorundadırlar. Onları ‘hammadde kaynağı olarak ilgi alanımız ya da Kabil’e giderken yakıt ikmali noktamız’ olarak görmek yeterli değildir.

Daha iyi bir seçenek, bu halkların DNA’sında büyük imparatorlukları yönetmek, daha da büyük ticaret bölgelerini geliştirmek, dünya kültürünün diğer merkezleriyle eşit düzeyde etkileşime girmek, özgün coğrafi pozisyonlarıyla uygarlıklar arasında bir köprü oluşturmanın yattığını kabul etmektir. Böyle bir farkındalık tüm taraflarda beklentileri yükseltecek, bölgenin uluslararası ortaklarının burayı bir jeopolitik oyun nesnesinin ötesinde görmelerini sağlayacaktır.

Makalenin İngilizce Orijinali http://archive.wilsonquarterly.com/sites/default/files/articles/WQ_VOL33_SU_2009_ARTICLE_03.pdf

Pakistan/Hindistan Pencap Eyaletinde Tasavvuf:

Sirhind, Pencab; Bharat. Hindistan. Nakşibendi sufi tarikatının doğduğu yer. 17.yy Sirhindi. 16-17.yy

Uç.uchchh, ucch.b5g2, Pencab, Pakistan. Sufi Kadiriye tarikatının başlangıç bölgesi. (Güney Asya’ya Seyyid Muhammed Gavs tarafından getirilmiştir.) 15.-16.yy

Kıpçak Kazan Hanı: Almış Han, 921’de Müslüman oldu ve 944 yılında Hacca gitti. Karahanlı hükümdarı Saltuk Buğra Han da, ilk Müslüman olan Türk liderlerindendir.

Şii-Caferi Türkler

• Azeriler
• Terekeme
• Irak Tılafer Türkmenleri
• Hazaralar, Afganistan

• Nusayriler

Alevi ve Bektaşi İnancındaki Türk Boy ve Toplulukları:

• Abdal: Adana, Kayseri, İçel-Mut-Silifke, Karaman, Kırşehir, Konya-Ereğli
• Bayat: Hacıbektaş ilçesi halkı, Çorum.
• Bayındır: Akkoyunlu oymağı
• Çepni: (Karadeniz Çepnileri Sünni) G.Antep, Balıkesir, Kırşehir-Çiçekdağı
• Evci: Adana-Tufanbeyli, Kırşehir, Afyon.
• Şahseven: İran
• Tahtacı: Adana, Mersin, Antalya, Balıkesir.

İslam Dininin Ehli Sünnet Mezhebinin Hanefi Kolundan Olan Türk Boy ve Toplulukları:

Kazak, Kırgız, Tatar, Uygur ve Yörük gibi Türk boy ve toplulukları İslam dininin Hanefi koluna mensupturlar

Türk Tarikatları: Kurucu din adamları Arap soylu ancak mensuplarının çoğunluğu Türk olan dini felsefi topluluklar.

• Yesevilik: 12. yy. Ahmet Yesevi-Türkistan. (1103-1166)
• Haydari, Haydariye; 13. yy. Horasan.
• Babailik, Babailer: 13 yy. Amasya, Baba İshak.
• Bektaşilik: 13 yy. Nevşehir, Hacıbektaş Veli. (1208-12070)
• Mevlevilik: 13 yy. Konya Mevlana Celalettin Rumi. (1207-1273)
• Ahilik: 13 yy. Kırşehir Ahi Evran Veli.
• Süleymancılık; Süleyman Hilmi Tunahan (1880-1960).

Hristiyanlık

Türklerden 9. ve 10. yüzyılda Hristiyanlık dinine girenler oldu. Rusların etkisiyle Hristiyanlığa geçen Türkler Ortodoks mezhebine tabi oldular.

Türklerin, dinî tarihlerinin belli bir döneminden itibaren temas ettikleri evrensel ve büyük dinlerden biri de Hıristiyanlıktır. Türklerin Hristiyanlıkla teması çok eskilere uzanmaktadır.

Barthold, Maniheizm’in kesinlikle Orta Asya’da Hristiyanlıktan önce yayılmaya başladığını ve bunun M.S. III. yüzyıl ile tarihlenebileceğini düşünmektedir. Hristiyanlığın Orta Asya’daki varlığı ile ilgili bilgiler ise IV. yüzyıldan daha gerilere gitmemektedir (Barthold, 1975:19).

Türklerin Hristiyanlıkla olan temasları daha çok doğu kiliseleri ile olmuştur. Bu çerçevede Ortodoksluk birinci sırayı almaktadır. Bununla birlikte, Orta Asya söz konusu olduğunda, Bizans kilisesi değil de, Sasaniler döneminde onun yakın takibine uğrayan Nesturîler, önce İran’a sığınmış; daha sonra Türklerin arasına girmiştir (Güngör, 2002, C.3: 275).

Nesturîliğin İran’a geçişi ve diğer ülkelere yayılışı gibi, Orta Asya’ya girişi de büyük oranda ticaret yollarıyla olmuştur. Ön Asya’dan başlayarak, Maveraünnehir’in Baykent, Buhara ve Semerkant gibi belli başlı büyük şehirlerinden geçen milletler arası İpek Yolu, bir taraftan ekonomik gelişmeyi sağlarken, diğer taraftan birçok din ve kültürleri beraberinde getirmiş, bölgedeki Türklerin bu manevi unsurlarla temas etmelerine sebep olmuştur (Togan, 1981, C.1 : 94).

Maveraünnehr’e giren Hıristiyanlık, Zerdüştîlikle Budizm arasında yıllarca sürüp giden mücadelelerden de yararlanarak hızlı bir şekilde yayılmış ve kısa zamanda çevrede hakim bir din haline gelmiştir.

Nesturîlik Karluklar, Kırgızlar, Uygurlar, Naymanlar, Kereitler ve Kumanların arasına da nüfuz etmeyi başarmıştır. Nesturi Hıristiyanlar, Orta Asya’da Süryanîceden başka, Uygur Türkçe’sini de kullanmış özellikle kitaplarını Süryanî alfabesi ile Uygurca yazmış, Süryaniceden bir çok kitabı da Türkçe’ye çevirmişlerdir. Ayrıca Farsça’yı da kullanmışlardır. Mezar taşlarında kullanılan tarihlerde, On İki Hayvanlı Türk Takvimi’ni kullanmışlardır (İnan, 1991.C.2:312).

Ortodoksluk ve diğer Hıristiyan mezhepleri, Doğu Avrupa’da Balkanlar’da, Anadolu’da, Rusya’da ve Sibirya’da Türklerin arasına nüfuz etmeyi ve hatta kalıcı cemaatler oluşturmayı başardılar.

Hıristiyanlık Balkanlar’a erken dönemlerden itibaren ulaşmış ve IV. yüzyılda Trakya’da önemli bir yayılma göstermişti. Batıya yönelen Peçenekler, Kıpçaklar ve Uzlar geleneksel Türk dininden sonra Zerdüştîlik, Mani dini ve İslâmiyet’le temas edip, XI. yüzyılın başlarından itibaren Hıristiyan propagandasına maruz kaldılar.

Balkanlarda ve Anadolu’da Gagavuzlar, Karamanlılar, Ortodoks Hıristiyan’dır. Bu topluluklar dilleri Türkçe’yi muhafaza etmeyi başarmışlardır. Karamanlılar 1923’te imzalanan “Türk ve Rum ahalinin mübadelesine dair mukavele ve buna bağlı protokol” gereği Yunanistan’a göç etmek zorunda kalmışlardır. Onlardan günümüze Grek alfabesi ile Türkçe yazılmış binlerce kitap, kitabe ve mezar taşları ulaşmıştır (Güngör,2002,C.3:278).

Çuvaşlar, XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Ortodoks Hıristiyanlığa girdiler. Hakaslar Katolik Ortodoks’tur. Yakutlar Hıristiyan’dır. Irak’ta, özellikle Kerkük’te, Müslüman Türkmenlerin yanı sıra bir Katolik Türkmen cemâati de mevcuttur. Türkçe konuşan, ibadetlerini Türkçe yapan ve ilahîlerini Türkçe söyleyen bu Türkmen Katolik cemaatin nüfusu, otuz bin civarındadır (Hacaloğlu, 1995:150).

Türklerin, Hıristiyanlığın etkisi altına girmelerinin en büyük nedeni, o dönemde Bizans İmparatorluğu ile sıkı bir ticaret ilişkisine sahip olmalarıdır.

Genel olarak Hıristiyan olan Türkleri üç grupta toplamak mümkündür;

a) Kişi ya da küçük gruplar halinde Hıristiyanlığa geçen Türkler,
b) Din ile birlikte kültürlerini de kökünden değiştirenler,
c) Hıristiyan olmakla birlikte dil ve kültürlerinin birçok özelliklerini koruyanlar (Turan, 1994: 106).

——Ortodoks Hristiyan Türkler——–

• Gagavuzlar. Moldova
• Urumlar. Ukrayna
• Rumeyler. Ukrayna
• Karamanlılar.Yunanistan
• Çuvaşlar. Çuvaşistan. Rusya
• Hakaslar. Hakas . Rusya
• Gorno Altay. Altay. Rusya
• Yakutlar. Saha. Rusya
• Dolganlar.  Dolgan Neneth. Rusya
• Tofalar. Tuva- Buryat. Rusya
• Kreşin Tatarları, Rusya

Gagavuzlar

Urumlar

Ukrayna’nın Azak Denizi kıyılarında yaşayan Greko Tatarlar, Urumlar ve Rumeyler olmak üzere kendi aralarında ikiye ayrılıyor. Çok az bilinen bir Türk topluluğu olan Urumlar kendilerini tarif ederken “Biz Grek ya da Helen değiliz, Greko Tatarız. Helen başka, Greko Tatar başka” ifadesini kullanıyor.

Urumlar bugün, Ukrayna’nın Eski Kırım, Balıklava, Kerç, Kefe, Yalta ve Gözleve şehirleri ile Donetsk eyaleti merkezi ve Mariupol, Zaparoje, Dniyepropetrovsk şehirleri ile bu şehirlere bağlı 27 kasaba (Starobeşova, Starolaspa, Manguş, Granitnaya, Staroignatovka, Mirna, Staromolinovka, Komar, Ulaklı, Bagatiri gibi) ve köyde yaşıyor.

Ayrıca, Gürcistan’ın Abhazya Otonom Cumhuriyeti, Azak Denizi’nin Rusya Federasyonu tarafındaki bölge, Ermenistan, Kuban’ın muhtelif şehirlerinde dağınık olarak yerleştiler. Bu Hıristiyan topluluğun en önemli özelliği ise Türk diline ve adetlerine bağlı yaşamalarıdır.

Kırım’da yaşayan Urumların toplumsal yaşayışları da Türk kültür özellikleri ile benzerlik gösteriyor. Evlilik, düğün, doğum, cenaze vb. gelenekleri, nazar değmesi vb. gibi Şamanist gelenekten gelen inançları, çocukların oynadıkları oyunlar, yemekleri, kıyafetleri ve diğer karakteristik özellikleri benzerlik taşıyor. Tüm bunların yanı sıra kullandıkları aletlere verdikleri adların da Türkçe olduğu gözleniyor.

1989 yılında yapılan resmi nüfus sayımında ise Ukrayna topraklarında yaklaşık olarak 60.000 Urum’un yaşadığı bildiriliyor.

Birbirlerinden farklı iki toplumdan biri olan ve Türkçe konuşan Urumlar, Kıpçak ve Oğuz Türklerinin soyundan geliyor.

Rumeyler, Ukrayna

Rumeyler ise etnik ve genetik olarak Türk, Grek, Cenevizli ve Latin gibi halkların da içinde bulunduğu bir halklar mozaiğidir. Ancak Rus araştırmacılar tarafından bu topluluğun Türk asıllı olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Yunanistan Ukrayna topraklarında yaşayan bu topluluklar ile Yunanlıları bir çatı altında birleştirmek için yoğun çaba sarf ediyor. Bu kapsamda, “Grek Federasyonu” adı verilen organizasyon tarafından 1990 yılından beri Yunanca dil kursları ve çeşitli sosyal faaliyetlerle Urumlar ve Rumeyler ile Yunanlıların aynı soydan geldikleri gibi asılsız bir iddia kanıtlanmaya çalışılıyor.

Ancak, bu görüşün tamamen yanlış olduğunu kanıtlarcasına bugün Urumlar ve Rumeyler ile Yunanlılar birleşmediler. Çünkü Yunanlılar ve bu Türk asıllı Hıristiyan topluluk arasındaki tamamen farklı özellikler, bu iki halk arasında farklılık oluşturuyor ve birleşmelerine engel teşkil ediyor.

Yunanistan’da kurulan resmi devlet kurumları, bu topluluklarla iletişim ve koordinasyonun sağlanmasına yönelik faaliyet gösteriyor. Bu konuda, Batı ülkeleri ve fonlarından da destek sağlayan Yunanistan bölgeye yardımlarını da eksik etmiyor, hatta halkın refahını! düşünen Yunanlıların, Urum ve Rumeylerin bir bölümünü Yunanistan’a ve Güney Kıbrıs’a göçmen olarak gönderdikleri de ifade ediliyor.

Ukrayna’nın içerisinde bulunduğu ekonomik durumdan da yararlanmayı ihmal etmeyen Yunanistan, gençlere ülkesinde istihdam olanağı sağlıyor. Ancak, Yunanistan ve Güney Kıbrıs’a çalışmaya giden Urumlar, yerli halk tarafından “Türk” kabul edilerek, dışlanıyor.

Topluluğun eğitimsiz olduğunu tespit edip, açtıkları okullara “Elenika” adıyla Yunanca dersleri verilen bölümlere gönderdikleri eğitim malzemesi ve öğretmenlerle çocukları Yunan kültürü konusunda bilinçlendirmeye çalışıyorlar.

Yunanistan, Yunan Ortodoks Kilisesi’nin etki alanını daha da genişletmek için Urumların Yunanlaştırılmaları ve Ortodoks Kilisesi bünyesine dahil edilmesine yönelik her türlü çalışmayı da gerçekleştiriyor.

Urum ve Rumeyler arasında düzenlenen güreş şenlikleri ve halk oyunları yarışmalarında kazananlar da Yunanistan’a götürülerek ödüllendiriliyor. Ukrayna’daki Rumey ve Urumların yaşadıkları şehirlerde zaman zaman konferans, seminer gibi etkinlikler düzenleyerek, konferans tebliğlerini de yayınlıyorlar. Urumlara ait sivil toplum kuruluşlarına Yunanistan tarafından destek sağlanıyor.

Yunanistan bölgede, yol, su kanalı gibi altyapı faaliyetlerinin yanısıra kilise yapımı da gerçekleştiriyor.

Yunanistan tarafından yürütülen tüm faaliyetlere karşı, Urumlar da son yıllarda bazı faaliyetlere yöneldiler.

Bu çalışmalardan biri de “Birlik” adı verilen gazetenin yayınlanmasıdır. Ayrıca Urumlar arasında milli edebiyat anlayışını yerleştirilmesi amacıyla şiir, hikaye gibi edebi alanlarda Urum Türkçesi ile yazılmış kitaplar da neşredilmeye başlandı. Ana dilleri olan Türkçe’ye sahip çıkmak isteyen Urumlar, bu yayınlarda % 99 oranında Türkçe’yi kullandılar.

Tüm bu çabalara karşın, Urum halkı Yunanca bilmiyor ve Yunanlılardan dini inançları hariç tamamen farklı olduklarını açıkça vurgulayarak, kendilerine Yunanca öğretilmeye çalışılmasından duydukları rahatsızlığı da her fırsatta dile getiriyorlar. Türkiye’nin kendilerini fark etmesini bekliyorlar. Urumlar, Türkiye’den, köy okullarına Türkçe öğretmeni gönderilmesi, basın organlarına destek sağlanması, Urum köylerine Türkçe yayınların ulaşabilmesine yönelik uydu anteni temin edilmesi, Urum Türkçesiyle İncil hazırlanması ve din adamı yetiştirilmesi gibi taleplerde bulunuyor.

Bu görüşlerin ışığında bu toplumun bugün için konuştukları dilin Kırım Tatar Türkçesi’ne yakın bir dil olması, yüzyıllardır Kırım’da Türklerle ile iç içe yaşamaları, Türk kültürel özelliklerini yaşatmaya çalışmaları, bu toplumun Türk Dünyası’nın bir parçası olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Yunan asıllı olmayan topluluklar üzerinde bile Megali İdea hayaline yönelik her türlü fırsatı değerlendiren Yunanistan’ın, istilacı dış politikalarına karşı Türkiye’nin de Türk asıllı topluluklara destek vermesi önem arz ediyor.

Hıristiyanlık dinini kullanarak, Urum ve Rumeylere yönelik her türlü propaganda faaliyetine girişen ve bu sayede onlara Yunanlı olduklarını empoze etmeye çalışan Yunanistan’a karşı Türkiye’nin de bir an önce etkin politikalar geliştirmesi ve uygulamaya geçirmesinin de yarar sağlayacağı değerlendiriliyor.

http://www.turquie-news.com/turkce/urum-ve-rumeyleri-sahipsiz,1474

Karamanlılar

Kaynak: http://balkanpazar.org/karamanlilar.asp

Çuvaşlar

Hakaslar. Hakas . Rusya

Gorno Altay. Altay. Rusya

Yakutlar

Dolganlar.  Dolgan Neneth. Rusya

Tofalar. Tuva- Buryat. Rusya

Kreşin Tatarları, Rusya

Kreşin Tatarları İdil-Ural Tatarları’nın bir koludur. Dil ve etnik köken bakımından Kazan tatarlarına çok benzemektedirler.

18. yy.’da hristiyanlaştırılma çalışmaları sırasında vaftiz edilmişlerdir. En büyük özellikleri müslümanken hristiyanlığa geçmiş olmalarıdır. 20. yy.’da ise yarısından daha az bir kısmı tekrar müslümanlığa dönüş yapmıştır.1926 nüfus sayımına göre sayıları 100.000 civarındaydı.

Ruslar Kazan hanlığını işgal ettiklerinde, hristiyanlığı kabul etmek istemeyen Tatarlar hanlıktan 40 kilometre uzağa sürüldürler. Müslüman tatarlar; Ruslar’la aralarında sınır olması için Kreşin tatarlarını aralarında bulundurdu.1917 yılında Kreşin problemi ortaya çıkında Kreşinlere sınırlı kültür özerkliği verildi.Kreşin köylerinin oluşumu o yıllarda başlamış oldu. Bugün Kazan dışındaki köylerde yaşamalarına rağmen Kazan’da bir kiliseleri vardır.

Rus yazar Turgenyev’in Kreşin tatarlarından geldiği bilinmektedir.

Musevilik

Hazar Devletine tabi Karay Türklerinin bir kısmı Yahudiliğin Karaim mezhebine girdiler.

Hazarlar, 740 tarihinde Musevîliği kabul etmişlerdir. Musevîlik Hazarların arasında, hakan ve çevresi veya en çok yönetici ve aristokrat zümreyle sınırlı kalmıştır. Musevîlik, Türklerin arasında sadece Hazarlarla sınırlı kalmamış; Hazar ve Karayların yanı sıra Kaliz, Kabar, Kıpçak gibi bir kısım Türk boylarından da Musevî dinine girenler olmuştur (Kuzgun,1993:194).

Musevîliğe geçen Hazarlar, başka dinlere geçen bir çok Türklerde örneklerine rastladığımız gibi, İbranî yazısını kullandılar. Ancak Türkçe’yi muhafaza ettiler. Azerbaycan’daki Musevî kolonilerinin tarihi VII-X. yüzyıllara uzanmaktadır. Azerbaycan’da “Dağ Yahudileri” adı altında bilinen bu Karailerin tarihi de muhtemelen Hazar İmparatorluğu’na bağlanmaktadır (Güngör, 2002, C3: 279).

İlk önce Şamanizm’e mensup olan Hazarlar Bizans İmparatorluğu, baskılara uğrayan Yahudilerin gelmesiyle 8. yüzyılda Yahudiliği tanımışlardır. Bununla birlikte Hazar Devleti, Yahudiliği sonuna kadar resmi bir din olarak korumuştur. Öyle ki, bir rivayete göre, Müslüman devletlerin bir havrayı yıktırdığını duyan Hazar hükümdarı 922 tarihinde İtil şehrindeki bir minareyi yıktırmıştır (Togan:158; Akt. Ocak, 1983:61).

–————–Musevi Türkler———-

• Karaim (Karay)ler. Ukrayna, Polonya
• Kirimcaklar. Ukrayna

Karaim (Karay)ler. Ukrayna, Polonya

Kırımçaklar. Ukrayna

C- FARKLI İNANÇLARA SAHİP TÜRK BOY VE TOPLULUKLARI

1. Altay Türkleri: Budist ve Hıristiyan (Rusya)
2. Avşarlar: Müslüman
3. Azeriler: Müslüman Caferi (Azerbaycan, İran)
4. Çuvaşlar: Hıristiyan (Rusya)
5. Dolgan: Şamanist (Rusya)
6. Gagauz: Hıristiyan-Ortodoks (Gagavuzya/Moldova)
7. Hakas: Hıristiyan (Rusya)
8. Hazar Türkleri: Musevi
9. Hazaralar: Müslüman (Afganistan)
10. Karaim- Karay: Yahudi-Karaim Mezhebi (Ukrayna, Polonya)
11. Karamanlılar: Hristiyan Ortodoks (Yunanistan)
12. Kaşkaylar: Müslüman (İran)
13. Kazaklar: Müslüman
14. Kırımçak: Hristiyan (Ukrayna)
15. Kırgızlar: Müslüman
16. Kırım Tatarları: Müslüman (Kırım)
17. Kreşin Tatarları: Hristiyan (Ukrayna)
18. Kumuklar: Müslüman (Rusya)
19. Özbekler: Müslüman
20. Pomaklar: Müslüman (Bulgaristan, Yunanistan)
21. Rumeyler: Hristiyan (Ukrayna)
22. Sahalar: Hristiyan ve Şamanist (Rusya)
23. Salarlar: Müslüman (Çin)
24. Sarı Uygurlar: Budist (Çin)
25. Sekeller: Hristiyan Katolik (Macaristan)
26. Tatarlar: Müslüman (Rusya)
27. Terekeme (Karapapak): Müslüman (Azerbaycan)
28. Torbeşler: Müslüman (Makedonya)
29. Tuva-Tıva: Budist (Rusya)
30. Tofa: Şamanist (Rusya)
31. Türkmenler: Müslüman
32. Urumlar: Hristiyan (Ukrayna)
33. Uygurlar: Müslüman (Çin)
34. Yakutlar: Hristiyan ve Şamanist (Rusya)
35. Yörükler: Müslüman

TEFEKKÜR MEDENİYETİMİZ

5D1C

1. Düşünce: Misyon, Vizyon; Vizyoner Mütefekkirler: 10 Mütefekkir
2. Dava: Oğuz Kağan Destanı: Dünya Devleti
3. Coğrafyalar: AAA (3 kıta)
4. Devletler: 75
5. Diller: 75
6. Dinler: 7

————————————————

By Bilge Tonyukuk Enstitüsü zaman: Ekim 03, 2015

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(43579)

$14.49 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul For First Timers: A Local's Travel Guide To Turkiye's Hidden Gems and Culture

(45534)

$17.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Rough Guide to Turkey (Travel Guide with eBook) (Rough Guide Main Series)

(43576)

$16.09 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Wonders of Istanbul: A Photo Collection of the City’s Most Beautiful Places to See – A Stunning Coffee Table Travel Photobook

(5052)

$23.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkey Travel Guide 2026: Complete Companion for Istanbul, Cappadocia, Ephesus, and Antalya with Cultural Etiquette, Archaeological Sites, Budget Strategies, Transportation Options, and Turkish Exper

(5051)

$7.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

After Happy Ever After: He thinks it's a normal holiday to Istanbul, she has other plans. (Adam's Adventures Book 4)

(435463)

$5.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul Travel and History Guide 2026–2027: Famous Landmarks, Historic Mosques & Palaces, Local Neighborhoods,Turkish Food and Traditions, Bosphorus Cruises, Things to Do, Day Trips, Simple Itinerar

$6.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Black Sea: Dispatches and Recipes – Through Darkness and Light

(475230)

$16.74 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide to Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$17.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Easy Turkish Phrase Book for Travel: 1500+ Essential Phrases for Vacation, Restaurants, Hotels & Everyday Conversations in Turkey: The Ultimate Guide ... Local Slang & Essential Survival Phrases

(5051)

$10.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Notes on a Foreign Country: An American Abroad in a Post-American World

(435492)

$9.87 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul, City map 1:10.000, City Pocket map + The Big Five

(42515)

$17.43 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide to Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$17.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: City of Majesty at the Crossroads of the World

(465503)

$7.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44541)

$12.48 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Mediterranean Cruise Ports (Rick Steves Travel Guide)

(45568)

$19.08 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire

(425477)

$8.49 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(43579)

$14.49 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul For First Timers: A Local's Travel Guide To Turkiye's Hidden Gems and Culture

(45534)

$17.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Shadow of the Silk Road: A 7,000-Mile Journey Through Central Asia―Trade, Religions, and Ideas from China to Turkey (P.S.)

(425665)

$1.85 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Türk Aydınlanmasının metinleri, Türk Aydınları için temel okuma metinleridir.

Sözkonusu metinleri bilmeden, okumadan, hazmetmeden Aydın iddiasında bulunmak imkansızdır. Kayalara, granit taşlara, yazılan, dağlara ovalara dikilen yazıtlarla Yenisey nehri civarında gözükmeye başlayan bu metinler ile başlayan yazarak aydınlanma süreci, ardından yazmalar ve matbaa ile birlikte de yazılar ile devam etmiştir.

Aydınlanma metinlerinde Türklerin evren ve dünya algılarında geliştirdikleri ana kavramlar kendini göstermekte ve günümüze değin de süreklilik arz etmektedir.

Çelebiler Çağı (Evliya Çelebi, Katip Çelebi) ile 1600lü yılların sonlarına kadar devam eden süreç, iki yüzyılı aşkın suskunluğun ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ile birlikte yeniden hayat bulmuştur.

103 adet Eski Türk Yazıtları ile başlayan ve Nutuk ile günümüze ulaşan 12 Temel Eser, 11 bin sayfaya yakın bir hacimdedir. Türk kimliğinin en asli unsurları olan bu eserlerin zihnimizde yer bulabilmesi neticesinde kendimiz ile yeniden buluşmuş olacağız.

1. Nutuk. Atatürk. 1304 sayfa
2. Divanı Hikmet. Ahmet Yesevi. 536 sayfa
3. Makalatı Hacı Bektaşı Veli.  488 sayfa
4. Kitabüt Tevhid. Maturidi. 771 sayfa
5. Divan’ı Lügati’t Türk. 725 sayfa
6. Divan ve Risaletü’n Nushiyye. Yunus Emre. 686 sayfa
7. Seyahatname. Evliya Çelebi. 828 sayfa
8. Eski Türk Yazıtları. 750 sayfa
9. Mesnevi. Mevlânâ. 888 sayfa
10. Kutadgu Bilig. Yusuf Has Hacip. 1285 sayfa
11. Dedem Korkut’un Kitabı. 1391 sayfa
12. Cihannüma. Katip Çelebi. 1096 sayfa

 Toplam 10.748 sayfa

Easy Turkish Phrase Book for Travel: 1500+ Essential Phrases for Vacation, Restaurants, Hotels & Everyday Conversations in Turkey: The Ultimate Guide ... Local Slang & Essential Survival Phrases

(5051)

$10.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia

(485156)

$8.97 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(43538)

$7.31 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Turkey Travel Guide 2026: Complete Companion for Istanbul, Cappadocia, Ephesus, and Antalya with Cultural Etiquette, Archaeological Sites, Budget Strategies, Transportation Options, and Turkish Exper

(5051)

$7.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul, City map 1:10.000, City Pocket map + The Big Five

(42515)

$17.43 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Mini Rough Guide to Istanbul and the Aegean Coast: Travel Guide with eBook

(46530)

$6.47 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul & Northwest Turkey Travel Reference Map WP

(4554)

$10.95 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Wonders of Istanbul: A Photo Collection of the City’s Most Beautiful Places to See – A Stunning Coffee Table Travel Photobook

(5052)

$23.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Rough Guide to Turkey (Travel Guide with eBook) (Rough Guide Main Series)

(43576)

$16.09 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: The Imperial City

(39582)

$12.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Idiot: A Novel

(3855534)

$9.47 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: Memories and the City (Vintage International)

(415966)

$13.28 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

God's Battalions: A Study of the Crusades, Christian Warfare, and the Fight for the Holy Land

(4651023)

$10.55 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul, City map 1:10.000, City Pocket map + The Big Five

(42515)

$17.43 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Istanbul: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Sultanahmet, Beyoglu, & more (Travel Guide)

(5053)

$18.40 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

High Albania

(435266)

$0.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bod (Travel Guide)

$20.33 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Learn Turkish language self-study (level one for beginners) : Learn to read, write, speak and understand Turkish by yourself, even if you are a beginner ... (Mastering Turkish: Step by Step) Book 1)

(45557)

$5.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(43538)

$7.31 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Ghost Train to the Eastern Star: On the Tracks of the Great Railway Bazaar

(4551009)

$3.00 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

%1’in Gücü…

‘We have been brothers since the Göktürks’

“Akdeniz’den Pasifik’e”: Türkiye’nin Çin İle Ticareti Ve Bölgeler Arası İşbirliği Önerisi
“Asia in Turkey” and “Turkey in Asia”
“Atatürk, in War and in Peace” by Hikmet Özdemir

“bir şiiri şiir yapan onun sesidir” Prof Dr İoanna Kuçuradi
“Büyük Akdeniz” Bilgeleri
“Büyük Akdeniz” Birliği (BAB)

“En büyük hakikat Türkiye Büyük Millet Meclisidir” Mustafa Kemal Atatürk

“Géza, faithful king of Tourkia, the land of the Turks”
“Great Mediterranean” Articles
“Greater Mediterranean” Union (GMU)
“Güneşin Doğuşu” Cumhuriyet 100

“I Found You!” (Seni Buldum Ya!) directed by Reha Erdem entered the catalog of Stanford University Libraries
“If I had a thousand lives, I would give them all to neurosurgery” Scholar Ismail Hakki Aydin.
“İbn-i Sinâ of Our Age”: Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın

“Kürşad Tuzmen and My City” by Former Foreign Trade Minister of Turkey

“Longing for Istanbul” by Lisa Morrow

“Macarların kendilerine verdiği isim Türk idi” Prof Dr Osman Karatay
“Metaverse” and AFTER by Turkish Scholar Prof Dr İsmail Hakki Aydin

“Nous pouvons obtenir de nouvelles informations en partageant”
“On Human” with Ayşe Sucu and Polymate Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın in Turkish language

“Peace in the country, Peace in the World” Kemal Atatürk
“Talk Turkey” Interviews
“The Homeland of the Turks: The North of the Caspian Sea”
“The name Hungarians gave themselves was Turkish” Prof Dr Osman Karatay
“Turkey is Turn Key for the Humanity”
“Turkey’s Maghreb–West Africa Economic Architecture”
“Türk Düşünce Tarihi”
“Türkiye Cumhuriyeti kaliteli bir cumhuriyettir”

“Yeni Akdeniz” Pazarları

10 Biographical Works Written by Foreign Authors About Atatürk
10 Great Scholars in the Ottoman Empire
10 Great Scholars Visiting Samarkand in Turkestan
10 Maddede Farabi
10 Must Read Books by Turkish Authors
10 of the best books set in Turkey
100 Best Turkish Books of All Time
100 Quotes by Ataturk (1881-1938)
100 Roman-Byzantine Works in Istanbul (A-Z)
100 sene 100 nesne
102 Turkish Words in English
11 May 330 Capital Istanbul
12 Bilgelerin Bilgelik Kütüphanesi
12,000 years of Unique Civilisation in Turkey
12,000 years old Ancient History of Turkey (Anatolia)
12,000 yıllık medeniyet
1250-1362 Anadolu’da, Türkistan-İran’daki, Şam-Kahire’deki yaşamış ve bulunmuş alimler
14 Books Written by Mustafa Kemal Atatürk…
15 Celebrities with origins in Turkey
15 Great Turkish Authors on Wikipedia
151 Greek Surnames from Turkish
1974-1975 Photographs&Poems in Fatih, Istanbul and Aegean Turkey
1975 Photographies in Turkey
1993 Örtülü Darbesi

20 Best Turkish Books You Need to Read
2023 and Turkey
2023 Tüyap İstanbul Kitap Fuarı İzlenimleri
2500 yıllık Türk Dili
25th Eurasian Economic Summit in Istanbul, Turkey
2R. Rumeli ve Rusya

30 Legionary Bases of Roman Empire. The Genius of ROME
39. Tüyap İstanbul Kitap Fuarı
3D Istanbul City, Turkey
3D rendered view of Turkey
3G Turks in Russia
3M: Meditarrena. Mezopotamya. Maveraünnehir

40 years of experience, for the memorial of an unforgettable Turkish coffee….

5 hour flight distance route.
5 Temel Eser….
500 Years of Enlightenment: Turkestan and Turkey
5G: The Largest Networks of 12,000 Years…

7 dilde sözlük.
7 Turkeys

8 days in the hidden and magical corridors of unknown Georgia – Okay Deprem
8 Turkish Martyrdoms in Ukraine

93 Harbi ve 1993

A

A doctor enters a house where poetry does not enter
A Medieval Tale: Veliko Tarnovo. Bulgaria
A series of words and expressions from the beautiful and rich Istanbul Greek dialect.
A very important Ruhi Su book
A9 – Yeni Dünya
ABD’den Rusya ve Rusya’dan dünyaya bakış
ABD’nin Etnik Nüfus Yapısı
Actualities at BooksonTurkey A to Z
Adana city in Turkey and India
Adile Ayda and Etruscs
Aestetics
Afghan Cultural Heritage in Turkey: Afghanis Lodge

Afrasia (Africa-Asia)
Afrasia (Africa-Asia) Union
Afrasia (Africa-Asia)Breakdown

Africa
Africa and Turkish Language
Africa Continent and Turkish Language
Africa Entries at BooksonTurkey
Africa has not yet written its own story
Africa is stronger than yesterday
Africa: Algeria Entries at BooksonTurkey
Africa: British Invasion in Egypt Ottoman Diplomatic War 1882-1887
Africa: Egypt, Cairo. El Sedat City. 2017-2018
Africa: Egyptians in Cairo (1)
Africa: Libya entries at BooksonTurkey
Africa: Libya Major Abdulvahid Through the Eyes of an Ottoman Major During the Time of Abdul Hamid II
Africa: Libya-Turkey Agreement according to Turkish Strategist Cihat Yayci
Africa: States and Populations (2020)
Africa: The geo-strategic importance of Libya and the background of Turkey-Libya relations
Africa: Tunisia Entries at BooksonTurkey
Africa: Turkey and Tunisia Friendship on the occasion of Tunisia National Day
Africa: Why Libya is the neighbour of Turkey according to Turkish Strategist Cihat Yaycı
Africa’s attraction: Nigeria, Africa
African Flags
African people of Turkish descent

Afrika Kütüphanesi
Afrika Platformu…
Afrika Uluslar Kupası 2024
Afrika ve Asya kıtaları ile olan ilişkimiz…
Afrika Videoları

Afrin’ler Hattı…
agaoglulevent.com yazılar listesi
Agriculture in Turkey (Spanish) by Ex MP Faik Tunay
Agriculture in Turkey by Ex MP Faik Tunay
Ahi Evran
Ahmed Yesevi
Ahmet Çelik Bey ile Maturidi Konferansı
Ahmet Kot Library, Balıkesir, Turkey
Ahura Rhythm Ensemble
AI Chat GPT
Aiolis: Antique Regions of Turkey
Ak (White) place names in Balkans (Turkey, Greece and Bulgaria)
Akarsular, İnsana Benzer, Adil Hacıömeroğlu
Akçakoca Houses, Black Sea Region, Turkey

Akdeniz Haritaları / Mediterranean Maps
Akdeniz Havzası ve Kavramlarımız
Akdeniz Kıtası
Akdeniz yazıları
Akdeniz Yeniden ve Sönen Avrupa, Süleyman Seyfi Öğün

Akılsızlaştırma ve Felsefesizleştirme
Akrabalık bağları ile ilgili kelimelerin kökenleri
Albania with special reference to Ottoman Turkish period
Aleppo, Syria. 1988
Algeria, Africa
Alıntılar Verintiler Sözlükleri, Prof Günay Karaağaç

Ali Gevgilili (1938-2018): Great Turkish Columnist&Journalist
Ali Gevgilili: Çok Yönlü bir Türk Düşünürü

Alimlere Şiirler – Levendname
All Times: Turkey books
Alphabets In Which Turkish Language Is Written Today

Amazon Bestselling Books on Turkey: 2021
Amazon Books: It’s Not Turkey for Dinner, It’s Turkey the Country!
Amazon Books: Turkey Country

American Cars in Istanbul Turkey in 1975
American missionary schools in Turkey during Ottoman Empire
Americas
Americas at BooksonTurkey

An Agaoglu in Pera Beyoglu, Istanbul
An Old Tiny House Near the Castle Walls December 1975

Anadolu Bilgeliği
Anadolu Ozanlarının İzinde

Anatolia and Armenians by Turkish Scholar Şevket Dönmez
Anatolia, Turkey, where the Sun Rises
Anatolia, Turkey: “Multiplicity in Unity” within 12,000 years
Anatolian Civilisations
Anatolian Turkey traces in Steve Jobs’ past

Ancestors of Mustafa Kemal Atatürk
Ancestors, Grandfathers; Rumelia

ANCIENT TURKISH CITIES of the Silk Road by Ahmet Yeşiltepe, Time Traveller, NTV
Ancient Philosophers Raised in Western Anatolia, Turkey
Ancient Philosophers Who Lived in Turkey
Ancient Turks by Ahmet Yeşiltepe, Time Traveller, NTV

Andromache on Homer’s Epics of Troy
Animals
Ant Prayer

ANTIQUE  ANATOLIANS AND LEATHER
Antic Theatres
Antik Çağ Felsefecileri
Antique Greek: Antique Civilisations in Turkey
Antique Istanbul: Historical Peninsula
Antique Languages and Turkish Language
Antique Regions and Monuments in Turkey
Antique Regions of Asia Minor Anatolia, Turkey
Antique Theater, Aegean Turkey
Antiquity in Nature, Aegean Turkey
Antiquity in Turkey

Aphorisms by Scholar Ismail Hakki Aydin
Aphorisms from Iranian Turkish Scholar Anooshirvan Miandji
Aphorisms on Thoughts and Brain by Turkish Scholar Ismail Hakki Aydin
Aphorisms on Thoughts and Ideas by Turkish Scholar Ismail Hakki Aydin
Aphorisms, Wisdoms, Proverbs by Turkish and Antique Scholars
Aphorisms: Civilisation
Aphorisms: Intelligence

Aphrodite on Homer’s Epics of Troy
Arabesk: Turkey’s Sound of Change
Aramean: Antique Regions&Civilisations in Turkey

Arap Cumhuriyetleri var da neden Türk Cumhuriyetleri yok?
Arapça Alfabe ile Türkçe
Arapgir town around Euphrates river, Malatya, Eastern Turkey

Archaeological Discoveries at Istanbul
Archaeology of the First Turks by Prof Dr Şevket Dönmez
Archaeology of the Proto-Turks by Prof Dr Şevket Dönmez

Archbishop Elpidophoros
Architectural Heritage
Architecture and Love, Mimar Sinan Documentary
Are Cretens Greek?”
Are there any co-founder texts of the Turkish world?
Arkeoloji ve Sanat Yayinlari Books from Turkey on Amazon
Arktik Çağ ve Türkiye
Ármin Vámbéry (19 March 1832 – 15 September 1913)
Arnavutluk ve Kosova’da Türkler
Around Istanbul Innercity Ferries Piers.

Art and Kemal Ataturk (1881-1938)
Art by Turkish Scholar Ali Yaycioglu in the USA
ART&CULTURE of the Turks by Ahmet Yeşiltepe, Time Traveller, NTV

Articles on Africa by Turkish Scholar Prof Dr Süleyman Kızıltoprak
Artificial Intelligence / Wisdom Aphorisms by Turkish Polymath: Prof Ismail Hakki Aydin
As Turkey Exports Cross the Great Wall of China: China and Innovative Markets

ASAM entries at BooksonTurkey
ASAM Think Tank Conferences
ASAM-Avrasya Bir Vakfi, Istanbul, Turkey

Asia Minor and Greater Asia
Asian Travellers of Turks

Asklepion, Pergamum. Izmir Aegean. 1975
Assembly of Turkish American Associations
Assur: Ancient Regions&Civilisations in Turkey
Assyrian: Antique Regions&Civilisations in Turkey

Asya ve Devlet
Asya’da Devlet Birikimi! | Uluslararası Çalıştay

Aşık
Aşık Pasha
Atalar, Dedeler; Rumeli

Ataturk According to Ataturk
Ataturk and Human
Ataturk and Humanity
Ataturk and the Great Mediterranean Union
Ataturk at BooksonTurkey
Atatürk and Leadership by Prof.Hikmet Özdemir
Atatürk and Republic 100 Celebrations in Ataköy District, Istanbul
Atatürk and Unity Movements/Goals
Atatürk Günlüğü
Atatürk Referansları 2023
Atatürk ve Birlik Hareketleri/Hedefleri
Atatürk ve Büyük Akdeniz Birliği
Atatürk ve Hilafet kavramı
Atatürk ve İnsan Değeri
Atatürk ve Savaş Sanatı
Atatürk ve Sun Tzu: Karşılaştırmalı Savaş Sanatı
Atatürk Yazıları www.agaoglulevent.com sitesinden
Atatürk, Strateji ve Atlantik
Atatürk’de Adalar Denizi ve Ege Denizi
Atatürk’de Hoşgörü
Atatürk’e göre İnsan Kişilikleri
ATATÜRK’S LEADERSHIP CRITERIA
Atatürk’te Akdeniz
Atatürk’te Yıllar ve Konular Ansiklopedisi
Atatürk’ü Mucur’da (Kırşehir) karşılayan Azadan Tevfik bey
Atatürk’ün Anayasa hakkındaki sözleri
Atatürk’ün Bilgelik Hakkında Söylediği Sözler
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 1 (1903-1915). 2 (1915-1919) . 3 (1919) : İndeks
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 1- 25: Anahtar Kelimeler İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 10 ( 1920 – 1921 ) : İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 11 ( 1921 ) : İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 12 (1921 – 1922 ). 13 ( 1922 ) : İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 15 (1923) . 16 ( 1924 )
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 17 ( 1924 – 1925 ): İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 18 (1925 – 1927 ): İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 19 ( Nutuk 1 – 1927 ): İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 20: İNDEKS ( Nutuk 2 – 1927 )
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 21 ( Nutuk 3 – Vesikalar 1927): İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 22 (1927-1929): İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 23 (1927-1929): İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 24 (1930-1931): İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 25 (1931-1932) : İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri. Cilt 14 ( 1922 – 1923 ) : İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri. Cilt 4.5.6: ( 1919 – 1920 ) İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri. Cilt 7.8.9 ( 1920 ) : İNDEKS
Atatürk’ün Bütün Eserleri’nin Endeksleri
Atatürk’ün Demokrasi Sözleri
Atatürk’ün Enver Paşa Hakkında Söylediği Sözler
Atatürk’ün Felsefe Hakkında Söylediği Sözler
Atatürk’ün Fikir ve Düşünceleri; Utkan Kocatürk
Atatürk’ün Hürriyet Ateşi
Atatürk’ün okuduğu tüm kitaplar 24 cilt
Atatürk’ün Strateji paragrafları ve yorumumuz.
Atatürk’ün Türkçe Hakkında Söylediği Sözler
Atatürkçülük, Celal Şengör

Athena on Homer’s Epics of Troy

Athens Greece in the Night (1), 17 May 2022
Athens Streets, Greece
Athens, Greece
Athens, Greece entries at BooksonTurkey
Athens, Greece in the Night (2). 17 May 2022
Athens, Greece. 1993

Atikali Primary School, Fatih
Atikali Primary School, Fatih, 1966

Aunt and Nephew in Istanbul, 1975
Authors contributing views/articles at BooksOnTurkey
Aviators Monument. Fatih.1975

Avrasya BinYılı ve Türkiye
Avrasya Bir Vakfı – ASAM (5G)
Avrasya Bir Vakfı Cumhuriyetin 100.Yılı Konferansı
Avrasya Bir Vakfı Yalçın Koçak Kayıp Haklar Hukuku Ödülü
Avrasya Bir Vakfı/ASAM Konferansları 2020 Aralık-2021-2022
Avrasya Birliği…
Avrasya ve Türkiye….
Avrasya’ya (Avrupa, Asya) karşı Amerikan Stratejisi
Avrasya-Akdeniz ( Avrupa. Asya ) Pusulamız
Avrasyacılık ve Süleyman Demirel

Avrupa Birliği
Avrupa Siyasal Topluluğu. 2022 ( AST )
Avrupa ve Avrasya
Avrupa, Asya ve Türkiye
Avrupa’da Müslüman olmayan Türklerin yaşadığı ülkeler
Avrupa-Asya Birliği Vizyonu

Award-Winning Turkish Film: Anons
Aya Irini, Istanbul

Aylâ Algan – Yunus Emre (Original LP 1970)
Ayla Algan Album on Yunus Emre

Ayrışan Yollar: Hindistan, Çin, Türkiye

Azerbaijan Articles at BooksonTurkey
Azerbaycanlı
Azeri Turks in Azerbaijan and Pets.

Aziz Paul Seyahatleri /Saint Paul Journeys

B

Babalar ve Oğullar
Back Streets of Fatih, Istanbul. 1975
Bakirkoy and Yesilkoy Churches in Istanbul

Balkan Bridges
Balkan Nomad Yoruks
Balkan Nomad Yoruks
BALKAN Place Names in the World
Balkan Scholars
Balkan Şehirleri…
Balkanisms
Balkanlarda PAZAR Yer Adları
Balkanpazar
BalkanPazar
Balkans 1389

Bangkok, 1987
Bangkok, Thailand

Barbaros prevented the second Andalusian genocide
Barter Prospectives with Prof Mehmet Akif Okur
Basında Levend’name Şiirler, Levent Ağaoğlu
Basin of Ideas: Mediterranean
Batı aydınlanması Farabi et Türki (870-950) ile başlar
Batı Dillerinde Türkçe Kökler Sözlüğü

Bazaar in Casablanca Morocco -1 Africa
Bazaar in Casablanca Morocco Africa – 4
Bazaar in Casablanca Morocco Africa -2
Bazaar in Casablanca Morocco-3, Africa
Bazaar Place Names in the Balkans
Bazaars in The Balkans
Bazaars of Istanbul

Beaches at Lesvos Island, Greece
Before the Ottoman Empire, there was the Seljuk Civilization in Anatolia.
Beggars, Fatih. Istanbul. 1975

Beijing China, December 1987
Beijing Wall, China. December 1987
Beijing, China

Beirut, Lebanon 2003
Belarusian Tour in Capital Minsk
Belt and Road
Ben Bilge Tonyukuk (Şiir)
Bereketli Türk Hilali
Bernard Lewis, (31 May 1916 – 19 May 2018)

Best Sellers in General Turkey Travel Guides
Best Sellers in Turkish Literature
Best Sellers in Turkish Rumi Poetry
Best Sellers in Turkish Sufism
Best Sellers of Rumi: Turkish Great Sufi Poet
Best Sellers of Turkish Authors in Literature of Amazon Lists

Best Turkish Novels You Probably Should Have Read Already

BEŞ ŞEHİR, Ahmet Hamdi Tanpınar: Bursa
Beşbin Yıllık Türk Kadını
Beşiktaş Şiirleri, Levent Ağaoğlu
Beykoz, Bosphorus, Istanbul
Beyoğlu-Pera side of Istanbul
Beyond Turkey
BILGE TONYUQUQ INSTITUTE: ARTICLES AND NEWS in ENGLISH: FROM A to Z
Biblical Turkey
Bibliyografya Felsefesi
Bilal Şimşir

Bilge Atatürk
Bilge Güç
Bilge Kağan ve Bilge Tonyukuk
Bilge Khagan
Bilge Kişi ve Bilgelik
Bilge Liderlerimiz Atatürk, Tonyukuk ve İstikbalimiz-Gençlerimiz

Bilge Tonyukuk
Bilge Tonyukuk der ki
Bilge Tonyukuk Enstitüsü KIBRIS Yazılar Listesi
Bilge Tonyukuk Enstitüsü Yazıları, 2014-2022
Bilge Tonyukuk üzerine videolar
Bilge Tonyukuk videoları
Bilge Tonyukuk Yazıtı’ndan Mehmet Akif Ersoy’a İstiklal Düşüncesi

Bilge yazarlar
Bilgelerin Dilinden, İsmet Zeki Eyüboğlu

Bilgelik Levendname
Bilgelik Sözleri
Bilgelik Sözleri
Bilgelik ve Liderlik
Bilgelik, Liderlik, Dış Dünya

Bilgesi, çavuşu ben kendim idim

Bilgi ve Bilgelik
Bilgi ve Bilgelik. İsmail Hakkı Aydın
Bilgi: Düşünce: Dinleme, Konuşma, Yazma
Biographies

Bipolar World Siege upon the Key of the World: Turkey
Bir kültürün en üst üretimi şiir, müziktir.
Bird Migration Paths
Birds around Yenicami Mosque. Istanbul. 1975
Birgi Town, Aegean Turkey
Bithynia: Antique Regions of Turkey
Bizans kaynaklarında Türkler
Black (Kara) Place Names in Balkans (Turkey, Greece, Macedonia, Bulgaria)
Black Sea Coastal Attractions
Blue Beads of Turkey….
Blue Homeland (PDF) by Cihat Yaycı
Blue Mosque millennium masterpiece
Bluefish Ships at Bosphorus, Istanbul
Bodrum Shores from the Air
Bologna, Italy. 2004
Booking.com

Books and Civilisation.
Books by Irakli Kakabadze, Georgian Writer Living in Istanbul…
Books of Turkish Polymath Prof İsmail Hakkı Aydın

Books on Turkey
Books on Turkey and Africa by Amazon
Books on Turkey and Iran
Books on Turkey and Russia by Amazon
Books On Turkey İnsanlığın Anahtarıdır
BooksonTurkey
BooksonTurkey articles on BULGARIA
BooksonTurkey Etkinlikleri, Levent Ağaoğlu
BooksonTurkey is Key for Humanity
BooksonTurkey Key for Humanity
BooksonTurkey Kültür Yazıları
BooksonTurkey on Digital Platforms
BooksonTurkey recordings
BooksonTurkey Videos
Booksonturkey Yazıları (2000 adet) / Booksonturkey Articles (2000 entries)
BooksonTurkey.Com

BOP Aparatları
Bosnian Hüsrev Pasha Tomb, Fatih, Istanbul

Bosphorus Around
Bosphorus Fishermen. Istanbul. 1975
Bosphorus from Uskudar, Istanbul
Bosphorus Shores, Istanbul

Boutique Hotels
Boykotmuş
Branches of the Turkish Languages
Branches of Turkic Languages
Brasil, 2007, Sao Paulo, Neo Hamburgo
Briseis on Homer’s Epics of Troy
Brotherhood of Water
Budapest, Hungary
Buddhism: Buddhist Turks
Bulgaria, 1994
Bulgaristan Türkleri, Metin Edirneli
Bursa’da Bilgelik Döngüsü 3Z.7K.5D

Business Consultancy for Turkey and Beyond Turkey.
Business Core
Business Traveller
Business, Art and Culture
Bülent Ağaoğlu, Bibliographer
Bülent Ecevit (1925-2006), Turkish Poet &Prime Minister

Büyük Akdeniz mefkûresi
Büyük Asya Yazıları
Büyük Asya: Türkiye, Kafkasya ve Türkistan

Büyük Orta Doğu Projesi, Türkiye ve Avrupa-Asya Birliği
Büyük Orta Doğu Projesi, Türkiye ve Avrupa-Asya Birliği
Büyük Orta Doğu ve Büyük Asya
Büyük Orta Doğu Yazıları

Büyükada and Heybeliada, Istanbul

Byzantine and Rome/Bizans ve Roma
Byzantium articles at TDV Encyclopedia of Islam
Byzantium: Antique Civilisations in Turkey

C

Cairo Coffee&Tea Houses
Cairo Museum. 2017
Can Yücel Şiirleri. Can Yucel Poems (1926-1999)

Cannabis Road
Cannabis Road Map

Canyons, Waterfalls
Canyons, Waterfalls, Rivers

Cappadocia, Middle of the Middle in Turkey.
Cappadocia, Turkey, Middle of the Middle; The Very Center
Cappadocia: Antique Regions of Turkey

Caria: Antique Regions of Turkey
Carpets and Rugs

Casablanca Fish Market, Morocco, Africa
Casablanca Streets in Morocco Africa

Castle bottom coastal road Sarayburnu, January 1975 Istanbul
Castles at Eminönü, Yenicami, Istanbul
Ceddah, Saudi Arabia. 2015
Cem Gürdeniz ve Mavi Vatan
Cemil Meriç: Rumi Indologist-The Expansion of Turkish Thought World to the East
Cemiteries on the Rock Walls, Dalyan, Aegean, Turkey
Central Asia: Through Writers’ Eyes
Chaldean Catholics: Antique Regions Civilisations in Turkey
Characteristic properties of Humans by Kemal Ataturk

Chidren and Youngsters, Istanbul Streets, 1975
Chidren at Streets and Gardens, Fatih, Istanbul, 1975

China (Canton) Model in Export
Chinatown in Kolkata, India

Chinese Ladies Music
Chinese Poems by Mary Lo from Hong Kong

Chip Markets Leaders: Ukraine-Russia / Taiwan-China

Christian Turks
Christian, Hebrew and Shaman Turkish Authors by Okay Deprem

Churches at Lesvos Island, Greece
Cilicia: Antique Regions&Civilisations in Turkey
Cities of Poems in Turkish Language outside Turkey

Citizens, Downtown Istanbul, 1975

Classic Turkish Towels – Terry Cloth Plush Robes For Men And Women – Ultra Soft And Comfy Bathrobes
Classical Music at Roman Cistern, Istanbul
Closing Ceremony of 25th Eurasia Economic Summit Istanbul, Turkey
Coffee in Greece
Colours and the Turks
Commagene: Antique Regions Civilisations in Turkey
Comments on 1974/75 Image of Turkey Photographies by Turkish Scholars
Common Motifs in Turkish Weaving from Altaylar, Central Asia to Samsun, Turkey
Conclusions: Turkey and Europe, by Turgut Özal
Conflicting Loyalties in the Balkans_ The Great Powers, the Ottoman Empire and Nation-Building
Constantinople AD 1200
Consultancy with Turkish Wise Tonyuquq
Contact for BooksonTurkey..

Continental Market Shares of Turkey
Continents and Turkey
Continents meeting coast to coast in Istanbul. Sarayburnu January 1975

Conventions: Rum and Rumelia
Corpus of Founding Philosophers-Scholars

Countries where non-Muslim Turks live in Europe
Countries where Turks live (A-Z)

Covered Bazaar, Kapalıçarşı, Istanbul. 2021
Creativity of the People

Crete and Anatolia Connection
Crete articles at BooksonTurkey

Crimea: Capital of Modern Crimea: Simferopol
Crimea: In the Footsteps of the Thirteenth Tribe
Crimea: In the Footsteps of the Thirteenth Tribe
Crimea: Karaite (Karaim) Canaan in Yevpatoriya
Crimea: Tatar Capital Bahçesaray and Mini Topkapi Palace: Hansaray
Crimean problem from history to present

Critical Thinking Skills Lacking
Crow on the Table

Cultural Exchange Between Turks and Chinese

Cultural Heritage Glossary, Turkish-English
Cultural Heritage Groups of Turkey
Cultural Heritage Monuments Hatay (Antioch) Turkey
Cultural Heritage Monuments in Turkey on Culture Basis
Cultural Heritage Monuments in Van city, Turkey
Cultural Heritage Monuments of Tarsus in Turkey
Cultural Heritage Monuments of Turks all over the World over 25,000 works
Cultural Heritage Monuments of Turks in Belgium
Cultural Heritage Monuments of Turks in Bulgaria
Cultural Heritage Monuments of Turks in Hungary
Cultural Heritage Monuments of Turks in India with over 60 works
Cultural Heritage Monuments of Turks in Russia
Cultural Heritage Monuments of Turks in Ukraine
Cultural Heritage Monuments of Turks: Turkish Inscriptions in Asia
Cultural Heritage Monuments Types in Turkey
Cultural Heritage of Ankara (Ancyra) City in Turkey
Cultural Heritage of Antalya (Ataleia) City in Turkey
Cultural Heritage of Antique Monuments in Turkey
Cultural Heritage of Aydın (Tralleis) City in Turkey
Cultural Heritage of Balıkesir (Paleo Castron) City in Turkey
Cultural Heritage of Çanakkale (Dardanelles) City in Turkey
Cultural Heritage of Çorum (Trokmu) City in Turkey
Cultural Heritage of Diyarbakır City in Turkey
Cultural Heritage of Edirne (Adrianapolis) City in Turkey
Cultural Heritage of İzmir (Smyrna) City in Turkey
Cultural Heritage of Konya (Ikonium) City in Turkey
Cultural Heritage of Main Touristic Cities in Turkey
Cultural Heritage of Manisa (Magnesia) City in Turkey
Cultural Heritage of Mersin (Kilikya) City in Turkey
Cultural Heritage of Muğla (Karya) City in Turkey
Cultural Heritage of Nevşehir (Nissa) City in Turkey
Cultural Heritage of Niğde (Nakita) City in Turkey
Cultural Heritage of ŞanlıUrfa (Edessa) City in Turkey
Cultural Heritage of the Antique Regions in Turkey
Cultural Heritage of Turks
Cultural Heritage of Turks by Great Architect Sinan
Cultural Heritage of Turks in Afghanistan
Cultural Heritage of Turks in Africa
Cultural Heritage of Turks in Albania
Cultural Heritage of Turks in Algeria, Africa
Cultural Heritage of Turks in ASIA
Cultural Heritage of Turks in Azerbaijan
Cultural Heritage of Turks in Bahrain
Cultural Heritage of Turks in Bosnia Hercegovina
Cultural Heritage of Turks in Centuries
Cultural Heritage of Turks in Crete
Cultural Heritage of Turks in Cyprus
Cultural Heritage of Turks in Eastern Mediterranean
Cultural Heritage of Turks in Eastern Turkestan
Cultural Heritage of Turks in Egypt, Africa
Cultural Heritage of Turks in England
Cultural Heritage of Turks in Europe
Cultural Heritage of Turks in France
Cultural Heritage of Turks in Georgia
Cultural Heritage of Turks in Greece
Cultural Heritage of Turks in Iran
Cultural Heritage of Turks in Iraq
Cultural Heritage of Turks in Israel
Cultural Heritage of Turks in Istanbul
Cultural Heritage of Turks in Jakova, Kosovo
Cultural Heritage of Turks in Jordan
Cultural Heritage of Turks in Korea
Cultural Heritage of Turks in Kosovo
Cultural Heritage of Turks in Lebanon
Cultural Heritage of Turks in Lesvos Island (Midilli) Greece
Cultural Heritage of Turks in Letonia
Cultural Heritage of Turks in Libya, Africa
Cultural Heritage of Turks in Litvania
Cultural Heritage of Turks in Malta
Cultural Heritage of Turks in Meis Island, Greece
Cultural Heritage of Turks in Middle East
Cultural Heritage of Turks in Moldova
Cultural Heritage of Turks in Mongolia
Cultural Heritage of Turks in Montenegro
Cultural Heritage of Turks in Mozambique, Africa
Cultural Heritage of Turks in Myanmar
Cultural Heritage of Turks in Niger, Africa
Cultural Heritage of Turks in North Macedonia
Cultural Heritage of Turks in Oman
Cultural Heritage of Turks in Pakistan
Cultural Heritage of Turks in Palestine
Cultural Heritage of Turks in Poland
Cultural Heritage of Turks in Portugal
Cultural Heritage of Turks in Qatar
Cultural Heritage of Turks in Romania
Cultural Heritage of Turks in Saudi Arabia
Cultural Heritage of Turks in Serbia
Cultural Heritage of Turks in Slovenia
Cultural Heritage of Turks in Somalia, Africa
Cultural Heritage of Turks in South Africa, Africa
Cultural Heritage of Turks in Sudan, Africa
Cultural Heritage of Turks in Syria
Cultural Heritage of Turks in the Balkans
Cultural Heritage of Turks in the Continents
Cultural Heritage of Turks in the World
Cultural Heritage of Turks in Tunisia, Africa
Cultural Heritage of Turks in Turkey
Cultural Heritage of Turks in Turkmenistan
Cultural Heritage of Turks in Uganda, Africa
Cultural Heritage of Turks in Uzbekistan
Cultural Heritage of Turks in Yemen
Cultural Heritage of Turks: Bridges
Cultural Heritage of Turks: Churches and Monastries
Cultural Heritage of Turks: Clock Towers
Cultural Heritage of Turks: Fountains
Cultural Heritage of Turks: Water Access Structures
Cultural Heritage of Turks: Water related Monuments
Cultural Heritage of Water Structures by Turks
Cultural Heritage of  Turks in Armenia
Cultural Heritage of  Turks in Austria
Cultural Heritage of  Turks in Chad, Africa
Cultural Heritage of  Turks in China
Cultural Heritage of  Turks in Croatia
Cultural Heritage of  Turks in Czech Republic
Cultural Heritage of  Turks in Eritrea Africa
Cultural Heritage of  Turks in Ethiopia, Africa
Cultural Heritage of  Turks in Germany
Cultural Heritage of  Turks in Italy
Cultural Heritage of  Turks in Japan
Cultural Heritage of  Turks in Kyrgyzstan
Cultural Heritage of Turks in Kazakhstan
Cultural Heritage of Turks in Mauritania, Africa
Cultural Heritage of Turks in Morocco, Africa
Cultural Heritage of Turks in Slovakia
Cultural Heritage of Turks in Sweden
Cultural Heritage: Cultural Routes
Cultural Heritage: Galata Castles Istanbul
Cultural Heritage: Great Mosques
Cultural Heritage: Houses of Poets and Writers in Turkey
Cultural Heritage: Hungarian Traces
Cultural Heritage: Istanbul Walls
Cultural Heritage: Lost Artifacts
Cultural Heritage: Mevlevihanes
Cultural Heritage: Salatin Mosques in Turkey
Cultural Heritage: Seven Wonders of the World in Turkey
Cultural Heritage: Silk Road in Turkey
Cultural Heritage: Thousand Hills Tumulus in Antique Lydia, Turkey
Cultural Heritage: Topkapi Palace, Istanbul, Turkey
Cultural Heritage: Tumuli of Ankara, Turkey
Cultural Heritage: UNESCO World Heritage in Turkey
Cultural Heritage: UNESCO World Heritage Tentative List in Turkey
Cultural Heritage: Works of Mimar Sinan
Cultural Heritage: Works Smuggled from Turkey to Abroad
Cultural Heritages of Turks on Thematic Basis

Cultural History Conversations
Cultural Inventory of Turkey and Turks
Cultural Map of Turks/Türklerin Kültür Haritası
Cultural reflections from hemp yarn to loom
Cultural Route Developments in Turkey

Culture and History Conversations (57) 17th Century: The Age of Çelebis with Cemal Kafadar
Culture and History Conversations (72) Epic of Gilgamesh with Ismail Gezgin
Culture-Art News of Turkish Media

Cumhuriyet
Cumhuriyet Rotası 1.2.3. Ahmet Yeşiltepe
Cumhuriyet ve Halk
Cumhuriyet Yazıları, 2022-2023
Cumhuriyetimizin Tarihi Temelleri: Toy ve Toygun
Cumhuriyetin İlk Yüzyılı Hakkında Ne Dediler? Celal Tahir’in Röportajları kitaplaştı

Cyprus Articles at BooksonTurkey
Cyprus is the center of the world
Cyprus is the Centre of the World
Cyprus is the Centre of the World
Cyprus Memorial
Cyprus on the Crossroads.

Ç

Çanakkale (Dardanel-Gallipoli) Strait Wars 1915

Çatalhöyük in Turkey founded the first city in the world.
Çatalhöyük, The Dawn of Humanity in Central Turkey: Fertile Crescent
Çatalhöyük, Turkey

Çavuş Yeradları
Çemberlitaş Square Istanbul, Turkey

Çin sanatında Türklerin ataları
Çin Seddi ile Acem Seddi
Çin ve Düşünce Özgürlüğü
Çin viyadük raya, biz hep yaya.
Çin, Hindistan, İran ve Türkler
Çin’in 50 Yıllık Planı 1978-2028
Çin-Türk dünya görüşü olarak Taoculuk ve Renkler

Çoban 1300, Cowboy 1852 Etimoloji
Çorbaci in the Balkans Turkey, Greece, Serbia and Bulgaria

D

D-8 and Barter Prospectives: Interview with Prof.Mehmet Akif Okur
D-8 Cooperation on Civil Aviation; Halil Tokel

Dahi Kahraman Bilge Tonyukuk ve Balıkesir
Daily Life and Streets at Lesvos Island, Greece
Dalyan, Aegean Turkey
Damascus, Syria. 1987
Danube Route
David Urquhart (1 July 1805 – 16 May 1877)
Debre -Yakova İpek -Yakova Üsküp -Yakova
Dedelerimizin mezartaşları
Demirel’den Sonrası ise Avrasya değil ama BOP

Demokrasi Kalitesi Sıralamasında ilk 20 ve Türk Dünyası
Demokrasinin Beşiği Anadolu Tiyatroları…

Denemeler; Melih Cevdet Anday

Deniz Şiirlerim
DENİZ’e Yazdıklarım
Departments of Turkish Universities/YÖK Lisans Atlası
Devler Şairane
Dış Dünya’ya neden ilgimiz yok?
Didyma, Apollonius Temple, 1975
Dignity and Mercy: Wisdom by Polymath Ismail Hakki Aydin

Dil ve Alfabe
Dil ve Düşünce
Dil ve Düşünce, Doğan Göçmen
Dil ve Gönül
Dil ve Yabancı Dil özentisi
DİL Yazıları
DİL Yazıları

Disadvantages of Nomadic-Oral Culture for Turkish Modernization
Divan Şiirinde Beşiktaş

Divanı Lugat it Türk’te Atasözleri
Divanı Lügat it Türk
Dîvânu Lugâti’t-Levent

Divergent Paths: India, China, Turkey
Diyarbakır Zerzevan Kalesi
DNA Boosts Herodotus’ Account of Etruscans as Migrants to Italy
Documentaries Collection by Suha Arin
Doğu Akdeniz Kültür Mirasımız

Dolmabahçe Hills, Istanbul. October 1975
Dolmabahçe Palace, Istanbul. 1975
Donald Tsang, Chief Executive of Hong Kong in 1998
Donbass, Eastern Ukraine in 19 November 2021. Interviews by Turkish Journalist Okay Deprem
Door in Istanbul
Dostlarla / Celebrities
Downtown Istanbul Scenes
Döner on Wood, Istanbul
Dr. Fatih Ali Hasaneyn Muhammed Şerif: Rumeli’nde Sudanlı bir Mütefekkir
Dr. Hong Speech | World Day of Social Justice
Dreams on Water. Istanbul. 1975

Dukagin
Dukagjini in Albania and Ottoman Turks
Dukakin Sancağı Arnavutluk

Duvarda Tonyukuk Yazıtı

Dünya Çevresinde 27bin kilometre
Dünya Dili Türkçe
Dünya Sıralamalarında Türkiye
Dünya Türkçe Sözlüğü
Dünya Türklüğü
Dünya yuvarlak ve sürekli dönen bir bütündür; bölünemez
Dünyada Türkçe Yeradları
Dünyanın Siyah Beyaz Futbol Takımları

Düşünce konulu Doktora Tezleri, 1976-2017
Düşünce Konulu Doktora Tezlerinin Dağılımı
Düşünce Kuruluşları ve Yayınları
Düşünce Üretmek
Düşünce ve Yazı
Düşünce Yazıları, Vedat Aydın
Düşüncenin gram değeri

DÜŞÜNENLERİN FORUMU BİBLİYOGRAFYASI 1969-1980
Düşünenlerin Forumu’nda Ortadoğu

Düşünürlerimiz 646-1321: Tonyukuk’dan Yunus’a (675 YIL)
Düvel-i Muazzama ve Türk Devletler Teşkilatı

E

Early Christianity: Antique Regions Civilisations in Turkey
Earthquake in Turkey
East Asia&South East Asia
Eastern Europe Memories
Eastern Roman and Ottoman Empires
Eastern Tourkia, Khazaria
Ebu Hanife
Edebiyat Festivalleri: Türkiye ve Hindistan / Literature Festivals: Turkey and India

Edirne Fatihleri
Edirne Medeniyeti
Edirne Sokakları ve Çarşıları

Edward J. Erickson
Efsane is a Turkish author, screenwriter, and script consultant in the USA
Ege Yayinlari on Turkey and Turkey Archaeology by Amazon….

Egypt, Africa Entries at BooksonTurkey
Egyptian Museum, Egypt, Africa
Egyptian Pyramids in Cairo, Africa
Egyptians in Cairo, Africa (2)
Egyptians in Cairo, Africa (3)
Egyptians in Cairo, Africa (4)

Ekmeleddin İhsanoğlu Books on Ottomans, Islamic World and Turkey

El Turcos in South America Documentaries by İsrafil Kuralay
El Turcos y sus hermanos Argentinos

Elderly at Fatih, Istanbul. 1975
Elderly, Fatih. Istanbul 1975
En çok izlenen 10 Youtube videom

Encouragement of Export In Theory And Practice With Special Reference To Turkey’s Experiment During Planned Period of 1963-1986
Endangered Turkic Languages
Enjoying the weekend in Istanbul in 1975
Enosis ve Evanjelizm
Entelektüel 2023, Prof Kemal Üçüncü
Entertainment in Casablanca Morocco, Africa
Entire History of Steppe Nomads & City Builders // Ancient Prehistory Documentary

Ephesus Library
Ephesus, 1975

Ernst Jaeckh (February 22, 1875 – August 17, 1959)
Ertugrul Books and Artifacts on Turkish History

Eski Türk Dilleri Nasıl Duyuluyordu
Eski Türk Şiiri
Eski Türk Yazıtları/Çoyr Yazıtı
Eski Türkler
Eski Türkler hakkında Batı’da ilk kitabı bir Fransız 1748 yılında yayınlamış
Esnaf Lokantası.
Essay Writers in Turkey
Estonya – Bosna Çizgisi

Ethnic and Active Structure
Ethnic Map of Cyprus 1960 vs 1999

Ethno-linguistic groups in the Caucasus in 2014
Etkili Yazarların Sekiz Alışkanlığı
Etkinlikler, Levent Ağaoğlu
Etruscans and Lydia in Turkey

Etymology in English for Anatolia
Etymology in English for Anatolia
Etymology in English for Asia Minor
Etymology in English for Ottoman
Etymology in English for Turk, Turkey
Etymology in English for Turkestan
Etymology of the verb: To Think

Eurasian Economic Summit Sessions, Istanbul, Turkey
Eurasian History books by scholar Osman Karatay supplied by Amazon

Europe and Asia in Istanbul
Europe and Asia merges in Istanbul
Europe Born Turkish Scholars, Romania
Europe Born Turkish Scholars, Thrace, Turkey
Europe Born Turkish Scholars: Albania
Europe Born Turkish Scholars: Austria
Europe Born Turkish Scholars: Bosnia
Europe Born Turkish Scholars: Bulgaria
Europe Born Turkish Scholars: Greece
Europe Born Turkish Scholars: Hungary
Europe Born Turkish Scholars: Istanbul, Turkey
Europe Born Turkish Scholars: Kosovo
Europe Born Turkish Scholars: Macedonia
Europe: Turkology and the Germans

Evangelia Balta books on Ottomans, Balkans and Turkey
Evlad-ı Fatihan bir Kare; Rumeli

Evliya Celebi Way
Evliya Çelebi Rumeli Seyahatlari Kronolojik
Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Atalarımın Doğum Yerleri
Evliya Çelebi Talks of Travelling
Evliya Çelebi’nin 3 kıtada seyahat ettiği 4500 şehir
Evliya Çelebi’nin anlatımıyla gezdiği şehirler haritası.

Expansion processes in comparison
Expedia Group
Exploring Turkish Landscapes: Crossing Inner Boundaries
EXPORT VISION: TURKEY-CENTERED REGIONAL COOPERATION AND DIVISION PROPOSAL
Extinct Languages of Turkey/Turks in Mediterranean Region
Eyup Civilisation
Eyup Sultan Mosque, Eyup, Istanbul, Turkey

F

Famous people from Kırşehir in Cappadocia, Turkey
Famous Towns with Traditional Houses in Turkey

Fandi Clan in Albania and Kosovo

Far Aways Beyond Turkey: Japan by Ahmet Yeşiltepe, Time Travel- NTV
Far Aways Beyond Turkey: Korea by Ahmet Yeşiltepe, Time Traveller-, NTV

Farabi
Farabi – Avicenna – Ghazali Line – 250 Golden Years (870 – 1111)- Horasan Lighting
Farabi and Vision of Science

Faraway Neighbours: Turks and Chinese
Fars dilinde Türkçe verinti sözler

Fatih Istanbul, 1975
Fatih Mosque
Fatih Mosque Premises. Istanbul. 1975
Fatih Park, Itfaiye. Istanbul, 1975
Fatih Sultan Mehmed
Fatih ve Roma İmparatorluğu….
Fatih, Istanbul
Fatih, Istanbul and Aegean Turkey Black&White Photographs in 1974-1975
Fatih, Istanbul and Aegean Turkey Black&White Photographs in 1974-1975
Fatih, Istanbul. 1950’s
Fatih’in Sokakları’nda Tarihe Yolculuk / A Trip to History on Fatih Streets

Favourite Photographs at BooksonTurkey

Felsefe Atlası
Felsefe Kitapları
Felsefe Sizsiniz, İşhayatı ve Bilge Liderlik
Felsefe Türkiye Coğrafyasında başladı.
Felsefe ve Matematik, Hilmi Ziya Ülken
Felsefe ve Şiir, Güçlü Ateşoğlu

Fikir Ocağı
Fikirler Havzası Akdeniz
Fikrimizin Asya Çiçekleri

Filistin ve Yahudiler hakkında İngilizlerin 7 propaganda kitabı
Films on Dardanelles, Gallipoli and Troy

First 10 Philosophers in The World
First Philosophers in The World: TURKEY
First settlements have started in Turkey geography
First Turkey First
First Turkey First Magical Country of the Firsts
First Turkish Scholars&Thinkers, 600-1000
First Villages with Faruk Sezgin

Fishawi Coffee of Mehmet Akif Ersoy in Cairo, Egypt, Africa December 2017
Fişavi’de 250 Yıllık Çay Keyfi

Flowers, Blossoms
Flowers, Mount Ida

Flying from Today to Tomorrow

Folk songs from Anatolia, lieds from Turkish composers
Folk songs in Greek about Yedikule in Istanbul

Food culture in Konya and food culture in Çatalhöyük…
Food, Nature and Health

Foreign Celebrities and Turks

Fotoğrafçı, Sinemacı ve Şair; Aksaçlılar üçlüsü.. Şirin trio.
Fotoğraflar

Founding Turkish Thinkers and Philosophers at BooksonTurkey
Founding Turkish Turkish Thinkers and Philosophers

Fountain Culture in Istanbul

FOWPAL to Ring Peace Bell in Türkiye
Fowpal Videos

Frankfurt, Germany. 1988. 2018
French Historians Studying the Turks
From Tula to Danube and Tunis
From Türk Ocakları to Halkevleri

Füreya Koral (1910-1997) ceramics exhibition
Füreya Koral (1910-1997) seramik sergisi

G

Galaktion: The Georgian Poet’s Table by Author Irakli Kakabadze

Galata Genoa Tower, Beyoğlu. Istanbul
Galata Tower on the Background, Eminönü Square, Istanbul
Galata Tower. Istanbul. 1975

Galatia: Antique Regions&Civilisations in Turkey
Galician Ottoman-Turkish Martyrdom Cemetery, Ukraine
Gallipoli 1915, March 18 Victory of Turks against WarLords
Garden of the Süleymaniye Mosque Complex. Fatih. Istanbul.1975
Geçtim âlemlerin bezminden
Gençlerle Başbaşa, Balıkesir Ermişler Cumhuriyet Anadolu Lisesi

Genetic Accumulation
Genetic Accumulation in Turkey / Türkiye’de Genetik Birikim

Geographies and Basins of Turkish Scholars
Geographies of Founder Turkish Scholars
Geographies of Turks

Georgia Nature, Culture and History Tour by North Travel
Georgian Pita, Galaktikon, Beyoğlu, Taksim. Istanbul
Getting to know the nature and people of Turkey from the album
Gizemli Tarih TRT Belgeselleri

Global Ideas Center- Cyprus
Global Vision
Global Vision

Glory of Knowledge by Yusuf Has Hacip
God Lives Time, Turkish Orkhun Inscription AD 724
Golden Horn Tram Voyage, Istanbul

Golden Horn, Eyüp
Golden Horn-Bosphorus, Istanbul. 1975

Goodreads: Books On Turkey Shelf
Google Haritalarım
Gorali (sandwich)

Göbeklitepe in Turkey where civilization began
Göbeklitepe inspired Music by Oytun Bektaş
Göbeklitepe Narrative in 2016 by the land owner
Göbeklitepe Turkey, over 12,000 years old
Göbeklitepe, Mesopotamian Turkey, The Dawn of Humanity: Fertile Crescent
Göbeklitepe: Zero point in time

Gök (Blue) place names in Balkans (Turkey, Macedonia, Bulgaria, Greece)
Göktürks by Nuray Bilgili
Gölpınarlı, the literary archaeologist who brought Mevláná to the present day

Gönül in Turkish Language
Gönül Kavramı

Görme Engelli Düşünürlerimiz: Aşık Veysel ve Cemil Meriç
Gözdelerim: Levendname Seçkisi
Gözler, Gökler
Grandest Mum, Üsküp, Macedonia
Grandfather and Grandmother Love on Tombstone, Istanbul, Kozlu Graveyard

Great Actor of Humor and Emotion: Şener Şen
Great Asia- INDIA
Great Scholar: Mehmet Genç (1934-2021)
Great Turkish Sages with roots in Bulgaria

Greater concept (countries, regions)
Greater Khorasan Region
Greater Middle East Project, Turkey and the Euro-Asian Union

Greco-Roman Civilisation Heritage in Turkey

Greece as part of the Turkish Ottoman Empire

Greek and Roman Place Names in Anatolia, Turkey
Greek Philosophers
Greek surnames with Turkish origin
Greek Words with Turkish origin Levent
Greek: Ancient Regions&Civilisations in Turkey

Green Puppets Tree, Istanbul
Guangdong Province, South China
Guidebooks for Turkish philosophers
Guilin, South China

Güney Amerika ve Büyük Asya Bağları
Güney Türkistan Bilge Düşünürlerimiz

Günümüzde Türk Dili / Ali Gevgilili: Düşünenlerin Forumu.
Günümüzde yaşayan mandacılık: Zihnimizi işgal eden İngiliz Kavramları

H

H.B. Paksoy Kitapları

Hacı Bektaşı Veli
Haci Bektas Veli and the Japanese

Hagia Sophia = Kutadgu Bilig: HOLY KNOWLEDGE
Hagia Sophia = Kutadgu Bilig: HOLY KNOWLEDGE

Hakim’s Odyssey: Book 1: From Syria to Turkey
Halil Inalcik books in English on Turkish-Ottoman History
Haluk Berkmen KUANTUM Yazıları
Handloom Turkish Towels
Hangi Doğu?
Happiness. 1975

Happy Birds of Bosphorus, Istanbul
Happy Easter Happy Holy Month Ramadan Happy Pesach!
Happy Fathers Day!!
Happy Turk

Harakani
Harezmi 780-850

Haritalar
Haritalar/Maps

Hatti: Antique Regions&Civilisations in Turkey

Health Food&Endemics
Health Tea. Istanbul
Healthy Orange Juicer. Istanbul

Heath Lowry books on Ottoman-Turkish History in the Balkans
Heath Ward Lowry (born 23 December 1942)

Heavy Snow in European part of Istanbul, Turkey
Hedefimiz; “Yeni Akdeniz!”
Hekabe on Homer’s Epics of Troy
Helen of Troy on Homer’s Iliad and Oddysey
Hellenistique: Antique Civilisations in Turkey
Hemp Place Names All Over The World
Henry Kissinger: ‘We are now living in a totally new era’ | FT
Her şey İNSAN için
Her yol Roma’ya çıkar
Hera on Homer’s Epics of Troy
Herodotus: hat Do Antique Anatolians Tell Us On: Olive, Olive Trees and Olive Oil
Hırka-i Şerif Mosque, Fatih, Istanbul
Hicran
Hicran
High School Students İstanbul Şehremini High School. May 1975

Hikmet Özdemir (Political Scientist)
Hikmet Özdemir’s Researches on Turkish-Armenian Issues and Conflict

Hilalli Bayraklar ve Arap Bayrakları
Hilmi Ziya Ülken

Hind’de Rind olanlar
Hindistan ve Dravitler
Hindistan, ASAM
Hindistan’da Kuşanlar ve Hunlar
Hind-Türk Tezi

Hippodrome, SultanAhmet, Istanbul

Historical and Natural Heritage in Casablanca, Morocco, Africa
Historical Buildings at Lesvos Island, Greece
Historical downtown of Istanbul in 1975
Historical Fatih Wrap (Fatih Sarması)
Historical Heritage Monuments in Athens, Greece 17 May 2022
Historical message from the legendary city of Hive
Historical Mosques in Cairo Egypt Africa 2, December 2017
Historical Mosques in Cairo Egypt-Africa 1, December 2017
Historical Panorama of Istanbul from Golden Horn.

History in the Street. Around Küçük Ayasofya. 1975
History of a Rumelian Family
History of Istanbul

HİT Ülkeler hangileridir?
Hittites: Antique Civilisations in Turkey
Homeros: What Do Antique Anatolians Tell Us On: Olive, Olive Trees and Olive Oil

Hong Kong
Hong Kong
Hong Kong and China Travels
Hong Kong October 2022
Hong Kong Star Ferry
Hong Kong/China, Turkey/Russia
Hong Kong: Day&Night at Tsim Sha Tsui, Kowloon

Hoşgörü ve Türkler

Hotels & Hostels
Hotels.com

Houses in Historical Istanbul Peninsula in 1975
How Brain Thinks? by Scholar Prof Ismail Hakki Aydin
How many people in the world speak Urdu?
How to find Biographies of Turks?
How was the Turkish image of the British shaped?
Human Concept in Turks
Human Journey and Turks by Spencer Wells, National Geographic
Humanity and Brotherhood
Humans with Divine Wisdom by Maturidi

Hun Turks
Huns (XiongNu) by Nuray Bilgili

Hurri: Antique Regions Civilisations in Turkey

I

I. Dünya Savaşıyla İlgili Yurt Dışındaki Türk Şehitlikleri
ICDAY’s Virtual Event : International Day of Human Fraternity, 02/04/2023…

Ida Mountains and Edremit Bay in Aegean Turkey
Ida Mountains, Çanakkale. Dardanelles
Ida on Homer’s Iliad and Oddysey Epics

Ideas and Missions
If the new way of communication Metaverse becomes an education model…
Ikigeni Live Matches

Images of Historical Aegean Antiquities of Turkey in April 1975
Images of Turkey
Images of Turkey and Downtown Istanbul Photography: End of XXth Century…
IMAGES OF TURKEY Photographies 1975
IMAGES OF TURKEY Photography

Imperial Tradition in Africa
In Hürrem Sultan’s Homeland…
In the nineteenth century, the two richest men in the world came from Turkey.
In Which Ways Can Turkey Move Across the Technology Bar?

India and Turkey Cooperation
India Articles at BooksonTurkey
India by First Indologist Turkish Biruni
India immigrants in the USA
India Memories by a Turkish Visitor
Indian Art Paintings
Indian Cultural Heritage Collection in Greater Turkey
Indian Cultural Heritage in Istanbul, Turkey
Indian Cultural Heritage in Turkey
Indian Cultural Heritage in Turkey: Aziziye Hamamı, Kadikoy, Istanbul
Indian Cultural Heritage in Turkey: Horhor Fountain, Fatih, Istanbul
Indian Cultural Heritage in Turkey: Indian Sufis and Lodges in Ottoman Geography
Indian Cultural Heritage in Turkey: Indians Lodge in Fatih, Istanbul
Indian Cultural Heritage in Turkey: Indians Lodge, Uskudar, Istanbul
Indian Cultural Heritage in Turkey: Murad-i Munzavi Tomb, Eyup, Istanbul
Indian Cultural Heritage in Turkey: Söylemez Tomb and Zaviye and Sheikh Fazıl Hüseyin Efendi, Konya
Indian Cultural Heritage in Turkey: The Graveyard of the Hindus Lodge, Fatih, Istanbul, Turkey
Indian Kitchen
Indo-Turkish Thesis

Innovation Constitution
Inside Out In Istanbul by Lisa Morrow (Author)
Insight of Turkish and English Languages

International Award-Winning Turkish Films: Abluka
International Award-Winning Turkish Films: Albüm
International Award-Winning Turkish Films: Ana Yurdu
International Award-Winning Turkish Films: Ayla
International Award-Winning Turkish Films: Bal
International Award-Winning Turkish Films: Bir Zamanlar Anadolu’da
International Award-Winning Turkish Films: Buğday (Wheat)
International Award-Winning Turkish Films: Çoğunluk
International Award-Winning Turkish Films: Duvara Karşı
International Award-Winning Turkish Films: Güneşe Yolculuk
International Award-Winning Turkish Films: Kış Uykusu
International Award-Winning Turkish Films: Küf
International Award-Winning Turkish Films: Pandora’nın Kutusu
International Award-Winning Turkish Films: Sivas
International Award-Winning Turkish Films: Susuz Yaz
International Award-Winning Turkish Films: Sürü
International Award-Winning Turkish Films: Takva
International Award-Winning Turkish Films: Tepenin Ardı
International Award-Winning Turkish Films: Uzak
International Award-Winning Turkish Films: Üç Maymun
International Award-Winning Turkish Films: Yaşamın Kıyısında
International Award-Winning Turkish Films: Yeraltı
International Award-Winning Turkish Films: Yol

International Business Career
International Day for Tolerance by UNESCO
International Day of Friendship of United Nations
International World Days, 2022-2023

Internationally Awarded Turkish Cinema Actresses: Serra Yılmaz
Internationally Awarded Turkish Musicians: Fazıl Say
Internationally Awarded Turkish Musicians: Güher & Süher Pekinel
Internationally Awarded Turkish Musicians: İdil Biret
Internationally Awarded Turkish Musicians: Kudsi Ergüner
Internationally Awarded Turkish Musicians: Sertab Erener
Internationally Awarded Turkish Musicians: Suna Kan
Internationally Awarded Turkish Musicians: Şefika Kutluer
Internationally Awarded Turkish Musicians: Tarkan
Internationally Awarded Turkish Theater Artists: Ferhan Şensoy
Internationally Awarded Turkish Theater Artists: Genco Erkal

Interview with Gene D. Matlock on Turks
Interview with Okay Deprem on Caucasus tourism

Ionia: Antique Regions&Civilisations in Turkey
Iphigeneia on Homer’s Epics
Irakli Kakabadze, Georgian Poet in Istanbul, Turkey

Iran and Anatolia: From one history to two histories
Iran articles at BooksonTurkey
Iran: Cities and Philosophers

Iron Silk Road opens… Train from London will be able to go as far as Beijing
Is Nomadism the Cause of Turkish Behaviours?
Is UAE-Israel agreement a call for surrender for Palestine?
Isa Bey Mosque Selcuk Izmir Friday, 1975
Iskender Place Names in Turkey and Bulgaria
Islam today?

Istanbul Archeology Museum. 1975
Istanbul Bosphorus Straight, Istinye-Cubuklu Ferry
Istanbul Classical Ferries
Istanbul Historical Peninsula Tours 1975-2022
Istanbul Islands
Istanbul Islands Around
Istanbul in 1203 right before Crusaders siege
Istanbul in 1975
Istanbul Memorial. Çemberlitaş. 1975
Istanbul Mornings
Istanbul Scholars
Istanbul Scholars
Istanbul Streets
Istanbul Traditional City Ferries
Istanbul Travel Guides and more
Istanbul under the Sky
Istanbul under the SUN
Istanbul University and Beyazit Tower
Istanbul ve Ayasofya
Istanbul. New Rome. 1975
Istanbul: The Ancient Center of The New World
Istanbul’s Arnavutkoy embracing change for centuries
Istanbulism

İ

İdam edilen Katledilen Türk Önderler (20.yy)
İdam Edilen Türk Önderler

İhracat Neden Acil
İhracat Seyahatlerim. 33 yılda 33 ülke
İhracat Vizyonu
İhracat Vizyonu: Bölgeselleşme. Yeni Akdeniz
İhracatta Çin (Kanton) Modeli

İhsan Fazlıoğlu, Aforizmalar

İlber Ortaylı İle Kadim Şehirler
İlber Ortayli books in English on Turkish-Ottoman History

İlim, Bilim ve İlahiyat
İlk Düşünür-Yazar Bilge Tonyukuk ve Bursalı Bilge Düşünürler
İlk Hedef Akdeniz
İlk yazar, İlk düşünür: Bilge Tonyukuk

İndus Nehri ve Kolları Pencap

İngiliz Kumaşı, Amerikan Bezi, Nazilli Basma Kumaşı
İngilizler ve Filistin

İnovasyon Anayasası
İnsan neden insandır?
İnteraktif Haritalar

İnternet Geriliği
İnternet ve Askerlik Bilimi/Savaş Sanatı

İpek Yolu güzergahı’nın %70’i Türkistan – Türkiye topraklarından geçiyor.
İranlı sayılan Türk Düşünürler
İslam neden siyasallaştırıldı
İsmet Zeki Eyüboğlu’nun Kitapları
İspanyolca Konuşulan Ülkeler

İSTAN ile biten ülke isimleri
istan place names in the Balkans; Turkey and Bulgaria

İstanbul’un 100 İlim ve Fikir Adamı
İş, Sanat ve Kültür
İznik: Dünyada Teolojik bir Merkez (Notlar)

J

Jaipur Edebiyat Festivali, 1-5 Şubat 2024
Jaipur Hindistan Edebiyat Festivali ve Türkiye’de Edebiyat Festivalleri
Jaipur Hindistan Edebiyat Festivali ve Türkiye’de Edebiyat Festivalleri söyleşisi
Jaipur Literature Festival January 2023 in India
Jaipur Literature Festival, India, March 2022
Jaipur Literature Festival 2022 in India

Jakarta, Indonesia
Jakova, Pristhina. Kosovo. 2014
Jean-Étienne Liotard (22 December 1702 – 12 June 1789)
John Freely books on Turkey

Journal of Archaeology and Art by Nezih Başgelen, Istanbul, Turkey
Journal of The Black Sea Studies, 2004-

Juanito (born Jean Claude Safrana; 1936, in Tunisia, Africa)
Judaism: Jewish Turks
Justin A. McCarthy (born October 19, 1945)
Jüpiter, Ay ve Venüs bir arada an itibari ile

K

Kahraman Bilge Tonyukuk’a Hasretimiz ile
Kalkandelen, Makedonya
Kaostaki Türkiye
Kaplanlar ve Sürüngenler…

Karahan Tepe | Stunning New Discoveries Dating to 11,500 years in South East Turkey | Megalithomania
Karahantepe and Neolithic Human Exhibition
Karahantepe by Andrew Collins
Karahantepe Excavations with Professor Necmi Karul of Istanbul University
Karahantepe, Turkey, over 11.000 years old

Kassandra on Homer Epics and Troy

Kaşgarlı Mahmut
Kaşgarlı Mahmut’ta BİLGİ

Katip Çelebi: Akla dayanan ilimlerin gerekli olduğu konusunu ele almaktadır.

Kavalali Mehmet Ali Pasha Mosque and Around in Cairo, Egypt Africa(1) December 8, 2017
Kavalali Mehmet Ali Pasha Mosque and Around in Cairo, Egypt,Africa (2) December 8, 2017

Kavramlarla Maturidi
Kaya Şahin books on Ottoman Turkish History
Kayıp Türkler

Kazakhs
Kazakistan ve Türkiye

Kazdağları, Ida Mountains in Aegean Turkey

Kemal Ataturk (1881- 1938 ) the Wise Peaceman
Kemal Ataturk, Human Value
Kemal Pasha: Conflict in Turkey | The Saturday Evening Post

Kender (Hemp) Place Names in Hungary
Kendimle Konuşmalar /Spotify Talks
Keşf-el Levent
Key to North Africa Ottoman Period in Algeria, Africa
Khryseis on Homer’s Epics of Troy
Kıbrıs sonsuza kadar Türk’tür.
Kıpçaklar

Kıtalar
Kıtalar ve Türkiye
Kıtalar ve Türkler
Kıtalar ve Ülkeler
Kıtalar Vizyonu
Kıtalar, Denizler ve Okyanuslar…..
Kıtaların İthalatlarında Türkiye’nin İhracat Pazar Payları (%)

Kızıl (Reddish) place names in the Balkans (Turkey, Macedonia, Greece and Bulgaria)
Kızıl Elma
Kızıl Elma ve Kutadgu Bilig
Kızıl Elma ve Siyah Elma (Apple)
Kızıl Elma Yazıları
Kızılelma Yeradları
Kızılelma-Kızıl Hafız Ahmet Efendi

Kindred Voices: A Literary History of Medieval Anatolia supplied by Amazon
Kişi

Kitap okuyanlar daha uzun yaşıyor
Kitap okuyanlar, gazete okuyanlardan daha uzun yaşıyor

Know How China
Koca Balkan. Şen Rumeli

Kolonizatör bir Türk Şairi: Ahmed Yesevi
Kolonizatör bir Türk Şairi: Hacı Bektaşı Veli
Kolonizatör bir Türk Şairi: Yunus Emre
Kolonizatör Türk Şairler: Neşet Ertaş
Kolonizatör Türk Şairleri

Komplocu Düşünce Alışkanlığımız

Konuşmalar: Büyük Türkiye
Konuşmalar: Göçebelik kavramı. 12-05-2019
Konuşmalar: Türkiye kavramı

Koreans, Japanese and Turks
Koyun Baba Tomb, Akşemsettin, Fatih, Istanbul
Könül Könül!
Kuantum Bilgeliği. Aforizmalar. Prof. İsmail Hakkı AYDIN
Kurds and Rumelia/ Balkans
Kurds at BooksonTurkey

Kurucu 20 Düşünürümüz
Kurucu Düşünürlerimiz ve Eserleri

Kutadgu Bilig
Kutadgu Bilig

Kutsal değil Kıtasal Vizyonlar
Kuzey-Güney Diyaloğu
Küçük Asya ve Büyük Asya
Küçük Ayasofya, Istanbul. Çatladıkapı
Küçükçekmece Istanbul in 1860

Küçükkuyu Port. Çanakkale
Küçükkuyu Town and around in the Northern Aegean region of Turkey
Küçükkuyu town once upon a time

KüçükPazar on the edge of Golden Horn, Eminönü, Fatih, Istanbul

Kültür Bahçelerinde Edebiyat Festivalleri
Kültür Sanat Sözleri
Kültür ve Sanat Erozyonu
Kültür ve Ticaret
Kültür: Türkiye’de Edebiyat Festivalleri
Kültür-Sanat Sayfaları, Kanalları

Kün. A4 Asıldır; Asla Fotokopi Değildir.
Küresel Sosyal Adalet
Kyiv is a city founded by the Khazar Turks.

L

L&A
L&A Bilge Liderlik
L&A Toplu Dijital Yazılar

Lacivert Dünya
Lady Beggar, Istanbul, 1975
Landmarks of Turkish Culture in the World Countries
Language Fellows’ Union
Lantau Island, Hong Kong

Lao Tzu and Shamanism
Lao Tzu and Shamanism
Lao Tzu and Water

Latin alfabesi ile ilk Türkçe Sözlük 1641, Roma

Leadership
Leadership, Bilge Tonyukuk

Leather Clothes&Shoes
LEATHER Expressions in Illiada and Odissea
Leather Turkey: Heritage of Civilisations, 8000 BC-

Leaving Istanbul and Returning back to hometown village in Eastern Turkey
Legacy of Rome, Eastern Mediterranean and Turkey
Lelegs: Ancient Regions&Civilisations in Turkey
Lev Nikolayevich Gumilyov (1 October 1912, St. Petersburg – 15 June 1992, St. Petersburg)

Levant Levent

Levend’name Şiirler
Levend’name Şiirler’de Z Evrensel Kavramları
Levend’name Şiirler…
Levendname Poems
Levendname Şiirler
Levendname Şiirler
Levendname Şiirler Söyleşisi
Levendname Şiirler’de Kişiler Galerisi
Levendname Şiirler’de Yeryüzü ve Yeradları
Levendname: Bilgelikler
Levendname: 🍀Time 🍀 Ground 🍀 Mind

Levent Ağaoğlu
Levent Ağaoğlu – Konferanslar (Videolar) ve Söyleşiler
Levent Ağaoğlu Kitapları 2018-2022
Levent Ağaoğlu Şiirleri videoları
Levent Ağaoğlu YouTube kültürler ve ülkeler kanalı
Levent Ağaoğlu’nun AVRASYA BİR VAKFI-ASAM Konferansları’ndaki Soruları ve Yorumları
Levent Ağaoğlu’s Questions and Comments at the AVRASYA BIR FOUNDATION-ASAM Conferences
Levent Placenames all over the World

Li Chéngqián (618 – 5 January 645)
Library of 12 Turkish Sages

Liderlik, Bilgelik ve Dış Dünya
Liderlik, Bilgelik ve Dış Dünya

Life along the Silk Road
Life and Water. Water that generates life.
Life is not for human but human is for life!

Line of Science: Istanbul-Samarkand-India

Lisa Morrow Publications on Turkey
Lisa Morrow Tweets on Istanbul and Turkey

List of Ancient Philosophers Born in Turkey
List of Turkish Essay Writers
Lists of people of Turkish origin by country

Literature on Crimea in Turkey National Library
Literature on Ukraine in Turkey National Library

Lithuania/Jewish Turks, Karays
Liver Cuisine Street Seller, Istanbul
Living Turkish Scholars: Prof Dr Erol Göka
London, UK. 2018

Lonely Planet Turkey (Country Guide) Paperback – September 21, 2021
Lonely Tea House, Şirinevler Istanbul

Longest Line to Walk
Longevity of Civilisations: 12,000 years old Turkey and China
Looking to the future in Istanbul in 1975
Lost Enlightenment: Central Asia’s Golden Age from the Arab Conquest to Tamerlane

Love and Peace
Love for Cow
Love, Peace and Turkey
Lovely Haydut
Lovely Pet. Istanbul

Lower Streets of Sultanahmet, Istanbul in 1975. A Wooden House
Lozan ve Yalta

Luwi: Ancient Regions&Civilisations in Turkey
Luwian Cultural Heritage in Turkey

Lycaonia: Ancient Regions&Civilisations in Turkey

Lycia of Turkey
Lycia: Antique Civilisations in Turkey

Lydia: Antique Regions of Turkey

M

Macau, 1999
Macedonia Scenes

Machiel Kiel books on Turkey and Ottomans
Machiel Kiel: Articles from the Encyclopedia of Islam

Macron wakes the sleeping lion
Madam Maria Meryem
Made in Turkey
Magnificent Transition to Civilisation by Nezih Başgelen
Mahalleleşen Köyler
Main Centers of Turkish Thought and Ideas
Malta Bazaar. Fatih. Istanbul

Map shows which areas the term ‘land of Turks’ referred to historically.
Maps of the Turks

Marco Polo’s Journeys

Marmara Denizi, Türkiye ve İnci Deltası, Çin Feribot Limanları/Seferleri
Marmara Sea, Istanbul. 1975

Masal kitapları, Yücel Feyzioğlu
Matematik ve Türkçe
Materializing the ‘Blue Homeland’ doctrine

Maturidi Atlası
Maturidi Yazıları
Maturidi’ye göre Bilim (İlim) ve Bilgelik (Hikmet)
Maturidi’ye göre İlahi Bilgelik Sahibi İnsanlar

Mavi Vatan
Mavi Vatan Doktrini ve Doğu Akdeniz

Mayis Alizade, Azerbaycan Türkü bir Düşünür
Medi&Mena Restaurants, Akşemsettin. Fatih, Istanbul
Medical Care&Treatment

Mediterranean and Black Sea Cities
Mediterranean Civilisation – Afrasian (Africa-Asia) Millenium
Mediterranean Shores
Mediterranean Songs..Akdeniz Şarkıları
Mediterranean&Mena Tastes in Istanbul
Mediterranean&Mena Tastes in Istanbul

Mehmed Akif ve Bilgelik
Mehmet Akif Ersoy (1873-1936): Time. Ground. Mind

Mehmet Emin Resulzade Sözleri
Mehmet Emin Resulzade ve Cumhuriyet Konferansı

Memories from Hong Kong, South Horizons 1997-2001
Merganlar Ailesi Üsküp, Makedonya
Mesnevi as a philosophy of life

Mesopotamia
Mesopotamian Turkey: 12 more great discoveries like Göbeklitepe are coming… The language of stones will tell the secret of humanity
Mesopotamian World
Mesopotamian World: Göbeklitepe Infographic, Turkey
Mesopotamian World: Göbeklitepe, Turkey. BC 10.000

Meşrutiyetçilik ve Cumhuriyetçilik, Prof Dr Hikmet Özdemir
Mete Han
Mevlana
MGTV ile Türk Dünyası: Büyük Akdeniz Birliği, Türk Medyası
MidWood Istanbul Film Studio Complex
Mikis Theodorakis: From Resistance to Universal Harmony

Miletos Sages
Miletos: Ancient Regions&Civilisations in Turkey

Millennial Turkish
Milliyetçilik ve Türkiye Cumhuriyeti

Mimar Sinan Masjid Renovation, 1975
Mimar Sinan Masjid, Akşemsettin, Fatih

Minarets of Historical Mosques at Fatih, Istanbul. 1975
Mind Entries at BooksonTurkey
Mission: New Mediterranean!
Mitanni: Ancient Regions&Civilisations in Turkey
Mithraeum at Zerzevan Castle, Diyarbakir, Mesopotamian Turkey
Mitological and Mystical Hong Kong
Mitoloji
Modern Turkish diasporas
Modern Türk Düşüncesi, İhsan Fazlıoğlu
Monographies of US Scholars on Tonyukuk (646-725)
Morocco, Africa Articles at BooksonTurkey
Moskow Photographs by Irfan Benli
Mosque Birds. Istanbul. 1975
Most traveled and richest language in the World
Most Wished For in Istanbul Travel Guides

Mount Ida in Iliad Epic by Homer
Mount Ida, Iliad
Mount Ida, Kazdağları in Aegean Turkey

Mountains, Valleys, Plains, Natural Parks

Museum of Troy, Çanakkale Turkey
Museums

Must We Write Ancient History

Mustafa Kemal Atatürk: Dil
Mustafa Kemal Atatürk’ün Ataları

Mutlak Monarşiye İlk Set: Magna Carta – Tarih-i Kadim
Muzaffer Maden August 1975 Kumburgaz.
Müslüman olmayan Türk Düşünürler
My Dear Turkey
My Plant in Coimbatore, India is growing more.
My Turkey
Mysia: Antique Regions of Turkey
Mytilene : Ancient Regions&Civilisations in Turkey

N

Nadir Kitap
Nakiye Elgün was a well-known feminist in Ottoman times. Few know of her today.
Name of Turkey
Nameler
Names of Istanbul
National Day Celebrations at BooksonTurkey in March 2022
Nationality and Language
Nature in Turkey
Nazım Hikmet’in Tüm Şiirleri
Negative Turkish Perception in Europe and…
Nehir Yolları Türk Boyları
Nereye Kayboldun Sümerbank?
Nestorian: Ancient Regions&Civilisations in Turkey
Neşet Ertaş, Turkish Folk Singer
New Horizons In Neuromathematics
New Mediterranean
New Rome. Eisten Polis. Istanbul.
Nezih Başgelen Roportajı
Niche Cultural Tours in Turkey
Nile River in Cairo, Egypt Africa April 2017
Nizamül Mülk
No.8 Top Tourism Destination: TURKEY
Nomadism
Non Muslim Turkish Composers
Non Turkish Scholars devoted to Turkish Language

North Aegean, Turkey and Around
North Africa&Africa
North African Crescent Flags
North Caucasus: Nature. Culture and History Tour by North Travel

North Travel Agency Tours
North Travel: Belarusian Capital City Minsk Culture and History Tour

Northern World
Northern World and Turkey

Nostalgia from Anatolia – Rumelia – Mediterrania:
Not Hellenic, Luwian

Novels by Turkish Author Adalet Ağaoğlu
Novels by Turkish Author Ahmet Hamdi Tanpınar
Novels by Turkish Author Ahmet Ümit
Novels by Turkish Author Ayşe Kulin
Novels by Turkish Author Halid Ziya Uşaklıgil
Novels by Turkish Author Halide Edip Adıvar
Novels by Turkish Author Ihsan Oktay Anar
Novels by Turkish Author Oğuz Atay
Novels by Turkish Author Orhan Kemal
Novels by Turkish Author Peyami Safa
Novels by Turkish Author Reşat Nuri Güntekin
Novels by Turkish Author Sabahattin Ali
Novels by Turkish Author Sevgi Soysal
Novels by Turkish Author Yashar Kemal
Novels of Elif Shafak
Novels of Nobel Prizer Orhan Pamuk
Novels of Turkish Author Zülfü Livaneli supplied by Amazon

Number of Roman Theatres and Amphitheatres per country.
Nükhet Okutan Davletov ile Okuma Kulübü: “Türk Halkları Tarihine Giriş”

O

Ocean Park, Hong Kong. 1999
Oguz Kagan
Oil Pier, Golden Horn, Eminönü, Istanbul
Okay Deprem: Ukraine from heaven to hell…
Okumak
Old Nations 5
Olive Oil
Olive Trees in Kazdaği Ida Mountains, Aegean Turkey
Oman
On “Turkish Group Behaviour” Book
On the Lower Streets of Sultan Ahmet, January 1975
Once upon a time, Turkey was in Europe and was in Africa…
One on One: Interview with Turkish philosopher Alev Alatli
Oratoryo
Ordos
Organizations that conduct Turkish studies
Orhon – Selenge – Tola ırmakları (Moğolistan)
Orta&Güney Asya

Osmanlı Devletinde Hind Tekkeleri
Osmanlı ve 72 Millet
Osmanlı ve Selçuklu Kaleleri

Ottoman America documentary
Ottoman Historians in the Balkans and Central/Eastern Europe
Ottoman Historians in The Balkans and Middle East
Ottoman History
Ottoman seal struck in Africa
Ottoman Turkish Monuments in the Balkans

Our Blind Scholars: Aşık Veysel and Cemil Meriç
Our First Turkish Thinkers, 600-1000, annotated

Ö

Öğ’retmenler Günümüz Kutlu Olsun
Öldürülen/Sürgün edilen Düşünürlerimiz Kronolojik (699-1869) (20. ve 21.yüzyıl hariç)
Ömür Öztürk, Turkish Best Seller Sufi Author
Ön Türkler

P

Pakistan
Palestinian Diary
Pamphylia: Antique Regions&Civilisations in Turkey
PANDORA’S BOX, UKRAINE by journalist Okay Deprem. The Turk in the middle of the war tells…
Paphlagonia: Antique Regions&Civilisations in Turkey
Paris, France. 1987
Passwords of ‘Stone Hills’; Urfa, Mesopotamia, Turkey
Paşabahçe Glassware
Paylaşarak yeni bilgiler edinebiliriz
Pazar Yer Adları
Peaceland Turkey and Wars Around
Pearl River Delta China and Comparison with Turkey
Penelope on Homer’s Epics of Troy
Penetration of Turkish Culture All Over the World
Pentagon-USA, Tetragon, Ephesus-Turkey
People around Fatih Mosque. 1974.1975
People of Turkic descent
People of Turkish descent
People who read books live longer than those who read newspapers

Perlite Expansion Plant build by Teknikmak Turkey in EGYPT, Africa. January 2018
Perlite Expansion Plant build by Teknikmak Turkey in India.

Pet Dogs
Philosophers: Turkey and Around
Philosophy started in Turkey Geography.
Phrygia: Antique Civilisations in Turkey

Pierre Loti (14 January 1850 – 10 June 1923)[
Pierre Loti Tram at Golden Horn, Istanbul

Pilgrimage to Turkey: Honoring the Land and her People
Pisidia: Antique Regions&Civilisations in Turkey

Place Names in Turkey and Beyond Turkey
Place names in Turkey containing BOLU (Police)
Place Names starting with NEA in Greece
Place Names Starting with TURK in INDIA and PAKISTAN
Place Names with Tumulus (Höyük in Turkish)
Planned Military Facilities of Russia in Africa and Asia

Poetry
Poetry of Nazım Hikmet (1902-1963)

Political Geographies of Turkish States
Political Slogans. Istanbul. 1975

Pontus: Antique Regions&Civilisations in Turkey
Population (Million) and Influence of Altaic Language Countries Family
Portraits from Aegean Ida Mountains region
Portreler Galerisi: Türk düşünce tarihinde yer almış önemli kişiler
Power of Thoughts
Power of Turkish Language

Presentations by BooksOnTurkey
Presentations on Business and Management
Presentations on China
Presentations on Innovation
Presentations on International Markets and Exports
Presentations on Rumelia

Prestigious Books by BooksonTurkey (Soon)
Prestigious Turkish Publishers

Priene and Plain, Aegean Turkey
Primary School in Fatih Istanbul.
Prince Sabahaddin(1879-1948) who was one of the initiators of sociological thinking in Turkey…
Priscilla Mary Isin books on Ottoman Turkish Cuisine

Proclus: A Greek Philosopher from Istanbul
Proclus: A Philosopher born in Istanbul (412-485)

Prof Dr Azmi Özcan Hocam ile
Prof Dr Hasan Köni Hocam ile
Prof Mehmet Özdoğan on Neolithic in Turkey
Prof Mim Kemal Öke Hocam ile…
Prof. Dr. Önder Ari passed away
Prof. Dr. Çevik wrote Lycia
Prof.Dr. Ömer Türker ile Ahmet Yesevî ve Mîrası
Professor of Neurosurgery, Ismail Hakki Aydin

Proverbial Advices by Suleyman Demirel, Ex Prime Minister and President of Turkey
Proverbial Wisdom of Polymath Ismail Hakki Aydin

Proverbs of Civilization with Philosopher Prof. Ihsan Fazlioglu
Proverbs of the Balkan Turks

Psychobiography of Aliya İzetbegoviç
Psychology of Turks
Puppet Show. Ataköy. 2020. Istanbul
Pusulamız Kuzey Atlantik NATO’su mu, Renkli Denizler mi ?

Qatar
Quantum Wisdom. Aphorisms. Prof. İsmail Hakkı AYDIN

Quotes by BooksonTurkey
Quotes by Prof Ioanna Kuçuradi, Turkish Philosopher
Quotes&LA
Quotes. Levend’nâme
Quotes: Turkish Philosophers

R

Rabıta Düzeni, Uğur Mumcu
Rabindranath Tagore, Bengali polymath
Rare Earth Elements – REE
Reading Culture
Reasoning / Mind Aphorisms
Recent Books by Prof Hikmet Özdemir on Ataturk supplied by Amazon
Regional Markets and Regional Integration (5-hour flight markets)

Religions: The faith journey of the Turks
Religious Destinations in Turkey
Religious Heritage of Turkey
Religious Sites in Turkey

Remembering the Great War in the Middle East: From Turkey and Armenia to Australia and New Zealand
Republic and People
Republic of Crimea: Nature.Culture and History Tour by North Travel
Republican Thought: Ali Fuat Cebesoy, Kazım Karabekir, Refet Bele, Rauf Orbay and Atatürk.
Resmi Dil Türkçe
Retired Travellers
Ripe Figs: Recipes and Stories from Turkey, Greece, and Cyprus Hardcover – May 4, 2021 by Yasmin Khan (Author)
Rivers of Mount Ida, Dardanelles Çanakkale
Rivers, Lakes
Robert De Niro in Istanbul

Roma İmparatorluğu’nun Kalbi Türkiye
Roma, Bizans
Roma’nın Mirası, Doğu Akdeniz ve Türkiye

Roman Empire and Turkey
Roman Empire and Turkey Library
Roman Empire Provinces in Turkey Geography
Roman Empire Road Network
Roman Empire starts in Italy, then restarts and ends in Turkey.
Roman Empire: Languages and People

Roman Hippodrome Square. Sultanahmet. Istanbul. 1975
Roman Law was written in Istanbul.
Roman Roads in and Around Turkey
Roman Times, Bozdoğan. Istanbul. 1975
Roman Wisdom: Rome Is An Endless Ocean

Romanda Rumeli…
Romania. Bucharest Turkish Embassy. 2003
Romania’s City of Culture: Braşov
Rome: Antique Civilisations in Turkey
Rondo Alla Turca (Mozart). Turkish March..
Roxelana of Ukraine

Rug (Zili) Bag, Yenice town, Çanakkale, 44 x 144
Rugs of Yenice, Ida Mountains. Çanakkale

Ruh nedir? Prof Dr İsmail Hakkı Aydın
Rum: Antique Civilisations in Turkey

RUMELIA CULTURE
Rumeli ve Edebiyatımız

Rumi books by Burhan Unver
Rumi Proverbs
Rumi Quotes
Rumi ve Farsi Akıllar

Russia entry articles in BooksonTurkey
Rusya ve Orta Asya Türklüğü
Rusya-İngiltere Rekabeti

S

Sacred Knowledge Line
Sadri Alışık – Hello Istanbul Poem (From His Own Voice)
Sages
Saint George Day (23 April) of Cappadocia, Turkey
Saint Sophia at Sultanahmet, Istanbul
Sait Başer and Turkish Muslim

Sait Faik Abasıyanık. Great Author of Sea and Fishermen.
Sait Faik is 100 years old

Samatya, an Old Town in Istanbul
Samuel A. Weems (December 12, 1936 – January 25, 2003)
Saraçhane Pass. Fatih, Istanbul. 21 December 1974

Sarayburnu in the Sea of Marmara in 1975
Sarayburnu January 24, 1975 by the Sea, Istanbul
Sarayburnu, Istanbul. 1975

Sarı (Yellow) Place Names in Balkans (Turkey, Greece, Bulgaria) and Armenia
Saruhan-Tatarpazarcık Hattı
Sasanian: Ancient Regions&Civilisations in Turkey

Savaş bir sanattır
Savaş Sanatı
Savaşlar ve Türkiye

Sayılar ve Nümeroloji

Scenes of Life from Turkey 1
Scenes of Life from Turkey 3
Scenes of Life from Turkey 4
Scenes of Life from Turkey 5
Scenes of Ordinary Life from Turkey 2

Scholar Ismail Hakki Aydin at BooksonTurkey
Scholarly Professor Omer Ozkan with his International Students in Cyprus
Scholars Examining Our History of Thought: İhsan Fazlıoğlu
Scholars from and Around Turkey
Scholars Studying the History of Turkish Thought

Scythians in Ukraine 500 BC

Sea Castles, Istanbul, 1975
Seas with Colours in Turkish Language
Seas, Beaches, Islands, Peninsulas

Sedat Ağaoğlu, Edirne
SEEKING “REGIONAL UNITY” AND TURKEY
Sefer Tepe: A Gobekli Tepe-Inspired, 11,000-Year-Old Site in Turkey | Ancient Architects
Selçuk, 1975
Selim Turan Painting Gallery, Tahtakuşlar Museum in Ida Mountains Kazdaglari, Turkey
Selimiye Camii Edirne
Selimiye ve Üç Nehir (Şiir)
Seljuk Arts by Nuray Bilgili
Seoul, South Korea
Serdar Erden’s writings/twitter messages on Turkish subjects.
Settlements with a Central Role in the History of Philosophy
Sevan Nisanyan Books on Turkey

Seven Churches of Asia Minor
Seven Churches of Turkey (Asia Minor)

Sevgi, Barış ve Türkiye
Seyahat in Turkey
Seyyah Turgay Tuna
Shakespeare ve Yunus Emre
Shandong Province 2018. China

Shangha, China. 1998
Shanghai, China
Shanghai, Coastal China

Sheikh Edebali
Shifting of Miletus Bay, Turkey
Ships, Sandals. Bosphorus. Eminönü-Fatih. 1975
Shoe Painter Chidren, 1975

Shop in Greece
Shopping&Bazaars

Short film “Regret” by Adnan Şur
Short-term cultural and nature tours to Tbilisi, the capital of Georgia
Shrimps and Jaws

Silk Road caravans were also carriers of science.
Silk Road Markets
Silk Road route
Silk Road Routes in and Around Turkey
Silk Road through Turkey and Istanbul

Similar Proverbs of Turks and Chinese
Similarities between Hindi and Turkish Languages
Single Window House. Istanbul. Fatih. 1975

Sirkeci Camera Shop in Istanbul 21.12.1974
Sirkeci, Istanbul

Skopje, Macedonia, 2005
Snapshot: BooksonTurkey.com
Snow time in Istanbul, Turkey

Social justice globally
Social Justice Videos at BooksonTurkey

Sogukcesme Street Wooden House Around Topkapi Palace in 1975, Istanbul
South Asia&Sub Continent

South India, Coimbatore, Tamil Nadu. 2017
South of India, Dravidian Language

Southern China, Guangdong
Southern Turkestan: Turkish Sages, Wise Scholars
Southern World and Turkey
Southern World: Sudan and Africa

Söz’ün Gücü
Sözlükler, Burhan Oğuz
SPA
Spread of Humans around the World
State Phenomenon by Turks
Steppe Belt and Agricultural Belt
Stockholm downtown, Sweden
Stone Houses, Yeldeğirmeni, Kadikoy, Istanbul
Stone Letters found in Turkey Geography

Stories and Poems by Turkish Author Sait Faik Abasiyanik
Stories by Turkish Author Ömer Seyfettin

Strateji: Kutadgu Bilig
Strateji: Şangay İşbirliği Teşkilatı ve Türkiye

Street Barber. Fatih, Istanbul. 1975
Street Cats
Street Cats of Istanbul
Street Dialogues with Cinema Artist Adnan Şur

Street Dogs, Fatih. Istanbul. 1975
Street Dogs, Sultan Ahmet Istanbul

Street Seller. Istanbul. 1975
Street Sellers and Market. Fatih. Istanbul. 1975
Street Shopping in Athens, Greece.17 May 2022
Street Tastes in Istanbul: Turkish Tea and More..

Su ve İnsan: Türk Bilgeliği
SU’ya Yazdıklarım

Sudan, Africa
Sudanese Author Mohammed Abbas in Istanbul

Suha Arin Documentaries in English
Suleyman Demirel Times, Background Municipality Building. Istanbul 1975

Sultan Ahmed Mosque in Istanbul in 1975
Sultan Ahmet, Blue Mosque Istanbul, 1975

Sun Tzu and Atatürk: Art of War…
Sun Tzu’nun Savaş Sanatı kitabındaki düşman kim?

Sunset from Istanbul, Turkey
Suzhou, Coastal China
Süleyman Seyfi Öğün: Akdeniz

Ş

Şaban Gülbahar ve Vakıfçılık Geleneği
Şair-i Azam Hilmi Yavuz ile

Şairler ve Hikayeciler
Şairlerim: Hilmi Yavuz
Şair-yazar Levent Ağaoğlu

Şehirler ve Düşünürleri
Şehirlerimizin Simge Düşünürleri

Şehremini Lisesi, Istanbul. Fındıkzade
Şerif Yenen pamphlets on Turkey attractions by Amazon

Şiir bize Tanrıdan geliyor. Haydar Ergülen
Şiir Gecesi: Fuzuli’yi Anma
Şiir girmeyen eve doktor girer
Şiir Girmeyen Eve Doktor Girer
Şiir ve Kendilik, İhsan Fazlıoğlu
Şiir ve Şair
Şiir ve Şair Üzerine Yazılar
Şiir ve Şair, İsmail Hakkı Aydın
Şiirler
Şiirlerim Seçkisi

Şirince Village, Aegean Turkey

Şirinevler Bookstore
Şirinevler Immigrants town in Istanbul
Şirinevler Square, Istanbul, Turkey

T

T of Turkey
Tahtakale, Istanbul
Tahtakuşlar Ethnography Museum, Ida Mountains, Turkey

Taiwan and Taiwanese
Taiwan ROC
Taiwan ROC and Northern Cyprus TR

Talk about the Turks, but don’t draw the longbow!
Talks on Water Wisdom and Brotherhood

Tan Dun: I have a soul like Turkish music
Tarık Akan Memorial Table, Bakırköy Köftecisi (Meat Ball Restaurant)

Tarihsel süreklilik neden kesintiye uğratılmaktadır?
Tarihsel Süreklilik: Karesi Beyliği ve Danişmentliler Beyliği

Taş Gaste by Archaeologist-Journalist Mesut Yar
Taşa Yazıtlı Anayasalar

Taşlıcalı Yahya Bey
Taşlıcalı Yahya Efendi

Taxi Stations in Istanbul
TBMM 23 Ocak 2024 NATO/İsveç Kararı

Tea Habit in Turkey
Tea Houses, Istanbul
Tea Talk Habit in Turkey

Teachers School, 1848, Çapa. Istanbul
Tehran, Iran. 2019
Tekfur Palace, Istanbul
Teknikmak Company, Turkey
Ten thousand years journey: Karahantepe by Archeologist Prof Necmi Karul

Teoman Duralı – Doğu ve Batı Medeniyetleri
Teoman Duralı’nın Eserlerinde Bilgelik

Tepe (Hill) and Dağ (Mountain) Place names in Turkey, Bulgaria and Greece

Thailand
Thailand, 1999

The ‘pir’ of the Pirin mountains in the tops of the Balkans: Bansko in Bulgaria
The 10 Best Books by Turkish Authors
The aesthetics of the past. Wooden House in downtown Istanbul. December 1975
The Big Data Turkey

The Blue Homeland Doctrine and the Eastern Mediterranean
The Blue Homeland Doctrine by Turkish scholar Dr Cihat Yayci

THE BOOK OF LYCIA. Archaeology, Culture And History in Western Antalya.
The Books by Archaeologist and Publisher Nezih Başgelen on Turkey Heritage
The center of the Atlantic-Pacific is TURKEY.
The charming elders in Fatih Mosque, 1975, Istanbul
The concept of “GREAT TURKEY”
The Concept of Turkeys
The Earth is a round and continuously rotating whole; it cannot be divided
The Entire History of Constantinople
The faith journey of the Turks
The Feast of Sacrifice of the Yesilkoy Istanbul Ayios Stefanos Church: THISIAS
The Fertile Crescent
The first known human settlement is in Çatalhöyük, Turkey
The glory of art in Anatolia
The History Of Ottoman Empire_ The Political Movement Of Young Turks To Reform The Ottoman Empire: Revolutionary Movement In Turkey
The homeland of every character in Homer’s Iliad.

The Identity of Cypriotness and Differentiations In Turkish Cypriot and Greek Cypriot Communities
The Identity of Scythian and Turk: In the Base of Cultural History

The journal Archeology and Art by Nezih Başgelen
the Kadi Registers year by year, leaf by leaf, court court, region by region of Ottoman Empire
The Karamanlides; Orthodox Turks
The Language of Turkish Motifs
the largest city in each 10-by-10 degree area of latitude-longitude
The Legend Of Vlad Tepeş, Drakula’s Castles And House

The man who loved and made love with philosophy
The man who loved and made love with philosophy

The Middle East: From Empires to Fragmentation
The Most Beautiful, Most Cultural Region on Earth
The most used words in Turkish Inscriptions (103)
The Natural World
The old Ottomans of the new world, ‘El Turco’
The Organization of Turkic States (OTS)
The Ottoman Army 1914 – 1918 : Disease and Death on the Battlefield, by Hikmet Ozdemir
The Ottomans Khans, Caesars and Caliphs | Jaipur Literature Festival |
The Outside World-Kazakhstan, Yerkebulan Sapiyev
The Place of Turks in the World in the Age of Globalization
The poet Taşlıcalı Yahya and Suleiman the Magnificent
The Remaking of Republican Turkey: Memory and Modernity since the Fall of the Ottoman Empire
The similarity of our Thrace region and the Canton region (China) in terms of EXPORT
The Surviving Turks of Time Traveller by Ahmet Yeşiltepe
The three resurgent “empires” were Russia, China and Turkey.
The Top Cotton Producers
The trump card of Turkish tourism: Archeology
The Turkic Speaking Peoples: 2,000 Years of Art And Culture from Inner Asia to the Balkans

The Turkish Phenomenon in the World
The Turkish Tourism Encyclopedia was

The Turks and Colours
The Turks are leader in the world in terms of language, religion, state, history and geography.
The Turks in Egypt, Africa and their Cultural Legacy by Ekmeleddin Ihsanoglu and Humphrey Davies

The World Beyond Turkey. 33 Countries in 33 years
The world’s most beautiful palace, according to the golden ratio
The world’s most famous photographers shot Turks and Turkey
The World’s Most Travelling and Rich Language
The World’s Richest and Most Mobile Language

Thematic Series at BooksonTurkey

Thessaloniki, Greece
Thessaloniki, Greece. 1993
Third Roman Empire
This is how music is used for medical care
Those who are Rind in Hind

Thought and Yourself
Thought Basins: Source Geographies of Turkish Masterpiece Scholars
Thoughtful Turk
Thoughts of Turks.
Thoughts on Economy, Biruni (973-1048)

Thrace region Turkey and Canton province China in comparison
Thrace: Antique Regions of Turkey

Three Republics; Turkey, Azerbaijan, Taiwan
Ticaret Yolları (İpek ve Baharat)
Timur Empire Cultural Heritage
Tiny House, December 1975, Istanbul
Tiyatro ve Şiir: Güç sanatları
Tolerance in Both Physical and Metaphysical Aspects.
Tolerance Wisdom by Atatürk

Tonyukuk by Nuray Bilgili
Tonyukuk Konferansları, Balıkesir
Tonyukuk Seferleri Haritası
Tonyukuk Yazıları ve Sözlüğü
Tonyukuk Yazıtı
Tonyukuk Yazıtı’nda TÜRK
Tonyukuk Yazıtı’nda Türk Budun (Türk Halkı)
Tonyukuk, Yenisei, Orkhon Inscriptions of TURKS by Ahmet Yeşiltepe, The Time Traveller, NTV
Tonyukuk’s Scholar Identity
Tonyuquq Literature in English language

Top 10 Asian poets of Turks
Top 10 destinations to visit in Turkey
Top 20 largest coastal cities in the Mediterranean and Black Sea

Topkapi Castles, Istanbul. 1975
Total Imports of African Continent Countries and Turkey
Tourkia
Traditional Istanbul Innercity Ships. 1975
Trakya bölgemiz ve Kanton bölgesinin (Çin) İHRACAT yönünden benzerliği
Travel Beyond Turkey
Travel Journal Adventure in Turkey: 110 Lined Diary Notebook for Exlorer and Travelers in Europe | Travel Diary for Your Adventure Vacation Trip
Travel&Tourism

Traveller in Istanbul

Traveller’s Talk: Egyptian Civilisation in Africa
Traveller’s Talk: Indian World
Traveller’s Talk: Japan
Traveller’s Talk: Korea
Traveller’s Talks. All Over The World
Traveller’s Talks: Africa
Traveller’s Talks: All over the World
Traveller’s Talks: All Over The World
Traveller’s Talks: Americas
Traveller’s Talks: China. Hong Kong. Taiwan. Macau Collection
Traveller’s Talks: Eastern Europe
Traveller’s Talks: Europe
Traveller’s Talks: Greater China World. 2: Hong Kong
Traveller’s Talks: Greater China World. 3: Taiwan RoC
Traveller’s Talks: Greater China World.1: China PRC
Traveller’s Talks: Mediterranean World
Traveller’s Talks: Middle East
Traveller’s Talks: North Asia
Traveller’s Talks: South East Asia
Traveller’s Talks: South Eastern Europe/Balkans

Triangle of Mind
Triangle of Philosophy

Troy
Troy Anatolian Sun of Turkey
Troy National Park in Turkey
Troy, 1975
Troy: Antique Regions&Civilisations in Turkey

TRT World Global Ranking on Internet by Alexa
Truva Atları ve Türk Atlıları
TuerQin Innovations
Tuna-Meriç-Arda Rivers

Tunisia, Africa
Tunisia, Africa

Turcae by Pomponius Mela of Roman geographer and Plinius of Roman natural philosopher

Turcophone
Turcophones

Turgay Tüfekçioğlu ile Türk Atlası
Turgut Özal, Biography by Hikmet Özdemir

TURK in the Tonyukuk Inscription
TURK Place Names in the World

Turkasya.com
Turkbibliography.com launched recently

Turkestan Belt and Fertile Road
Turkestan Mummies
Turkestan with Dr.Yaşar Kalafat
Turkestan World

Turkey
Turkey (Türkiye), Hindustan (India) and Turkestan
Turkey and Africa entries at BooksonTurkey
Turkey and Balkans
Turkey and Bangladeshi Friendship on the anniversary of Bangladesh National Day
Turkey and Black Sea
Turkey and Central Asia
Turkey and Civilisation
Turkey and Continents
Turkey and Crimea of Ukraine
Turkey and Ethiopia, Africa
Turkey and Humanity
Turkey and Humanity: Being Clear Like Water, Being Exciting Like Water, and Being Saintly Like Water…
Turkey and Humanity: Let’s Meet in The Water Brotherhood
Turkey and Humanity: Supreme Art in A Drop of Water
Turkey and Intellectual Diversity
Turkey and Iran Friendship on the anniversary of Iran National Day by Prof Ismail Hakki Aydin
Turkey and Ireland Friendship on behalf of St.Patrick’s Day
Turkey and Japan
Turkey and Korea
Turkey and Middle East by Amazon
Turkey and Northern Circles
Turkey and Pakistan Friendship on the anniversary of Pakistan National Day
Turkey and Regional Powers by Jeffrey Sachs
Turkey and Roman Empire
Turkey and Roman Empire
Turkey and Russia..
Turkey and the Turks, by Justin Mc Carthy
Turkey and the USA
Turkey Archives – Muslim Heritage
Turkey Artifacts: Experts scour globe for missing museum pieces
Turkey as a country or a bird is always multi-continental.
Turkey Black/White Photographies in the past with respect to Cities
Turkey borders 7 countries with 7 different alphabets.
Turkey Civilisations of 12,000 Years
Turkey Concept
Turkey Concept
Turkey for Humanity
Turkey for the Goodness of Humanity
Turkey Geography and Humanity
Turkey has its own unique identity
Turkey in 1975 with Black&White Photographes
Turkey in Africa. Africa in Turkey
Turkey in Americas. Americas in Turkey
Turkey in Antique Sources
Turkey in Asia. Asia in Turkey
Turkey in Balkans. Balkans in Turkey
Turkey in Black and White Photographs. Istanbul and Aegean.1975
Turkey in Caucasus. Caucasus in Turkey
Turkey in East Asia. East Asia in Turkey
Turkey in Eastern Europe. Eastern Europe in Turkey
Turkey in Europe&Europe in Turkey by Turgut Ozal, 1991
Turkey in Europe. Europe in Turkey
Turkey in Horizontal
Turkey in Iran. Iran in Turkey
Turkey in Mediterranean. Mediterranean in Turkey
Turkey in Mesopotamia. Mesopotamia in Turkey
Turkey in Mind
Turkey in North Africa. North Africa in Turkey
Turkey in Russia. Russia in Turkey
Turkey in Silk Road. Silk Road in Turkey
Turkey in South Asia&South Asia in Turkey
Turkey in South East Asia. South East Asia in Turkey
Turkey in the Mediterranean
Turkey in Turkestan. Turkestan in Turkey
Turkey in Vertical
TURKEY is 12000 years old Civilisation
Turkey is No1 Birthplace of Roman Emperors
Turkey is the geography of divine faith of religions’ followers.
Turkey is the Key Compass All over the World
Turkey is the land of genes and youth. Youngsters in Aegean Tour in 1975
Turkey on Carpets, Rugs and Carved Stone Monuments
Turkey photographs
Turkey Religious Sites with Significance
Turkey Russia Turkestan India
Turkey Scholarships
Turkey special issue of the British magazine
Turkey Talks
Turkey Top 10 Concepts
Turkey Top 10 Concepts: Heart
Turkey Top 10 Concepts: It is the sky on earth; Steppe..
Turkey Top 10 Concepts: Personality
Turkey Top 10 Concepts: Public
Turkey Top 10 Concepts: Root-Sky
Turkey Top 10 Concepts: Selfness
Turkey Top 10 Concepts: Tengri-God
Turkey Top 10 Concepts: The Original Spirit of the Turk- Sky and Heart
Turkey Top 10 Concepts: The People
Turkey Top 10 Concepts: Turkish Belt
Turkey Top10 Concepts
Turkey Videos
Turkey&Japan: The relationship between the sun and the moon and the star that started with the disaster
Turkey&Pakistan Brotherhood
Turkey, India and Turkestan
Turkey, Turkestan and India
Turkey/Türkiye Civilisation is 12,000 Years Old
TURKEY: 3 DIMENSIONS
Turkey: A Past Against History
Turkey: Center of three “Roman Empires”
Turkey: Concepts
Turkey: Double Peninsulas
Turkey: First Villages and Settlements on the Globe
Turkey: Steppe Belt and Agricultural Belt
Turkey’s ancient tradition of ‘paying it forward’
Turkey’s Biological Wealth
Turkey’s Borders in Chronological
Turkey’s First Think Tank: ASAM
Turkey’s Neo-Ottomanist Moment – A Eurasianist Odyssey by Cengiz Çandar
Turkey’s Orthodox community marks Epiphany with dive for cross in the Golden Horn, Istanbul

TURKISH LANDS: Time Traveler – In Search of Turks by Ahmet Yeşiltepe of NTV
TURKISH VISIONARIES by Ahmet Yeşiltepe, Time Traveller, NTV

Turkic Language by Cambridge Language Surveys
Turkic languages

Turkish Agricultural Fields on product varieties
Turkish Airlines
Turkish Airlines Flights to Africa
Turkish Amazon: Ms Hanzade Doğan
Turkish and Chinese Civilizations
Turkish Architectural Heritage by Seda Özen Bilgili
Turkish Armenians
Turkish Art and Aesthetics
Turkish Art and Culture by Artist Nuray Bilgili
Turkish Art and Culture: Artists. Poets. Novelists
Turkish artifacts in the Hermitage Museum, St.Petersburg, Russia
Turkish Artists. Musicians. Cem Karaca
Turkish Award-Winning Films: İklimler (Climates)
Turkish Award-Winning Films: Kelebekler
Turkish Award-Winning Films: Üç Maymunlar (Three Monkeys)
Turkish Babies
Turkish Babur Cultural Heritage in India Sub-Continent
Turkish Beach Towels supplied by Amazon
Turkish Belt
Turkish Belt: Turkey and Turkestan
Turkish Biographical Index
Turkish Blue Evil Eyes supplied by Amazon
Turkish Bookstore. Istanbul
Turkish Börek..
Turkish Brilliant Scholars
Turkish Businessmen Network
Turkish Businessmen Network
Turkish Byzantists
Turkish Canon
Turkish Chidren
Turkish Child with her lovely Cat
Turkish Christmas Ornaments supplied by Amazon

Turkish Cinema Artists
Turkish Cinema Artists: Adile Naşit
Turkish Cinema Artists: Kemal Sunal
Turkish Cinema Artists: Mehmet Aslantuğ
Turkish Cinema Artists: Münir Özkul
Turkish Cinema Artists: Şener Şen
Turkish Cinema Artists: Tarık Akan
Turkish Cinema Artists: Tuncel Kurtiz

Turkish Cinema has a Great Family Spirit
Turkish Cinema: Internationally Awarded Movie Directors: Nuri Bilge Ceylan
Turkish Cinema: Movie Critic: Atilla Dorsay
Turkish Cinema: Movie Directors: Atıf Yılmaz
Turkish Cinema: Movie Directors: Derviş Zaim
Turkish Cinema: Movie Directors: Halit Refiğ
Turkish Cinema: Movie Directors: Metin Erksan
Turkish Cinema: Movie Directors: Ömer Lütfi Akad
Turkish Cinema: Movie Directors: Şerif Gören
Turkish Cinema: Movie Directors: Yücel Çakmaklı
Turkish Cinema: Movie Directors: Zeki Demirkubuz
Turkish Cinema: Movie Directors: Zeki Ökten
Turkish Cinema: Yılmaz Güney (1937-1984)

Turkish Civilization
Turkish Classics
Turkish Coffee supplied by Amazon
Turkish Colours: Directions and colors in Turks
Turkish Columnist Okay Deprem
Turkish Commercial Representatives in AFRICA
Turkish Couples
Turkish Cuisine
Turkish Culture
Turkish Decorative Ceramic Bowl Sets
Turkish Delhi Sultanate Cultural Heritage in India Sub-Continent
Turkish Delight supplied by Amazon
Turkish diaspora
Turkish diaspora in Africa
Turkish Dictionaries
Turkish Dried Fruits supplied by Amazon
Turkish Economy
Turkish Elders
Turkish Empire
Turkish Essay Writers/ Türk Deneme Yazarları

Turkish Exonyms (Place Names) in 21 Countries of Eastern Europe
Turkish Exonyms (Place Names) in Russia
Turkish Exonyms in Ukraine

Turkish Expat in Hong Kong&Guangdong in 1990’s
Turkish Exporter’s Business Travels/ İhracat Seyahatlerim (1987-2019)

Turkish Families
Turkish Family in Üsküp (Skopje)
Turkish family with Chinese tourists
Turkish Family: Aunt and Mum
Turkish Family: Mum, Aunt and Brother

Turkish Fathers and Daughters
Turkish Fathers and Sons

Turkish Folk Singers and Poets: Aşık Veysel (1894-1973)
Turkish Folk Singers: Ruhi Su

Turkish Founder Scholars and their Experts
Turkish Gestures and Behaviours
Turkish Girls
Turkish Glassware and Tea Glasses supplied by Amazon
Turkish Grandest Father and Mother, Üsküp, Macedonia.
Turkish Grandfathers and Granddaughters
Turkish Haham
Turkish Handicrafts
Turkish handmade decorative table lamps
Turkish Hemp
Turkish Herbal&Fruit Tea supplied by Amazon
Turkish Home Cuisine
Turkish Hospitals
Turkish House
Turkish House
Turkish Houses in the Balkans
Turkish Image in Europe
Turkish Imperial Art on Tiles by Seljuks
Turkish Industrial Leaders
Turkish Inscriptions
Turkish Inscriptions by Nuray Bilgili
Turkish Intellectual History: Geographies and Basins
Turkish Intellectual History: States, Geographies and Scholars
Turkish influence in Sub Saharan Africa
Turkish Karakhanid Scholars in Turkestan
Turkish Kitchen, Istanbul
Turkish Köfte Meat Balls
Turkish Lady Boxers with Medals

Turkish Language
Turkish Language Beyond Turkey
Turkish Language Books supplied by Amazon
Turkish Language is common heritage in 83 countries
Turkish Language: Universal Mind and Coverage
Turkish Languages in Ukraine
Turkish Languages spoken in the World
Turkish Leather History

Turkish Literature abroad
Turkish Literature: Author. Novelist: Oğuz Atay
Turkish Literature: Authors. Children’s Tales by Yücel Feyzioğlu
Turkish Literature: Authors. Novelist. Halit Ziya Uşaklıgil
Turkish Literature: Authors. Novelist: Halide Edip Adıvar
Turkish Literature: Authors: Attila İlhan
Turkish Literature: Authors: Kemal Tahir
Turkish Literature: Authors: Orhan Kemal
Turkish Literature: Authors: Sabahattin Ali
Turkish Literature: Authors: Yaşar Kemal
Turkish Literature: Internationally Prized Turkish Authors: Orhan Pamuk
Turkish Literature: Poet. İlhan Berk
Turkish Literature: Poets: Ahmed Arif
Turkish Literature: Poets: Can Yücel
Turkish Literature: Poets: Cemal Süreya
Turkish Literature: Poets: Edip Cansever
Turkish Literature: Poets: Nazım Hikmet
Turkish Literature: Poets: Orhan Veli Kanık
Turkish Literature: Poets: Turgut Uyar

Turkish Martyrdoms in the World
Turkish Medical Professors
Turkish Milky Sweets, Akşemsettin, Fatih, Istanbul
Turkish Mothers and Daughters
Turkish Mothers and Sons
Turkish MP’s: Faik Tunay

Turkish Mum
Turkish Mum and Son

Turkish Music: Music made from garbage drums
Turkish Musicians. Barış Manço
Turkish Musicians: Münir Nurettin Selçuk
Turkish Musicians: Sadettin Kaynak

Turkish Mythology Dictionary
Turkish Navy in the Bosphorus
Turkish Olive Oil supplied by Amazon
Turkish origin words in English
Turkish origin words in English
Turkish Ottoman Empire in Africa
Turkish Ottoman Monuments in the Balkans (2)

Turkish Painters: Abidin Dino
Turkish Painters: Avni Arbaş
Turkish Painters: Bedri Rahmi Eyuboğlu
Turkish Painters: Fikret Mualla
Turkish Painters: İbrahim Balaban
Turkish Painters: İbrahim Çallı
Turkish Painters: Neşe Erdok
Turkish Painters: Nuri İyem
Turkish Painters: Osman Hamdi bey

Turkish people by ethnic or national origin
Turkish People in the UK by Mick and Trudie

Turkish Philosophers in Edirne (Adrianapolis)
Turkish Philosophers: Classical Period
Turkish Philosophy and Water: Life and Death
Turkish Philosophy and Water: Time and Ground

Turkish Pita

Turkish Place Names
Turkish Place Names Beyond Turkey
Turkish Place Names in 100 Countries (exonym)
Turkish Place Names in Turkey and Beyond

Turkish Poems and Poets
Turkish Poetry
Turkish Poetry Books
Turkish Poets: Hilmi Yavuz (1936- )
Turkish Poets: Nazım Hikmet (1902-1963)

Turkish Political Slogans on the Streets. Istanbul. 1975
Turkish Politicians
Turkish Presence in India
Turkish Primary School Students. 1968
Turkish Printing History
Turkish Restaurant, Istanbul
Turkish Rugs supplied by Amazon

Turkish Scholar Prof Mehmet Özdoğan interviews on Neolithic past of Turkey
Turkish Scholar, Prof Ismail Hakki Aydin.
Turkish Scholars
Turkish Scholars
Turkish Scholars 646-1321: From Tonyukuk to Yunus (675 Years)
Turkish Scholars and India
Turkish Scholars and their works, Chronological: 100 Scholars + 1000 Books
Turkish Scholars Breakdown: Turkey and Beyond
Turkish Scholars in China
Turkish Scholars in the Atlas of Philosophy
Turkish Scholars in Turkestan
Turkish Scholars: Aegean Region (Afyon, Aydın, Ayvalık, Denizli, İzmir, Uşak)
Turkish Scholars: Azerbaijan
Turkish Scholars: Bursa
Turkish Scholars: Edirne
Turkish Scholars: Önder Küçükerman
Turkish Scholars: Russia (Northern Line)
Turkish Scholars: South Asia
Turkish Scholars: The Mesopotamian Region
Turkish Scholars: The Shanghai Five Countries
Turkish Scholars; Khorassan

Turkish Scientists in the USA
Turkish Shamanism /Türk Şamanizmi
Turkish Shamans

Turkish Sisters and Brothers
Turkish Spice Shop
Turkish Spices supplied by Amazon

Turkish State Philosophy
Turkish States
Turkish States in Ukraine

Turkish Students
Turkish Students

Turkish Sufism by Ahmad Yasawi
Turkish Sugar, Candy and Delight Bowls supplied by Amazon
Turkish Symbols on Weavings from Yenice town, Çanakkale

Turkish Tea Garden. Akçay. April 1975
Turkish Tea Glasses in Unique Forms
Turkish Tea House, Ayvacik, Çanakkale
Turkish Tea supplied by Amazon
Turkish Tea, Istanbul, Bakırköy

Turkish television dramas (Turkish: Türk dizileri)
Turkish Textiles

Turkish Theater Actresses: Yıldız Kenter
Turkish Theater Artists: Kerem Yılmazer
Turkish Theater Artists: Mücap Ofluoğlu
Turkish Theater Artists: Müşfik Kenter
Turkish Theater Artists: Rasim Öztekin
Turkish Theater Artists: Şükran Güngör
Turkish Theater Scholars: Özdemir Nutku
Turkish Theatre: Founder: Muhsin Ertuğrul

Turkish Thinkers and Thoughts
Turkish Tiles supplied by Amazon
Turkish Towels

Turkish Twins
Turkish Twins, 1965, Ataköy. Istanbul
Turkish Twins. 1965

Turkish Visionaries
Turkish water pastry: Su Böreği

Turkish Wisdom
Turkish Wisdom

Turkish Woman

Turkish Words In Arabic with respect to Clothing Culture
Turkish Words of Food and Nutrition in Arabic Language

Turkish Sweets in Istanbul in historical building (1864)
Turkish-American Community
Turkish-Armenian Composers
Turkish-Greek Composers
Turkish-Jewish Composers

Turkish-Speaking Countries (58)
Turkish-speaking Countries and Countries with Turkish Place Names (100)

Turkish-Tatar Belt in Russia

Turks
Turks all over the World
Turks and Ancient Civilizations of the Old World (3500-600 BCE).
Turks and Europe
Turks and Greeks by Prof.Dimitri Kitsikis
Turks and Human Potential Pool
Turks and Indians
Turks and Knowledge
Turks and Turkey by Turkish Scholar Erol Göka
Turks and Turkish in the World
Turks at BooksonTurkey
TURKS by Ahmet Yeşiltepe, Time Traveller, NTV
Turks by Hong Kong Photographer
Turks in Algeria, Africa
Turks in Crimea
Turks in History and their Stamps.
Turks in the Sources
Turks in Ukraine
Turks in Ukraine: States. Peoples. Religions
Turks of Albania and Kosovo in Europe
Turks with Different Beliefs

Turks&Armenians: Istanbul Armenian Intellectuals at Wikipedia
Turks&Armenians: Memory in Lebanon in 2003
Turks&Armenians: To be able to mutually share the suffering of Ottoman Armenians

Turks&Greeks: Wisdom and Genetic Pool

Turks&Kurds: Anthology of Kurdish Poetry (2 volumes) by Selim Temo
Turks&Kurds: Kurdish Novelist Mehmed Uzun
Turks&Kurds: Kurds and Kurdish artists

Tuti Abdullatif Mosque, Fatih, Akşemsettin. Istanbul
TUYAFED at IMEX and ISAF Exhibitions

Türk
Türk
Türk Alp Savaşçıları
Türk Atasözleri ve Deyimleri
Türk Aydınlanması
Türk Aydınlanması ve Yunus Emre
Türk Bilgeliği
Türk Bilgeliği, Hilmi Ziya Ülken
Türk Bilgesi Cihat Yaycı ve Mavi Vatan
Türk Bodun (Türk Halkı)
Türk boyları (bodun)
Türk Dahiler
Türk Destanları

Türk Dil Birliği
Türk dili
Türk dilinin lehçeleri
Türk Dilleri Haritası

Türk Dostu Anna Masala
Türk Dostu Yabancı Ünlüler- Google’da Ara…

Türk Dünyası Haritası
Türk Dünyası Kültür Atlası, Ahmet Yeşiltepe
Türk Dünyası Sivil Toplum Kuruluşları
Türk Dünyası’na Türk aydınlarının desteği
Türk dünyasından Türküler, İrfan Gürdal

Türk Düşünce Hayatından Portreler, Kurtuluş Kayalı
Türk Düşünce Tarihi (3) nde Sacayağı: 2200 yılı aşan Kadim Misyon ve Vizyonlar
Türk Düşünce Tarihi -4: Tefekkür Medeniyetimizin Coğrafyaları, Havzaları
Türk Düşünce Tarihi -5: Tefekkür Medeniyetimizin Devletleri, Coğrafyaları ve Mütefekkirleri
Türk Düşünce Tarihi-1: Oğuz Kağan Destanı Sınıflandırılmış Kavramlar İndeksi
Türk Düşünce Tarihi-2: Oğuz Kağan Destanındaki Kadim Kavramlar
Türk Düşünürler ve Eserleri, Kronolojik. 100 Düşünür 1000 Eser

Türk Ekonomisi 2023
Türk felsefi düşüncesi
Türk İnsanı’nın Ruhu
Türk Kağanları: 682 – 745
Türk Kahvesi
Türk Kanonu
Türk Kültür Sanat İnsanları
Türk Kültüründe Renkler, Prof Dr Mustafa Kafalı

Türk Medyasında Dış Dünya
Türk Medyasının Türk Dünyasından Haberi var mı?

Türk Mitoloji Sözlükleri; Deniz Karakurt
Türk Müziği Yalçın Çetinkaya
Türk Ordusu
Türk Romanlarında Rumeli ve Balkanlar
Türk Rönesansı, Türkistan Düşünürleri
Türk Sağı ve Solu

Türk Siyasi Düşünürler Külliyatı’na Giriş
Türk Siyasi Düşünürleri
Türk Siyasi Düşünürleri (Avrupa/Türkiye-Asya/Türkistan)

Türk Tarih Tezleri
Türk Tefekkürünün Tahlili
Türk ve Çay
Türk ve Çin Medeniyetleri neden birbirinin zıddıdır?
Türk Yazıtları
Türk Yazıtlarında en çok kullanılan kelimeler (103)
Türk Zihni
Türk’ün Dinleri ve Türkçe

Türkçe
Türkçe 674 bin kelime
Türkçe Temel Eserlerin Metinleri
Türkçe ve Arapça
Türkçe ve Arapça
Türkçe ve İngilizce
Türkçe, Çince, Hintçe ve Sanskritçe
Türkçe’nin Büyüsü
Türkçe’nin Etki Alanları
Türkçedeki Diller ve Dillerdeki Türkçe

Türkistan ve Dil Birliği

Türkiye “antik tiyatro” zengini bir ülke.
Türkiye coğrafyası ve ilk düşünürler
Türkiye Cumhuriyeti 1923-2023
Türkiye Dışında Türkçe Şairler ve Şehirler
Türkiye dışındaki Türkçe Şairler
Türkiye Düşünürler Coğrafyası
Türkiye için Amerikan Tezleri
Türkiye İlk 10 Kavram: Halk
Türkiye Müzeleri.. 319 Müze
Türkiye Siyaseti
Türkiye Sözlüğü/Turkey Dictionary
Türkiye ve Akdeniz Havzası
Türkiye ve Azerbaycan
Türkiye ve Dijital Çağ
Türkiye ve İran
Türkiye ve Türk Dünyası, İlber Ortaylı
Türkiye ve Türkistan
Türkiye, Brezilya, Endonezya gibi bölgesel güçlerin rolü artacak, Jeffrey Sachs
Türkiye/Turkey Chronology
Türkiye’de beşeri bilimlerin yeniden inşası : elli portre
Türkiye’de Büyük Orta Doğu
Türkiye’de Siyâsal Düşünce Târihi
Türkiye’de Teknolojinin Gelişmesinin Sancıları
Türkiye’deki düşünce kuruluşları listesi
Türkiye’ler Kronolojisi
Türkiye’nin ASEAN Kapısı Vietnam
Türkiye’nin yarısı şu küçük siyah bölgelerde yaşıyor.

Türkler
Türkler Ansiklopedisi İçindekiler Sayfası
Türkler sürekli kendilerine yabancılaşıyor
Türkler ve Bilgelik
Türkler ve Kıtalar
Türkler ve Renkler
Türkler, Bilgelik ve Doyumsuzluk
Türklerde Kara kavramının taşındığı diller
Türkleri inceleyen Fransız Tarihçiler
Türklerin Tarihi

Türklük Sentezi
Türklük Tarifinin Bileşenleri

Tüyafed at Imex Exhibition Istanbul, Turkey
TÜYAFED Metaverse Çalıştay ve Konferansı
TÜYAFED, Software Federation of Türkiye

Tweets at BooksonTurkey
Twelve Camels For Your Wife: An Englishman’s Lifelong Love Affair With Turkey

U

Ukraine at BooksonTurkey
Ukraine Issue of Karam Periodical from Turkey
Ukraine Russia War by Turkish Analyst Celal Tahir

Ulu Bozkırın Yedi Karakteri, Nursultan Nazarbayev
Umay Ana
Unbeatable roadmap for archeology
Uniqueness: Turkey and Egypt, Africa
Unity in Business and Workplace
Universal Values
Universities
Urartu: Antique Regions&Civilisations in Turkey
Urosh flag and Mirditas in Albania
Uyghurs in China: Sean Roberts SDSU Book Talk

Uzbek Turks from Afghanistan
Uzbekh Cultural Heritage in Turkey: Uzbekhs Lodge

Ü

Üç Boyutlu Metaverse Çağında 3D: Dil, Din ve Devlet
Üç Cumhuriyet; Türkiye, Azerbaycan, Tayvan
Üç Tarzı Siyaset ve BM5
Üçüncü Roma İmparatorluğu
Üner Turgay
Üniversite
Üretim Üsleri
Üsküplüler ve Filibeliler

V

Vardar River Route
Vatan ve Hürriyet Cemiyeti (Ekim 1906) Kurucuları
Vefa Bozacısı, Fatih Istanbul

Videos of Africa at BooksonTurkey
Videos on My Turkey

View Turkey from the Sky – TURKEY (4K) DRONE SHOOTING –

Village Life in Turkey and China
Villagers in India

Visa Information For Visiting TURKEY

Vision for Leadership
Vision for Turkey
Vision of BooksonTurkey
Vision of Wisdoms; Aphorisms by Polymath Ismail Hakki Aydin
Visionary Leader Mustafa Kemal ATATÜRK by Arnold LUDWIG

Visit Izmir; Heritage of the World
Visit to India; Tamil Nadu and Mumbai; 3-14, March, 2016

Vizyon nedir?
Vizyon ve Liderlik

Vladimir Putin Biography in Turkish by Ahmet Yesiltepe of NTV

Voice of Wisdom
Voice of Wisdom: Chinese Philosophy

VQ Vision

W

Waiting for the Tulips to Bloom: Adrift in Istanbul
Warrior Turkish Woman
Warshaw, Polonia

Water and Human Civilisation
Water Brotherhood
Waterways of Turks

We can gain new knowledge by sharing

We have to make our niche at NEW MEDITERRANEAN
We have to make our niche at NEW MEDITERRANEAN
We should take our position in the new Mediterranean

We’r Turkey
We’r TUrkey

Weavings from Yenice Town Çanakkale, Turkey
Welcome to Turkey great destination for tourism
What are Striking Tastes of Turkish Food&Drinks?
What are the books on The Neolithic in Turkey?
What are the demands of Greece on the Aegean Sea versus Turkey? by Turkish Strategist Cihat Yayci
What are the Eastern Mediterranean Energy Sources and Turkey’s Strategy by Strategist Cihat Yayci
What are the Principles of the Yayci Doctrine (Turkish Maritime Territory Doctrine)
What are the Stereotypes for BooksonTurkey content and interest?
What are the striking Turkish Cuisine Recipes?
What awaits you in Belarus and its capital Minsk
What Did the Ottomans Do in Africa?
What does a healthy mind produce?
What Famous Names Said About Turks

What is Different with Vision?
What is the meaning of Blue Homeland Concept and effects on Eastern Mediterranean Cooperation?
What is the Sin of the Turks? by Turkish Scholar Azmi Özcan

What is Treasury
What is Turkey?
What is Turkey?
What is Turkey?
What is Turkey?

What Ottoman Empire meant for Muslims, Jewish, Ortodoxes and Armenians according to historian Marc David Baer?
What should be Turkish Maritime Strategies according to Turkish Strategist Cihat Yayci
What Turkey place names imply to the world?
What Turkish Polymath Scholar reveals on our brains in 5 volume book series?
What was found in Karahantepe? by Archaeologist and Publisher Nezih Başgelen
What were the Soviet strategies on Turkey and Azerbaijan?
What’s been in Turkey about economy and Turkish Lira?
What’s going on with Politics in Turkey?
What’s Turkey all over the world.
What-are-the-best-Turkish-literature-books to read

When first time was Turkish state in Anatolia called Turkey?

Where did Anatolian Greeks who are exiled from Turkey settle?
Where is Tauri of Herodotus?
Where is the Historical Heartland of Istanbul?
Where is Yalta?
where Roman coins in use in the Roman Empire
Where were the core areas of the Roman Empire?

Which are the Books of Turkey born Greek Writers
Which are the Books written by Armenian Orthodox Christian Turks
Which are the books written by Jewish Turks?
Which are the books written by non-muslim Turks?
Which are the books written by Orthodox Christian Turks
Which are the Books written by Turks in Asia?
Which are the new arrival Books on Turkey?

While Business Adds Value to Art and Art Adds Value to Business…

Who are the Turks in Ukraine?
Who are the Turks?
Who are Turcae?
Who is Who Levent Ağaoğlu

Why are Turkish and Chinese Civilizations opposite to each other?
Why Fatih is the historical center of Istanbul?
Why is Çatalhöyük important today?
Why Mountreaux Agreement is so crucial for Turkey and for Peace on the Straits?
Why Sultanahmet Square in Istanbul is the Center of the World?
Why T U R K E Y means Humanity?
Why the center of the world is Eastern Mediterranean?
Why the West Wants Africa to Remain Poor
Why Turkey is the land of philosophy?
Why Turkey is the Whole World?
Why Turkey is Unique?
Why Turks love Ataturk so much as the father of the nation?

Wisdom by Turkish Philosopher Ihsan Fazlioglu….
Wisdom by Turkish Psychiatrist Philosopher Professor Erol Göka
Wisdom makes Wiseman
Wisdom of Biruni (973-1048)
Wisdom of Kutadgu Bilig (Glory of the Knowledge), 11th Century AD
Wisdom of Mevlana
Wisdom of Unions
Wisdom of Water
Wisdom on Love by Polymath Ismail Hakki Aydin
Wisdom on Science and Philosophy by Ismail Hakki Aydın
Wisdom on Science and Thoughts by Polymath Ismail Hakki Aydin
Wisdom Proverbs A.B.C by Greek Philosophers
Wisdom Proverbs by Turkish Scholar Erol Göka
Wisdom Proverbs D.E.F.G by Greek Philosophers.
Wisdom Proverbs from Polymath Ismail Hakki Aydin
Wisdom Proverbs H.I.J.L by Greek Philosophers
Wisdom Proverbs M.O.P by Greek Philosophers
Wisdom Proverbs S.T by Greek Philosophers
Wisdom Proverbs V.W by Greek Philosophers
Wisdom Quotes
Wisdom Treasury
Wisdom Vocabulary by Polymath Ismail Hakki Aydin
Wisdom Words by Farabi (870-950)
Wisdoms by Erol Göka

Wise Leadership
Wise Man and Turkish Wisdom by Nuray Bilgili
Wise Power: Bilge Tonyukuk (641-724)

Women in Turkey

Wooden House around Castles inside Istanbul, Fatih in 1975
Wooden House Next to Topkapi Palace October 11, 1975, Istanbul
Wooden Houses in Istanbul Historical Peninsula. 2021
Wooden Houses, Fatih, Istanbul. 1975
Wooden Mosque, Aegean Turkey

Words related to Clothing Culture that Turkish gives to neighboring languages

World Cat
World Cat: Turkey Books (290.398books)
World Growth Through Language
World Heritage Sites
World Mental Health Day 0ctober 10, 2022
World of Turks
World Social Justice Organization

WQ Wisdom

Writings and Books by Scholar Behçet Kemal Yeşilbursa
Writings by Ariana Ferentinou
Writings by Coşkun Yanar on Turkish Rugs
Writings by George Dearsley on Turkey
Writings by Turkish Scholar and Artist Ali Yaycioglu
Writings by Turkish Scholar Historian İlber Ortaylı on Ottoman Empire and Turkey
Writings of Scholar Güven Sak on Turkish and Global Economy
Writings on Water
Writins by Italian Journalist Mariano Giustino on Turkey

Written languages ​​sprung from Sumerian
WWI Casualties

X

Xiaolan Glassware Town, Guangdong China

Y

Yabancı Dillerdeki Türkçe
Yabancılara Türkçe
Yabul
Yahya Sezai Tezel ile Sohbetler
Yakova, Kosova
Yalta Malta
Yaşar Yılmaz ve Antik Tiyatrolar
Yaşayan Bilgelerim (A-Z) 2023
Yaşayan Türk Dilleri

Yazılım dili olarak Türkçe
Yazılım sektöründe Beyin Göçü

Yazısız Düşünce
Yazidi Cemetery in Mardin, Mesopotamian Turkey
Year of Ox in Hong Kong. 1997
Yedi Bilgeler

Yeni Akdeniz Haritası
Yeni Akdeniz’de yerimizi almalıyız

Yenicami Mosque, Fatih,Istanbul 1975
Yenikapı’da uluslararası fuar merkezi açılmalı
Yenisey-Orkhon-Ahlat-Eyüp Inscriptions

Yer Adları: Aşağı, Yukarı, Oba, Kavak, Kızıl, Kara, Sarı, Köy, Burgaz
Yer Adları: Bolu, Polis

Yer. Gök. Su: Şiir Üçlemesi (Seslendirilmiş)

Yeradları

Yesevi Atlası
Yesevi Foundation, Istanbul, Küçük Ayasofya
Yesevi Ocak ve Kolları
Yesevi ve Yusuf Has Hacip’de Bilgelik Dizeleri

Yeşilköy İstanbul Ayios Stefanos Kilisesi’nin Kurban Kesme Yortusu: THISIAS
Yoruks, Turkish Nomads and Atatürk
Young Population
Young Travellers

Young Turk at Greater Asia in 80s and 90s
Young Turk at Middle East
Young Turk in Americas (Brasil)
Young Turk in Europe
Young Turk in Shanghai in 1998
Young Turk in South Asia
Young Turk in the Balkans
Young Turk in the Global World
Young Turks

Youtube Videos by Levent Ağaoğlu&BooksOnTurkey
YÖRÜKÂN, Yusuf Ziya

Yunus Emre
Yunus Emre Atlası
Yunus Emre hakkında bazı kaynaklar
Yunus Emre ve Shakespeare
Yunus Emre Yazıları. BooksonTurkey
Yunus Emre, İsmail Hakkı Aydın
Yunus Emre: Great Turkish Sufi Poet
YUNUS EMRE’DE İnsan
Yunus Emre’nin Şiirlerinde sıklıkla kullanılan kavram ve terimler

Yusuf Has Hacip

Z

Z Kuşağı
Zaman Yolcusu-Türklerin İzinde
Zaman zemin zihin
Zero Point of Istanbul: Milion Stone

Zerzevan Castle Roman Border Garrison in Mesopotamian Turkey
Zerzevan Castle, Diyarbakir, Border Garrison of Roman Empire in Mesopotamian Turkey

Zeyrek Wooden Houses, Fatih, Istanbul
Zhongshan City, South China
Zhu Rong Ji
Zihin, Ali Akar
Zihin, Erol Göka
Zihniyet

Zindan Han (Inn) Eminönü, Istanbul. 1975
Zindan Han (Inn) Eminönü. 1975

Ziya Gökalp ve Türk Düşüncesi
🍀 LEVENDNAME 🍀 QUOTES 🍀

Insight Guides Turkiye: Travel Guide with eBook: 2026-2027 | Culture & Society | Must-See Sights | Stunning Photos | Expert Advice | Covers: Istanbul, Cappadocia, Ephesus and more

$20.06 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul Travel Guide 2026: A First-Timer’s Guide to the Streets, Food, History and Hidden Neighbourhoods of the City Where Europe Meets Asia

$7.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide to Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$17.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul Travel Guide 2026: The Complete Guide to Planning, Exploring, and Experiencing Istanbul, Turkey – Including Where to Stay, Top Attractions, Local ... Asia: City-by-City Travel Guides Book 3)

$9.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Wonders of Istanbul: A Photo Collection of the City’s Most Beautiful Places to See – A Stunning Coffee Table Travel Photobook

(5052)

$23.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Mini Rough Guide to Istanbul and the Aegean Coast: Travel Guide with eBook

(46530)

$6.47 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Turkish Cookbook

(475957)

$36.46 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Istanbul: The Imperial City

(39582)

$12.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Rick Steves Istanbul: With Ephesus & Cappadocia (Rick Steves Travel Guide)

$22.99 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Crescent & Star: Turkey Between Two Worlds

(455217)

$11.11 (as of 16/08/2026 02:11 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Turkiye: Plan the Trip of a Lifetime | Detailed Itineraries & Maps | Insider Tips | Covers Istanbul, Troy, Izmir and more (Travel Guide)

(43579)

$14.49 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Türkiye (Turkey) Map (National Geographic Adventure Map, 3018)

(455110)

$7.22 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Amazing Mrs. Pollifax (Mrs. Pollifax Series Book 2)

(4653797)

$5.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Great Escapes Mediterranean. The Hotel Book

(455103)

$56.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Lonely Planet Pocket Istanbul: Discover Twice the City in Half the Time | Top Sights | Maps & Walking Tours | Covers Sultanahmet & Sirkeci, Bazaar ... & Western Districts and more (Pocket Guide)

(44541)

$12.48 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Essential Travel Guide to Turkiye: Iconic Sights, Authentic Food and Smart Travel Tips From A Local (Istanbul, Cappadocia, Antalya and Beyond)

(49518)

$17.99 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Ghost Train to the Eastern Star: On the Tracks of the Great Railway Bazaar

(4551009)

$3.00 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

The Turkish Cookbook

(475957)

$36.46 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Top 10 Istanbul: Top 10 lists for your perfect trip, plus an all-weather folded map (Pocket Travel Guide)

(43538)

$7.31 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

DK Turkey: Must-See Sights. Culture & History. Detailed Maps & Tours. Covers Istanbul, Cappadocia, Antalya, Bod (Travel Guide)

$20.33 (as of 16/08/2026 01:54 GMT +03:00 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)

Türk, kendisini, yaratılan (Törük) olarak tanımlamış ve yer gök insan dizgisinde evrende konumlandırmıştır. Evren nasıl matematik bir sistematiğe sahip ise, Türk dili olan Türkçe de kendi matematiği olan, felsefesi olan bir dildir.

İşte bu dilin, Türkçenin, felsefesi bilgelik, sistematiği, dizgesi de matematiktir.

Matematiksel yapısından ötürü Türkçe üretken bir dildir ve söz ağırlıklı olan bu dil, kendisini felsefe olarak yeniden üretmektedir. Felsefenin temelinde ise, insanın bilişsel gelişiminde devrimsel bir gelişim olan konuşma yetisi yer almaktadır.

Türklerin ilk yazılı belgeleri olan Orhun Yazıtlarına baktığımızda ilk kez bu yazıtlar ile yazıya geçirilen bu dilin ne kadar zengin bir kelime hazinesi ve kavramsal zenginlik içerdiği hemen kendini göstermektedir. Bu dil sayesinde Türkler, felsefe ve matematikte yetkinleşmişlerdir. Felsefe de kendisini yine kendi iç işleyişine sahip bir bilgelik döngüsü olarak yeniden üretmektedir.

En değerli yeraltı kaynağımız, Türkistan coğrafyasının bağrında yatan Aziz Bilgelerimizdir.

Türkler sürekli olarak aydınlanma ideali peşinde yolculuk etmişlerdir. Bu yolculuklar ise sürekli batıya doğru yönelmiştir. Şairin dizelerinde olduğu gibi, “dört nala gelip Uzak Asya’dan Akdeniz’e ve kısrak başı gibi uzanan” bir coğrafyaya yerleşmişlerdir. Buradaki Ak, bilgeliğin, kısrak ise, gençliğin ve dinamizmin simgesidir.

Evet aydınlanma Türkler için sonsuz bir yolculuktur.

Yolculukta asıl olan insan, değerleri ve akıldır. İlahiyatları son derece kuvvetlidir Türklerin. Asya’da yerleştikleri zemin bozkır olduğu için sürekli olarak gökleri izlemek durumunda kalmışlar ve bozkır-gök sentezinden iki netice çıkarmışlardı. Matematik ilminde çok ustalaşmışlar ve aynı şekilde gök bilimde de Ali Kuşçu, Uluğ Bey gibi büyük düşünürler çıkarmışlardır.

Bu manada satırlarımızda değindiğimiz gibi aydınlanma yolculuğunun sütunları ise bilgelik ve bilim şeklinde gerçekleşmiştir.

Çok sayıda dinlere girmelerinin nedeni de zihinlerinde  canlandırdıkları ilahiyatı zenginleştirmek maksatlı olmuş ve insanı esas alan felsefelerinin gereği kendilerini semavi dinlerin ehli kitap unsurları ile bir saymışlardır.

İnsanların güvenliğini temin etme anlamında devlet kavramını geliştirmişler ve bunu da il ile ifade ederek iletişim ve ilişkilerin önemini merkeze yerleştirmişlerdi. Çünkü aydınlanma ve ilerleme bu iki unsurla hareketlenebilecektir ancak.

Yine bu güvenliği sağlama anlamında Metehan’dan başlayarak Ordu‘yu 2300 yıldan bu yana kurumsallaştırmışlardır. Ordu da yine bir inanç ve idealler birliğidir. Oğuz Kağan destanından itibaren, kağanlar, hakanlar, hükümdarlar, yanlarında hep bilge kişileri bulundurmuşlardı.

Toplumu ve insanları yönetebilmenin en önemli gereği bilgelik vasfı şeklindedir. Yenisey ve Orhun Yazıtlarından başlamak üzere, satırlarında bilgeliğe yer vermişlerdi. Bilge Tonyukuk Yazıtı, Bilge Kağan Yazıtı,  Kültigin Yazıtı, bu üç yazıt da insanların aydınlatılmasına yönelik olarak bir vazife şuuru ile dikilmişlerdi. Hedef gelecek kuşaklardı.

Aydınlanma Yolcuları Türklerin, ilk yazılı eserleri Bilge Tonyukuk ve Bilge Kağan tarafından taşa yazılmıştır. Buradaki Bilge vurgusu dikkat çekicidir. Kağıda yazılı ilk Türkçe eser ise Yusuf Has Hacip’in Kutadgu Bilig adlı eseridir. Burada da söz konusu olan bilgi ve bilgeliktir.

Enderun Mektebi

II. Murad zamanında Edirne Sarayı’nda teşkil edildiği, ancak gerçek teşkilâtına Fâtih döneminde kavuştuğu söylenebilir. Devlet adamlarının yetiştirildiği Enderun Mektebi, Rumi Akıl  kapsamında kurumsallaştırılmıştır. Zamanla çeşitli değişikliklere uğramakla beraber Osmanlı Devleti’nin son zamanlarına kadar (1908) varlığını sürdüren bir saray okuludur. Hristiyan ailelerden devşirilen çocukların zeki ve gösterişlileri saraya alınarak özel bir şekilde yetiştirilirlerdi. Fatih Sultan Mehmet döneminde geliştirilmiştir. 500 yıla yakın devlete bilgelik temelli kadrolar yetiştiren Enderun Mektebi’nin Osmanlı İmparatorluğu’nun sonlanışından on yıl önce kaldırılmış olması aslında imparatorluğun bittiğinin önceden ilanı şeklinde yorumlanabilecektir.

Bilge devlet adamı Tonyukuk Çin’de bir devlet akademisinde aldığı eğitim neticesinde, esaret hayatı yaşayan Türkleri özgürlüğüne kavuşturmuştu. Türk Devlet Akademisi olarak adlandırabileceğimiz Enderun  Mektebinin  kapatılması ve devamının gelmemiş olması, aslında bilge devlet adamları yetiştiremeyişimizin de asli sebebidir. En kısa zamanda bu tarz bir akademi kurumsal yapısına tekrardan kavuşmamız elzemdir.

Uzak Asya merkezli bilgelik geleneğini, Kutadgu Bilig felsefesini, küçük Asya merkezli üç kıtaya yayan Türk imparatorluğu, Roma filozof devlet adamı Seneca’da  cisimleşen filozof imparator geleneğini de bünyesine katarak, Rumi akıl ile Türk devlet aklını sentezleyerek Enderun Mektebini kurmuş, kıtaları, kavimleri, dinleri ve dilleri bir araya getirerek Bilge Güç yaratmıştır.

Devlet adamlığı nosyonu ülkemizde eksikliği en çok hissedilen bir konudur. İmparatorluk, altı yüzyıl sürdürdüğü hakimiyetini yetiştirdiği devlet adamlarına borçludur. Bu gerçeği Mehmet Genç hocamız çok net ifadelerle ortaya koymuştu.

Enderun Mektebi, Topkapı Sarayı

“Osmanlılar eliti çok zeki insanlardan yaptılar. Osmanlı yöneticileri içinde zeka düzeyi, deha düzeyini bulmamış kimse yoktu. Şimdi internette var, Amerika başkanlarıyla ilgili IQ deneyleri çıktı geçenlerde bir internette gördüm. 140’ın üzerinde belki uyduruyorlar bilmiyorum, ama herhalde Amerika Başkanı olunca saçmalayan başkanlar da dahil olmak üzere çok zeki olmaları gerekir. Osmanlılar tabii başkan padişahtı. Padişahların zekası Allah’ın lütfu. Çok parlak zekalı padişahları biliyoruz, vasat olanlar, deli olanlar da var.  Ama Osmanlı sistemini idare edenler hanedan mensupları değildi. Padişah evet önemli idi. Ama asıl bu bürokrasinin liderleri önemliydi. 30 yaşın altında çok sadrazam var. 27 yaşında sadrazam var. Köprülü Fazıl Ahmet Paşa 27 yaşında sadrazam oldu 1661’de 15 sene sadrazam kaldı. Hiç İstanbul’a gelmedi zavallı dolaştı durdu. Girit’i aldı, Komaniçi’yi aldı. Polonya, Rusya İstanbul’a uğramadan 40 yaşında öldü. 25 yaşında çok var.

Gayrimüslüm, devşirme çocukları alıyorlar biliyorsunuz onları eğitiyorlar onların içinde çok parlak zekalı olanları seçerek hızla yükseltiyorlar. Yirmi ila otuz yaşa arasında en yüksek dereceye çıkan çok sayıda yönetici var. Ama bey, beylerbeyi, vezir rütbesinde olan insanların IQ seviyesi 130’un üzerinde görünüyor. Yani çok zeki adamlardı Osmanlı yöneticileri her düzeyde. Bir şey var ama mesela 27, 25, 24 yaşında en yüksek rütbeye çıkan insanlar var. Bürokraside, idarede ve askerlikte. Yöneticileri çok zeki insanlardı. Cahil olan bazen olabilirdi. Ama zekası az olan, vasat zekalı bir adamın Padişahın veya Babıali’nin, Sadrazamın yanına Katip olarak dahi girmediğini sizi temin ederim. “ (Mehmet Genç Konferansı, Osmanlı İmparatorluğu, 13 Mayıs 2017, Ali Emiri Kültür Merkezi, Fatih, İstanbul)

Bilge Liderlerimiz Atatürk, Tonyukuk ve İstikbalimiz-Gençlerimiz

12 Bilgelerin Bilgelik Kütüphanesi

Türk Rönesansı, Türkistan Düşünürleri

Matematik ve Türkçe

Bilge Tonyukuk Enstitüsü: Orta Asya Türk İslâm medeniyeti matematik tıp eczacılık ve astronomi ilminin gelişmesinde müslüman Türklerin yeri : temel fen bilimlerinin Türk asıllı ilk öncüleri / Zekeriya Kitapçı.

Bilge Tonyukuk Enstitüsü: MATEMATİK, TIP VE ASTRONOMİ GİBİ TEMEL FEN BİLİMLERİNİN GELİŞMESİ

Bilge Kişi ve Bilgelik

Bilgelik Döngüsü

Bilge kişiler kimlerdir?

 

Türklerde bilgelik bir unvan olarak verilmiştir ve ilk yazılı eserleri veren ilk iki kişi de bilge ünvanlıdır Bilge Tonyukuk ve Bilge Kağan.

Bunlar taşa yazılmış yazıtlardır. Ardından yazma olarak yani kağıda yazılı olarak verilen ilk eserin adı da Kutadgu Bilig’dir, burada da bilgeliğin esasları anlatılmaktadır.

Görüldüğü gibi Türklerin yazdıkları taşa ve kağıda yazdıkları ilk üç eser bilgelik ile ilgilidir. Bu kayda değer bir noktadır.

Yazıtlarda bilge unvanlı 21 kişi tespit edilmiştir. Bu kişilerin hepsi de unvanlarıyla devleti temsil eden insanlardır.

Yazıtlarda geçen 21 Bilge:

• Akınçu Alp Bilge Çigşi
• Bayırku Tarduş Bilge Tarkan Kutlug
• Bilge Kağan
• Bilge Tonyukuk
• İlbilge Hatun
• İlbilge Kunçuy
• İlbilge
• Bilge Işbara Tamgan Tarkan
• Bilge Tarduş Ulug Bilge Yabgu
• Bilge Tölis Ulug Bilge Çad
• Bilge Tutuk
• İnançu Bilge Tirig
• İsig Bilge Çigşi
• Kutluk Bilge Senün
• Kül Bilge Kagan
• Oğuz Bilge Tamgaç
• Tay Bilge Tutuk
• Tenriken Alp Kutlug Bilge Kan
• Tenride bolmış el etmiş bilge kagan
• Tokuz bolmış bilge tay senün
• Tölis Bilge Beg

Bilgelik devletle ilişkilendirilmiştir. Neden sorusu burada önem kazanmaktadır. Türkler toplumsal hayatın organizasyonu yani devlet teşkilatlanmasını hep bilge insanlar eliyle götürmüşlerdir.

Burada anmamız gereken diğer bir bilge kişi de Farabi’dir ve bilge devletin esaslarını bir ilk filozof olarak felsefe ile oluşturmuştur. Buradaki önemli nokta ise bu esasların Bilgelik Yazıtları olarak adlandırabileceğimiz Bilge Tonyukuk ve Bilge Kağan tarafından yazılmış Orhun Yazıtlarının devamı niteliğinde olmasıdır. Türklerin toplumsal hayatında sistematik bir devlet yapılanması söz konusudur, çok sayıda ünvanlar mevcuttur. Mesela Tonyukuk yazıtında “bilgesi de çavuşu da bendim” ibaresi yazılıdır. Çavuştan kastedilen bugünkü başkomutandır, demek ki başkomutan aynı zamanda bir bilge olmalıdır. Askeri kuvvetler de bir bilgelik yapılanmasıdır.

Türkler âlemdeki kusursuz işleyiş yapısını bir şekilde dünyaya da indirip dünyada uygulamak istemişlerdir. Bu ancak bilge bir devlet yapılanması ile sürdürülebilecektir.

Bilgelik nasıl bir şeydir? yazıtlardan anlaşıldığı kadarıyla özellikle de Bilge kağan ve Kül Tigin yazıtlarında anlatıldığı kadarıyla öncelikle Kağan, tanrı tarafından bir takım ilahi yetenekler ile donatıldıktan sonra yeryüzüne indirilmektedir. Bilgelik tanrısal bir kavramdır, bilge olan kişi aynı zamanda Bilici özelliklerini taşımaktadır burada Türklerde şaman, kam olarak adlandırılan ve geleceği öngörme yeteneği, sezgi yeteneği önem kazanmaktadır.

Toplumu yönetebilmek için geleceği okumak ve yeteneklerle donatılmış olmak önem kazanmaktadır. Tanrı tarafından ilahi bilgilerle donatılan bilgelerin bu konumları halk tarafından da izlenmekte, bu ünvanlar onları izleyen halk tarafından da bu kişilere verilmektedir.

Bilge Kağan, Kağan soyudur, Bilge Tonyukuk ise yönetici soyludur. Bilgelik ünvanı halk tarafından kendilerine verilmekte ve halk tarafından da takdir edilmektedirler. Çünkü yazıtlarda en çok kullanılan kavram halk kavramıdır. Buradan çıkarabileceğimiz netice, ilahi bir kavram olan bilgelik ile halk kavramının birbirleri ile ilişkilendirilmiş olmasıdır.

Yaradan ile yaradılan bir bilgelik yolu ile birbirlerine bağlanmış olmaktadırlar.

Farabi ile aynı dönemde dokuzuncu asırda yaşayan Mâturidî ve sekizinci asırda yaşayan Ebu Hanife de her ikisi de Özbek Türküdürler, kavramın İslam dini içerisindeki gelişimini ve yetkinleşmesini temin etmişlerdir. Ayrıca ardından gelen Ahmet Yesevi ise yine Yusuf Has Hacip gibi Türkçe üzerinden giderek bilgeleri görevlendirmiş ve Anadolu’ya, İslam coğrafyasına, Hindistan’a, Hind kıtasına ve Balkanlara bu bilgeleri göndererek ilahi bazlı bilgelik yaşantısının Türklerin arasında yaygınlaşmasını ve derinleşmesini temin etmişlerdir. Yesevî’nin kitabının adı da Divan-ı Hikmet’dir, bilgelik divanıdır.

Bilge ünvanı ilerleyen yüzyıllar itibarı ile kullanımdan düşmüştür, bu hazin bir noktadır. Bilge artık hem kadınlarda hem de erkeklerde ortak olarak kullanılan kullanılmakta olan bir kişi adıdır sadece. Türkler bilgelikten, bilgelik özelliklerinden giderek uzaklaşmışlar ve bencillik tarzında kişilik erozyonuna uğramışlardır.

“Bilgelik doğaüstü olayları anlama yetisidir. Bilgili kişinin niteliğini dile getiren bilgelik deyimi, inançsal düzeyde doğaüstü olayları bilme anlamını dile getiriyor. Ebedi bilgelik hemen hemen bütün inançlarda Tanrı’ya özgüdür. Kimi inançlarda bu bilgelik tanrı katında insanlarca çalınarak elde edilir, kimi inançlarda da tanrı tarafından bağışlanır.

Örneğin, hıristiyan inançlarına göre bilgelik, kutsal ruhun yedi vergisinden biridir. İskandinav inançlarına göre bilgelik kaynağı, şeytan Jotunlar ülkesindedir. Bilginin elde edilişi, buna uygun olarak, hemen bütün inançlarda güç ve yorucu serüvenlere bağlanmıştır.

Bilgi sonsuzca bilinmesi gerekli olanların önceden hazırlanmış olarak var bulunduğuna inanılan toplamıdır. İnanç alanında bilgi, insan yaşamı ile birlikte meydana gelmez ve ilerlemez. Sonsuzca bilinmesi gerekli olanların hepsi önceden vardır ve bir yerlerde gizlidir. Tanrılar bile bunu yorucu çabalarla ve azar azar elde ederler, bilgi kaynakları üstüne çeşitli mitolojilerde çeşitli inançlar vardır.” (Orhan Hançerlioğlu, İnanç Sözlüğü, s.105)

Aydınlanmanın yolu ve kut edinme, bilgelikten geçmektedir.

Devletler açısından baktığımızda Göktürkler, Uygurlar, Karahanlılar verdikleri eserlerle hep aydınlanma ideali peşinde olmuşlardı. Bu dönemlerdeki yazıtlar ve yazmalar bugüne kalan eserlerdir. Göktürkler döneminin Tengriciliği, Uygur döneminin Budizmi ve Karahanlılar döneminin İslamiyet anlayışı, aslında dinsel çeşitlilik ve zenginlik içerisinde Türklerin insan felsefesini yansıtan eserlerle doludur.  Moğolistan bozkırları, Türkistan DungHuang mağaraları ve vahaları bu eserlerin getirdiği zihniyetlerle aydınlatılmıştır.

Bilgilerini sürekli olarak yeniliklere uyarlamışlar, uygulamışlar ve yeraltındaki su kanallarını, karizlerini, yerüstü su kanallarını sulama kanallarını matematik ve mühendislik bilgileri ile geliştirmişlerdir. İnşa ettikleri mimari eserler de hesaba katıldığında;

Türkler matematik, mimarlık ve mühendislik dehalarıdır.

Türk Aydınlanma Düşüncesi, yolculuğuna dokuzuncu asırda yani sekiz yüzlü yıllarda felsefe ve matematik ile başlamıştır. Horasan, Türkistan, Azerbaycan ve Anadolu çizgisinde bu konuda devasa bir birikim ortaya koymuştan sonra Osmanlı’nın ilk kuruluş yıllarını takiben bu canlılık son bulmuştur. Yerini mantık ve kelamın hâkim olduğu bir atmosfere, Kanuni Sultan Süleyman ile birlikte de teokratik bir devlet geleneğine bırakmıştır.

“Fikir heterodoxie’si”

“Türk tefekkürünün ilk devrinde felsefe ve matematiğin inkişafına   mukabil, bu ikinci devirde onların hemen tamamıyla terkedildiği ve yerlerine doğrudan doğruya dinî ilimlere zemin olmak üzere mantık ve kelamın kâim olduğu görülüyor. Bunun sebebini iki nokta etrafında toplamak mümkündür. Birincisi: Osmanlı devleti, bilhassa Kanunî’den sonra tamamıyla teokratik bir devlet olmaya başlamıştır. Bunun neticesi olarak bütün ilim hareketleri dinî bir gaye etrafında toplanmış, fikir heterodoxie’sine, muhtelif meslek ve cereyanların doğmasına imkân kalmamıştır.” 

Kelime oyunundan ibaret bir tefekküre dönüşen mantık

İkincisi: Osmanlı devletinin, Hindistan yolu bulunduktan sonra Akdeniz’deki diğer tüccar memleketlerle beraber transit rolünü ve iktisadî ehemmiyetini kaybetmesi ve dünya sıklet merkezinin Atlas Denizi’ne geçmesidir. Bu suretle İbn-i Sînâ’da mükemmel bir usûl halini almaya başlayan mantık Osmanlılar devrinde gayr-ı amelî, ihtiras ve hararetini kaybetmiş, sırf kelime oyunundan ibaret bir tefekkür haline gelmeye mecbur olmuştur.

İlk müessis matematikçiler Türklerdi

Matematik. – Muasır Avrupa matematiğinin kökleri Yunan ve Hint menbalarından gelerek büyük bir inkişaf kazanmış olan İslâm matematiğidir. 299

İslâm matematikçileri içerisinde en büyük kısmı Türktür.

Daha Abbasîler zamanında ilk müessis matematikçiler Türklerdi. Bunlar Bağdat’ta halifelerin himâyesi altında evvela ameli ve fenni gayeler üzerinde çalışarak işe başlamışlar; matematiği gittikçe daha mücerret ve desinteresse bir bilgi haline getirmişlerdir.

Birinci asırda başlayan tetkikler Horasan, Türkistan, daha sonra Azerbaycan ve Anadolu medreselerinde devam etmiştir. Felsefî tefekkürün en canlı olduğu devirde matematik de yaratıcı bir kudrete mâlikti. Cengiz istilasından dolayı bir fasıla devresi geçirdikten sonra Timurleng’in torunları ve Osmanlıların ilk devirlerinde tekrar canlanmıştır. Yukarıda gördüğümüz sebeplerden dolayı da yavaş yavaş yerini sûrî mantığa ve kelama bırakarak zayıflamış; hatta hemen hemen terkedilmişti.

Hesabın kökleri Yunan ve Hint’den gelmekle beraber onu rationnel bir ilim haline getiren Türkler oldu. Nitekim cebir de ilk defa Eski Yunan’da Diophante’da başlamasına rağmen ancak İslâm medeniyetinde Türklerin elinde müstakil ve tam bir ilim oldu.

İlk defa Kitâbu’l-Cebr ve Mukabele ismini kullandılar ve bu kelime daha sonra Garba (Algebre) şeklinde geçti. Hendesenin esasları Eski Yunan’dan gelmekte idi. Öklid’in Elefnents’leri; Appolonniuns’un Canoııiques’leri; ve Batlamyos’un Almageste [El-Macestî]’si tercüme edildi.

Fakat Türkler bazı Arap ve Acem âlimleriyle beraber geometriyi tekâmül ettirdiler. Ve trigonometriyi vaz ve tedvin ettiler. Biz burada matematiğin bütün tekâmülünü değil ancak umumiyetle Türk tefekküründe onun oynadığı rolü ve matematik tefekkür sahasında orijinal addedilebilecek Türk mütefekkirlerini göreceğiz.”

Kaynak: Hilmi Ziya Ülken: Türk Tefekkür Tarihi. İstanbul. YKY 3 Baskı: İstanbul, Mart 2007. ss.176-177

Türkçe (Dil) ve Matematik

Büyük Türk düşünürü Hilmi Ziya Ülken hocamızın matematiğin köklerinin Yunan ve Hint’den gelmiş olması ile birlikte Türkler tarafından tam bir ilim haline getirildiği tespiti ise çok önemli bir dönüm noktasıdır.

Burada önemli diğer bir unsur ise Türkçenin matematiksel yapısının bibliyografya bilimi açısından getireceği olanaklar ve sonsuz ufuklardır. Türk dili konusu bibliyografya biliminin gelişimi açısından başat bir ilerletici unsurdur.

Türkçe bir dil değildir sadece; evrensel yazılım dilidir.

Kadim bilgelik ekolümüz 700 lü yıllarda dikilen Tonyukuk Yazıtındaki 62 satırda ifadelenen bilgeler dili Türkçe‘nin sırrı matematik düzeneğinde idi (Kaynak: Nicholas Negroponte).
800’lü yıllarda ise İbn Türk el Ceyli, Meruzi ve Harezmi ile Türk Düşüncesi, Horasan ve Maveraünnehir’de Matematik (Riyaziyat) dehalarına kavuştu.

Evrenin dili olan matematiğin temellerini Türkistan’da iken atan Türkler, disiplini ayrıca fonksiyonel hale getirmişlerdir.

Matematik hem gökbilim hesaplarında hem de imar, bayındırlık faaliyetleri ve sulama kanalları, yeraltı su kanalları inşasında işlevselliği olan bir disiplindir. Eski Yunanların teorik matematiği Türklerle birlikte pratik işlevselliğe kavuşmuştur büyük rasathaneler ve matematikçiler Türkistan aydınlanmasında ortaya çıkmışlardır.

Hilmi Ziya Ülken’in Tefekkür Tarihinde 1100 lerde donduk diyor.

Türk Matematikçiler (Kronolojik) 

• CABİR BİN HAYYAN ilk 721-815 Horasan Tus, İran Kimya “Hakim ol Kimyaya, hakim ol dünyaya”
• MUSA EL HAREZMİ ilk 780-850 Maveraünnehir Hive, Özbekistan Özbekistan Matematik, Astronomi Musa El Harezmi “Bilgelik Evinin Sultanı” Bkz: “Bize Yön Verenler, Alev Alatlı”
• Abdülhamîd bin Vâsi bin Türk  dokuzuncu yüzyılda yaşamış Türk matematikçi.
• İBN TÜRK EL-CEYLΠ………..-847 Maveraünnehir Ceyl  Matematik Türk matematikçilerinin en eskisi
• MERUZΠ………-869 Horasan Merv, Türkmenistan Türkmenistan Matematik İlk trigonometrik rasyolar, sinüs, kosinüs, konjant, kotanjant
• Farabi Maveraünnehir 872-951 Farab (Otrar), Kazakistan Filozof, Matematikçi, Coğrafyacı Farabi “Maveraünnehir’de Felsefe Dersleri”
• Ebü’l-Vefa Elbuzcanî Horasan 940 – 998 Buzhgan, İran Matematik, Astronomi
• El Biruni Maveraünnehir 973-1048 Kas, Harezm, İran Gökbilim, Matematik, Doğa Bilimleri, Coğrafya ve Tarih El Biruni “Evrensel Bir Deha”
• Ebu’l-Mahmud El-Hocendî Maveraünnehir ………-1000 Hocend (Khujand) Tajikistan Matematik Fermat Teoremini, Fermat’tan 700 Yıl Önce Bulan Matematikçidir.
• Ömer Hayyam Horasan 1048-1131 Nişabur, İran Felsefe, Matematik, Astronomi Adalet Evrenin Ruhudur.
• Nasruddin Et Tusi Horasan 1201-1274 Tus, İran Felsefe, Matematik Trigonometri Sahasında İlk Defa Eser Veren Büyük İslam Alimi
• Kadızade Rumi Anadolu 1364-1436 Bursa Astronom ve Matematikçi
• Uluğ Bey Azerbaycan 1394-1449 Sultaniye, İran Timur İmparatorluğu’nun 4. Sultanı Türk Matematikçi ve Astronomi Bilgini.
• Ali Kuşçu Matematik, Uzaybilim 1403-1474
• Fethullah Eş-Şirvanı Azerbaycan 1417-1486 Şemahi, Azerbaycan Matematik, Astronomi, Coğrafya
• Matrakçı Nasuh  Rumeli 1480 – 1564  Visoko, Bosna. Devlet Adamı, Polimat, Matematikçi, Öğretmen, Tarihçi, Coğrafyacı, Haritacı, Kılıç Ustası, Denizci, Mucit, Ressam, Çiftçi Ve Minyatürcüdür.
• Seydi Ali Reis Rumeli 1498-1562 İstanbul Türk Amirali. Coğrafya, Matematik, Astronomi Bilgini.
• Takiyüddin Suriye 1521-1585 Şam, Suriye Hezârfen. Gök Bilimci, Mühendis ve Matematikçidir.
• Erzurumlu İbrahim Hakkı Anadolu 1703-1780 Erzurum Türk Mutasavvıf, Sosyolog ve Âlim. Marifetname’nin Yazarıdır.
• Gelenbevi İsmail Efendi Anadolu 1730-1790 Manisa Matematikçi
• Hoca İshak Efendi Rumeli 1774-1834 Epir, Yunanistan Matematik, Mühendis
• Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa Rumeli 1832-1901 Vidin, Bulgaristan Bir Osmanlı Generali ve Matematikçisi. Lineer Cebir üzerine çalışmaları ile bilinir.
• Salih Zeki Rumeli 1864-1921 İnebolu, Kastamonu Matematik
• Kerim Erim Rumeli 1894-1952 İstanbul Türk Ordinaryüs Profesör Doktor Matematikçi. İlk Doktoralı Türk Matematikçidir
• Cahit Arf Rumeli 1910-1997 Selanik Matematik
• Nazım Terzioğlu anadolu 1912-1976 kayseri Türk matematikçi. İstanbul Üniversitesi’nde Fen Fakültesi dekanı ve rektör olarak görev yaptı. 1965-1967 yıllarında Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin kuruluşu için çalışmalar yaptı.
• Cengiz Uluçay rumeli 1914-1990 istanbul Columbia Üniversitesi İnsaat Mühendisligi Egitimi Goren Matematikci. 1946-48 Yillari Arasina Einstein Enstitüsü’nün İlk Türk Üyesi Oldu.
• Feza Gürsey Rumeli 1921-1992 İstanbul Türk fizikçi ve matematikçi.